Środki dofinansowujące, to obok kapitału własnego oraz kapitału z zewnątrz (np. pożyczka bankowa) bardzo istotne źródło finansowania własnej firmy. Osoby mieszkające w Niemczech i planujące założyć tutaj firmę, mają możliwość pozyskania państwowych środków dofinansowujących. Aby mieć realne szanse na ich zdobycie, należy się uprzednio odpowiednio poinformować i przygotować. W ninejszym artykule zostaną przedstawione sposoby dofinansowania firmy w Niemczech. Zanim przejdziecie do czytania poniższego artykułu chcielibyśmy zwrócić Waszą uwagę na artykuły o podobnej tematyce:

• Jak napisać biznesplan po niemiecku?
• Działalność gospodarcza w Niemczech

Kto przydziela środki dofinansowujące w Niemczech?

Środki dofinansowujące dostępne są w Niemczech na każdym szczeblu terytorialnym.

• Gminy (niem. Kommunen) oraz powiaty (niem. Landkreise) ograniczają się przy tym do przydzielania pomieszczeń oraz działek budowlanych, które niejednokrotnie można zdobyć poniżej ich wartości rynkowej. Kraje związkowe udzielają dofinansowania za pośrednictwem własnych placówek finansowych. Pomoc na tym szczeblu polega głównie na dostarczeniu pewnej częsci kapitału, bądź objęciu poręczenia. Dzięki temu młodzi przedsiębiorcy mogą w znacznym stopniu wzmocnić kapitał własny.
• Oprócz tego państwo niemieckie powołało do życia programy dofinansowujące, skierowane bezpośrednio do osób zkładających własne firmy. Początkujący przedsiębiorcy mogą starać się o specjalne dotacje lub subwencje podatkowe.
• Unia Europejska również oferuje liczne programy dofinansowujące, zarówno na szczeblu regionalnym jak i ogólnokrajowym, a także sama uruchomiła kilka programów dofinansowujących skierowanych do konkretnych branż.
• Ważną placówką odpowiedzialną za dofinansowania jest w Niemczech urząd pracy (niem. Agentur für Arbeit). Mimo, iż środki finansowe na dotacje zostały ostatnimi czasy nieco okrojone, osoby pobierające zasiłek dla bezrobotnych mogą się starać o odpowiednie wsparcie finansowe podczas otwierania własnej działalności gospodarczej w Niemczech (np. w formie nieoprocentowanego kredytu/pożyczki).

Jakie formy dofinansowania dostępne są w Niemczech?

Podobnie jak w przypadku środków dofinansowujących dla istniejących firm, osoby zakładające własną firmę mają zasadniczo trzy możliwości dofinansowania:

• Niskooprocentowane kredyty na inwestycje oraz środki operacyjne
• Środki finansowe na wzmocnienie własnego kapitału startowego, dostępne w ramach danego programu dofinansowania
• Środki finansowe na poradnictwo
• Oprócz tego można liczyć na bezzwrotne dotacje na konkretne wydatki firmy
• Środki finansowe dla osób bezrobotnych

Więcej informacji na temat poszczególnych form dofinansowania znajdziecie w dalszej części tego artykułu. Zanim jednak do tego przejdziemy, przedstawimy krótko, w jaki sposób można się starać o dofinansowanie na firmę w Niemczech.

Jak starać się o dofinansowanie w Niemczech?

Droga po dofinansowanie na firmę w Niemczech jest w zależności od programu różna. Większość środków dofinansowujących przydzielana jest wyłącznie za pośrednictwem wybranego przez Was banku (może to być bank, którego jesteście klientami, np. Sparkasse, Postbank, itp.). Dotyczy to wszystkich kredytów z subwencjonowanymi odsetkami oraz większość programów oferujących wsparcie finansowe. Banki są niejako pośrednikiem pomiędzy przedsiębiorcami oraz instytucjami zajmującymi się przydzielaniem dofinansowań. W procesie dofinansowania bank realizuje kredyt i odciąża tym samym daną placówkę odpowiedzialną jego przydzielenie. W związku z tym, że to banki ponoszą odpowiedzialność za ryzyko związane z daną działalnością gospodarczą. Oznacza to, iż aby otrzymać dofinansowanie, w pierwszej kolejności o powodzeniu przedsięwzięcia należy przekonać wybrany bank.

Niektóre dotacje, jak choćby poradnictwo dla osób zakładających własną działalność gospodarczą, mogą zostać zawnioskowane bez udziału banku. Należy jednak pamiętać, że rezygnując z pomocy banku, rezygnujemy równocześnie z jego opieki, która w niektórych przypadkach może być naprawdę opłacalna, a nawet konieczna.

Mimo, iż wymagania programowe jak i droga po dofinansowanie różnią się nieco między sobą, schemat postępowania podczas ich zdobywania jest zawsze podobny:

1. Wewnętrzna kontrola planu biznesowego (np. dokładne przeanalizowanie inwestycji, udział w poradnictwie)
2. Wyszukanie pasujących programów dofinansowujących
3. Skontaktowanie się z odpowiednią placówką finansową, co odbywa się najczęściej za pośrednictwem banku
4. Skompletowanie niezbędnych dokumentów
5. Złożenie wniosku
6. Pobranie przydzielonych środków finansowych

Pamiętajcie! Banki odgrywają ważną rolę podczas procesu zdobywania środków dofinansowujących. Są one bowiem pośrednikiem pomiędzy danym urzędem, a osobą starającą się o dofinansowanie. Oprócz tego zaopatrują one zainteresowanego w niezbędne informacje. Z drugiej strony należy jednak pamiętać, iż banki kierują się własnym interesem i zależy im na sprzedaży własnych produktów. Jeśli w danym przypadku marża nie będzie dla banku zadowalająca, nie będzie się on kwapił z pomocą w załatwieniu dofinansowania. W związku z tym ważne jest, by nie zdawać się wyłącznie na opinię banku, ale czerpać informacje również z innych źródeł (np. IHK, bądź bezpośrednio u instytucji odpowiedzialnych za dofinansowania – patrz niżej).

Środki finansowe na poradnictwo

Mało kto jest w stanie samemu ogarnąć wszystkie aspekty dotyczące otwarcia własnej działalności gospodarczej. Pomoc z zewnątrz jest niezwykle ważna, szczególnie dla osób zakładających małe firmy i nie posiadających zbytniego doświadczenia w tej materii. Pomoc ta jest jednak często bardzo kosztowna. Państwo niemieckie finansuje poradnictwo zarówno przed, jak i po założeniu firmy. Ma to umożliwić każdemu zainteresowanemu dostęp do niezbędnych informacji na temat zakładania własnej działalności gospodarczej na terenie Niemiec. Oprócz tego poradnictwo finansowane jest również przez poszczególne kraje związkowe. Ten rodzaj pomocy finansowej na poradnictwo skierowany jest do:

• Młodych firm działających na rynku od nie więcej niż dwóch lat
• Firmy od trzeciego roku po utworzeniu
• Firmy znajdujące się w trudnej sytuacji gospodarczej, niezależnie od ich wieku

Jeśli chodzi o wysokość wsparcia finansowego, to przykładowo dla młodych firm wynosi ono maksymalnie 3.200 euro.

W grę wchodzi stała, profesjonalna opieka nad daną osobą (firmą) na okres do sześciu miesięcy. Firma konsultingowa pełni w tym wypadku rolę trenera i ma za zadanie pomóc w przygotowaniach do rozmów o dofinansowaniu, a także w planowaniu strategi marketingowych, czy sporządzaniu analiz rynku. Oprócz tego firmy konsultingowe dopuszczone do programu muszą spełniać określone wymagania. Więcej informacji na ten temat znajdziecie tutaj (kliknij).

Własny wkład finansowy dzięki wsparciu państwa?

Własny wkład finansowy, to dla banku oznaka zdolności kredytowej firmy. Bez niego możemy zapomnieć o kredycie bankowym na działalność. Własny kapitał jest zatem niezbędny w procesie pozyskiwania kapitału obcego. Państwo niemieckie powołało do życia specjalny program dofinansowujący, który ma na celu wspieranie nowo powstających firm w gromadzeniu własnego kapitału. Program nosi nazwę „ERP-Kapital für Gründung” i skierowany jest do małych oraz średnich firm. W ramach programu udzielany jest subwencjonowany kredyt o nieograniczonej odpowiedzialności kredytowej, który może pełnić rolę kapitału własnego.

Mikrokredyt

Wiele osób, które otwiera własną działalność gospodarczą zaczyna z niskiego pułapu. W przypadku mniejszych firm środki finansowe potrzebne do rozpoczęcia działalności są często niewielkie. Mimo to, wiele firm nie jest w stanie zgromadzić odpowiednich środków finansowych, przez co są one skazane na niepowodzenie już na starcie. W takich przypadkach pomocne mogą się okazać tak zwane „mikrokredyty”. O mikrokredyt mogą się starać małe oraz młode firmy, które z różnych powodów nie mogą uzyskać kredytu we własnym banku. Na szczególne względy mogą liczyć firmy zakładane przez kobiety oraz osoby z tłem migracyjnym.

Kwoty udzielanych kredytów nie są duże i wynoszą od 1.000 do 10.000 euro. Jeśli pierwszy kredyt jest spłacany regularnie przez okres minimum pół roku, to istnieje możliwość otrzymania kolejnego kredytu. Jego maksymalna łączna wysokość nie może jednak przekroczyć 25.000 euro. Spłata kredytu odbywa się w miesięcznych ratach przez okres maksymalnie czterech lat. Oprocentowanie wynosi 7,9% plus jednorazowa opłata finalna w wysokości 100 euro/kredyt. Poręczycielem może zostać każda osoba z naszego otoczenia, która spełnia odpowiednie wymagania. Właściciel firmy również ponosi odpowiedzialność cywilną.

Kredyty pochodzą ze środków finansowych Republiki Federalnej Niemiec oraz Unii Europejskiej. Rozpatrywaniem wniosków o mikrokredyty zajmuje się bank GLS, który jest wspierany przez wyspecjalizowane instytucje. Listę instytucji odpowiedzialnych za przyjmowanie wniosków znajdziecie w internecie pod następującym adresem: bmas.de/Mikrokredit.

Kredyt grupy kapitałowej KfW

Za pośrednictwem grupy kapitałowej KfW przydzielane są środki finansowe Republiki Federalnej Niemiec w formie kredytów z subwencjonowanym oprocentowaniem. KfW przejmuje odpowiedzialność kredytową, co znacznie może ułatwić przyznanie kredytu. Dla nowo powstających firm przygotowano kilka programów kredytowych:

• • Program “ERP-Gründerkredit – StartGeld” wspiera finansowo osoby fizyczne otwierające własną firmę lub osoby wykonujące tak zwany „wolny zawód“ (freiberufliche Tätigkeit). W ramach tego programu można uzyskać maksymalnie 100.000 euro na okres do 10 lat. Pierwsze dwa lata są przy tym wolne od spłaty.
  • Program “ERP-Gründerkredit – Universell” to program wspierający finansowo zarówno osoby fizyczne, jak i małe oraz średnie firmy, tóre istnieją na rynku minimum 2 lata oraz maksymalnie 5 lat. Wysokość wsparcia to maksymalnie 25 milionów euro. Termin spłaty kredytu wynosi do 20 lat z maksymalnie trzema latami wolnymi od spłaty.
  • Program “ERP-Kapital für Gründung” to program wspierający finansowo firmy w początkowej fazie ich działalności (maksymalnie 3 lata na rynku). Siedem pierwszych lat jest wolna od spłaty. Termin spłaty kredytu wynosi 15 lat. Maksymalna wysokość kredytu wynosi 500.000 euro.

Szczegółowe informacje na temat poszczególnych kredytów KfW znajdziecie na poniższej stronie:

kfw.de

Wsparcie finansowe dla osób bezrobotnych

Osoby bezrobotne mogą liczyć na specjalne wsparcie podczas zakładania własnej firmy w Niemczech. Wsparcie to różni się od rodzaju otrzymywanego zasiłku. W przypadku świadczenia Arbeitslosengeld I wsparcie nosi nazwę „Gründungszuschuss”, a w przypadku zasiłku dla bezrobotnych Arbeitslosengled II, potocznie zwanym również Hartz IV, wsparcie nazywa się „Einstiegsgeld”. W obu wypadkach konieczne będzie napisanie biznesplanu. O tym jak to zrobić przyczytacie tutaj: biznesplan po niemiecku.

Einstiegsgeld

• Wysokość wsparcia jest ustalana przez urzędnika przy uwzględnieniu wszystkich okoliczności konkretnego przypadku (np. ilość osób w rodzinie, długość trwania bezrobocia) i wynosi mniej więcej połowę kwoty wypłacanej w ramach zasiłku Arbeitslosengeld II (Hartz IV)
• Einstiegsgeld jest wypłacany dodatkowo do zasiłku otrzymywanego w ramach Arbeitslosengeld II (Hartz IV) a nie w jego miejsce
• Zgodnie z § 16c SGBII (kodeks prawa socjalnego II) założyciel firmy ma prawo do dodatkowego wsparcia finansowego na zakup dóbr materialnych niezbędnych do funkcjonowania firmy. Wsparcie to nie może przekroczyć kwoty 5.000 euro

Gründungszuschuss

• Przysługuje osobom, których prawo do świadczenia Arbeitslosengeld I jest ważne przez minimum 150 dni
• Na Gründungszuschuss składa się wypłata świadczenia w ramach ALG I, które jest wypłacane przez pierwsze pół roku od założenia firmy oraz dodatkowe wsparcie finansowe w wysokości 300 euro miesięcznie na ubezpieczenie socjalne
• Po upływie sześciu miesięcy dodatkowe wsparcie finansowe w wysokości 300 euro może być wypłacane przez dodatkowe dziewięć miesięcy
• Wsparcie to wypłacane jest przez okres maksymalnie 24 miesięcy.

Dofinansowanie z Unii Europejskiej 

Około 80 proc. środków unijnych jest przydzielane za pośrednictwem programów, którymi kraje UE zarządzają samodzielnie. W przypadkach, w których Komisja Europejska zarządza funduszami bezpośrednio, robi to m.in. poprzez przyznawanie dotacji albo zlecanie zamówień publicznych. Komisja Europejska pomaga w finansowaniu projektów i działalności organizacji, które przyczyniają się do realizacji unijnych programów i strategii. Przyznaje dotacje za pomocą zaproszeń do składania wniosków i projektów.

Pełną listę aktualnych programów UE na dofinansowanie działalności znajdziecie pod poniższym linkiem:

Przegląd programów finansowania UE po polsku

Crowdfunding oraz crowdinvesting – alternatywne metody finansowania własnej działalności gospodarczej

Na koniec chcielibyśmy przedstawić dwie alternatywne metody dofinansowania działalności gospodarczej w Niemczech. Pierwsza z nich to popularny w Stanach Zjednoczonych crowdfunding. Crowdfunding przypomina trochę zbiórkę pieniędzy na określony cel. Osoby planujące stworzyć coś interesującego otrzymują na ten cel pieniądze. Na specjalnych portalach opisuje się swój projekt, który może zostać sfinansowany przez zainteresowane nim osoby. Osoby te otrzymują w ramach rekompensaty gotowy produkt, jak na przykład wyprodukowany film, grę komputerową, czy jakiś gadżet. W razie niepowodzenia projektu i nie wprowadzenia danego produktu na rynek, osoby wspierające go finansowo zostają na lodzie. Najbardziej popularnym portalem crowdfundingowym jest Kickstarter, a jego niemiecka alternatywa to Startnext.

Inną możliwością zdobycia środków finansowych na własną działalność gospodarczą jest crowdinvesting. W przeciwieństwie do crowdfundingu, w tym przypadku osoby udzielające wsparcia finansowego otrzymują udziały w firmie. Portale, na których można spróbować znaleźć inwestorów to popularne w Niemczech Companisto i Seedmatch.

W razie udanego sfinansowania projektu portale pobierają określoną w ich regulaminie opłatę.