Często wraz z końcem trwania małżeństwa pojawia się pytanie, które z małżonków może zostać we wspólnym mieszkaniu. Czy jedno może wyrzucić drugie z mieszkania, czy oboje są zmuszeni mieszkać dalej razem?
Które z małżonków może podczas separacji w Niemczech zostać we wspólnym mieszkaniu?
Odpowiedź na to pytanie znajduje się w paragrafie 131b ustęp 1 niemieckiego kodeksu cywilnego (BGB). Zgodnie z nim jedno z małżonków może domagać się od drugiego oddania do użytku części mieszkania. W tej sytuacji muszą jednak zostać również uwzględnione interesy drugiego z małżonków. Ma to miejsce szczególnie wtedy, jeśli jedno z nich jest przykładowo właścicielem albo współwłaścicielem mieszkania. Nie ma znaczenia, czy oboje figurują w umowie najmu.
Oddanie do dypsozycji części lub całego mieszkania musi mieć na celu zapobieżenie niesłusznej bezwzględności (niem. „ubillige Härte”). Funkcjonująca w niemieckim prawie „niesłuszna bezwzględność” ma zgodnie z przepisem miejsce wtedy, kiedy pozostanie jednego z małżonków we wspólnym mieszkaniu wiązałoby się ze szkodliwym wpływem na żyjące w mieszkaniu dzieci (decyzja Wyższego Sądu Krajowego w Hamm z 24.09.2013; sygnatura akt 2 UF 58/13). Zwykłe nieprzyjemności czy zaczepki nie będą wystarczającym uzasadnieniem.
Prawo do samodzielnego korzystania z mieszkania jest zgodnie z § 1361b ustęp 2 BGB dane bez wątpienia wtedy, kiedy jedno z małżonków bezprawnie i umyślnie naraża na niebezpieczeństwo utraty życia drugie.
Czy to z małżonków, które w między czasie wyprowadziło się z mieszkania ma prawo do ponownego wprowadzenia się?
W sytuacji kiedy jedno z małżonków w między czasie wyprowadziło się z mieszkania i od tego momentu upłynęło już sześć miesięcy, to nie ma ono prawa do ponownego wprowadzenia się do wspólnego mieszkania, jeśli drugie z małżonków nie zostało uprzednio o tym poinformowane. Informacja taka może mieć miejsce ustnie albo poprzez ponowne wprowadzenie się. Ze względu na zabezpieczenie dowodów zaleca się pisemne zawarcie takiego porozumienia! Jeśli to z małżonków, które opuściło mieszkanie nie wykaże w przeciągu sześciu miesięcy od wyprowadzki woli ponownego wprowadzenia się, to § 1361b ustęp 4 BGB przyznaje drugiemu z nich (temu, które zostało w mieszkaniu) wyłączne prawo użytkowania mieszkania.
Czy regulacje zawarte w § 1361b BGB są ostateczne?
Regulacja użytkowania mieszkania zawarta na podstawie § 1361b BGB nie jest w żadnym razie ostateczna. Ma ona jedynie na celu tymczasowe ustalenie, które z małżonków może zostać we wspólnym mieszkaniu na czas trwania separacji. W przypadku, jeśli w konsekwencji separacji dojdzie do rozwodu, to regulacja użytkowania zawarta tymczasowo na podstawie § 1361b BGB będzie musiała zostać ustalona na nowo.
Warto wiedzieć
W tym temacie zachęcamy również do przeczytania: Ile kosztuje rozwód w Niemczech?
