Chorobowe w Niemczech 2026 – kto płaci i ile wynosi zasiłek chorobowy?

Gdy pracownik w Niemczech zachoruje, nie oznacza to od razu utraty dochodu. W typowej sytuacji przez pierwsze tygodnie wynagrodzenie nadal wypłaca pracodawca. Jeśli niezdolność do pracy trwa dłużej, wypłatę przejmuje ustawowa kasa chorych w formie zasiłku chorobowego (Krankengeld).

W 2026 roku zasiłek chorobowy wynosi zasadniczo 70 proc. regularnego wynagrodzenia brutto, ale nie więcej niż 90 proc. ostatniego wynagrodzenia netto. Maksymalna kwota zasiłku chorobowego wynosi obecnie 135,63 euro brutto za dzień kalendarzowy.

Chorobowe w Niemczech – kto płaci i od kiedy?

Najczęstszy scenariusz wygląda następująco: jeśli stosunek pracy trwa już co najmniej cztery tygodnie, pracodawca wypłaca podczas niezdolności do pracy dotychczasowe wynagrodzenie przez maksymalnie 6 tygodni. Po tym okresie, jeśli pracownik nadal jest niezdolny do pracy i ma prawo do zasiłku chorobowego, wypłatę przejmuje ustawowa kasa chorych.

Przez ten pierwszy okres pracodawca kontynuuje wypłatę wynagrodzenia. Później zasiłek chorobowy z ustawowej kasy chorych jest zwykle niższy niż normalna pensja.

Co jeśli zachorujesz w pierwszych czterech tygodniach nowej pracy?

Prawo do dalszej wypłaty wynagrodzenia przez pracodawcę powstaje zasadniczo po czterech nieprzerwanych tygodniach zatrudnienia. Jeśli zachorujesz wcześniej, pracodawca w Niemczech nie musi jeszcze wypłacać wynagrodzenia za czas choroby na tych zasadach. Osoba ustawowo ubezpieczona może w takim przypadku mieć prawo do zasiłku chorobowego z kasy chorych. Jeżeli niezdolność do pracy trwa nadal po zakończeniu czterotygodniowego okresu oczekiwania, od początku piątego tygodnia zatrudnienia może rozpocząć się obowiązek dalszej wypłaty wynagrodzenia przez pracodawcę.

Co trzeba zrobić, gdy zachorujecie w Niemczech?

Najważniejsza zasada nie zmieniła się po wprowadzeniu elektronicznych zwolnień: pracodawcę trzeba poinformować o niezdolności do pracy niezwłocznie. Należy również podać przewidywany czas nieobecności.

Nie musisz natomiast co do zasady informować pracodawcy, na co dokładnie chorujesz. Diagnoza nie jest częścią informacji przekazywanej pracodawcy w ramach eAU (elektronische Arbeitsunfähigkeitsbescheinigung), czyli elektronicznego potwierdzenia niezdolności do pracy.

Jeżeli niezdolność do pracy trwa dłużej niż trzy dni kalendarzowe, trzeba zadbać o jej stwierdzenie przez lekarza. Pracodawca może jednak zażądać potwierdzenia lekarskiego wcześniej – nawet od pierwszego dnia.

Elektroniczne L4 w Niemczech – czy trzeba zanosić zwolnienie pracodawcy?

W przypadku większości pracowników objętych ustawowym ubezpieczeniem zdrowotnym papierowe zwolnienie przekazywane pracodawcy zostało zastąpione przez elektroniczne zaświadczenie o niezdolności do pracy (eAU). Lekarz przesyła dane do kasy chorych, a pracodawca pobiera potrzebne informacje elektronicznie.

To jednak nie znaczy, że pracownik nie musi nic robić. Nadal trzeba szybko zawiadomić pracodawcę o chorobie i przewidywanej długości nieobecności oraz zadbać, aby lekarz stwierdził niezdolność do pracy w wymaganym terminie.

Są też wyjątki od standardowego systemu eAU. Inne zasady mogą dotyczyć m.in. osób zatrudnionych w ramach Minijob w prywatnym gospodarstwie domowym, zwolnień wystawionych przez lekarza nieuczestniczącego w systemie ustawowej opieki medycznej oraz choroby podczas pobytu za granicą.

Czy w Niemczech można dostać zwolnienie lekarskie przez telefon lub wideo?

Tak, ale tylko pod określonymi warunkami. Telefoniczne stwierdzenie niezdolności do pracy jest możliwe, jeśli pacjent jest już znany danej praktyce lekarskiej, nie występują ciężkie objawy, a konsultacja wideo nie jest możliwa. Pierwsze zwolnienie telefoniczne może zostać wystawione na maksymalnie 5 dni kalendarzowych. Pacjent nie ma jednak prawa żądać takiej formy – decyzję podejmuje lekarz.

W przypadku wideokonsultacji pierwsze lub kolejne zwolnienie może zostać wystawione na maksymalnie 3 dni kalendarzowe dla pacjenta nieznanego wcześniej praktyce i do 7 dni dla pacjenta znanego, jeśli lekarz może wiarygodnie ocenić stan zdrowia bez bezpośredniego badania.

Ile wynosi zasiłek chorobowy w Niemczech w 2026 roku?

Podstawowa zasada jest prosta: zasiłek chorobowy wynosi 70 proc. regularnego wynagrodzenia brutto, ale nie może przekroczyć 90 proc. wynagrodzenia netto. Ostatecznie obowiązuje niższa z tych wartości oraz ustawowa górna granica.

W 2026 roku podstawa jest ograniczona do miesięcznej granicy składkowej w ustawowym ubezpieczeniu zdrowotnym wynoszącej 5.812,50 euro. Z tego wynika maksymalny zasiłek chorobowy w wysokości 135,63 euro brutto dziennie, czyli maksymalnie 4.068,75 euro brutto za pełny miesiąc liczony jako 30 dni.

Przykład: przy 3.000 euro brutto 70 proc. daje 2.100 euro. Nie oznacza to jednak automatycznie wypłaty 2.100 euro zasiłku chorobowego, ponieważ trzeba jeszcze sprawdzić limit 90 proc. faktycznego wynagrodzenia netto.

Przy wyliczeniu mogą mieć znaczenie również podlegające składkom wypłaty jednorazowe, np. premia urlopowa lub premia świąteczna.

Jakie składki są potrącane z zasiłku chorobowego w Niemczech?

Kwota wyliczona według zasady 70/90 proc. jest kwotą brutto świadczenia. Osoby, które przed chorobą podlegały odpowiednim ubezpieczeniom, płacą z zasiłku chorobowego składki m.in. na ubezpieczenie emerytalne, pielęgnacyjne i od bezrobocia. Z samego zasiłku chorobowego nie opłaca się natomiast składki na ustawowe ubezpieczenie zdrowotne.

Dlatego kwota, która ostatecznie trafia na konto, jest niższa. Dokładne potrącenia zależą od indywidualnej sytuacji ubezpieczonego, m.in. od obowiązku opłacania składki pielęgnacyjnej i sytuacji rodzinnej.

Czy Krankengeld trzeba rozliczyć w niemieckim zeznaniu podatkowym?

Krankengeld jest zwolniony z niemieckiego podatku dochodowego, ale podlega tak zwanemu Progressionsvorbehalt. Oznacza to, że samo świadczenie nie jest opodatkowane, może jednak podwyższyć stawkę podatku stosowaną do pozostałych opodatkowanych dochodów. Dlatego po rozliczeniu może powstać dopłata, choć nie dzieje się tak w każdym przypadku.

Kasa chorych przekazuje informację o wypłaconym świadczeniu do urzędu skarbowego. Jeżeli łączna kwota świadczeń zastępujących wynagrodzenie i objętych Progressionsvorbehalt przekroczyła 410 euro w roku, zwykle powstaje obowiązek złożenia zeznania podatkowego. Ostateczny wynik zależy jednak od całej sytuacji podatkowej, w tym innych dochodów, zaliczek i sposobu wspólnego rozliczenia małżonków.

Jak długo można pobierać zasiłek chorobowy w Niemczech?

W przypadku tej samej choroby prawo do zasiłku chorobowego jest ograniczone do maksymalnie 78 tygodni w ciągu okresu trzech lat, liczonego od początku niezdolności do pracy.

Ważny szczegół: do tych 78 tygodni wlicza się również okres, w którym pracodawca wypłacał wynagrodzenie i samo prawo do zasiłku chorobowego było wstrzymane. Dlatego pracownik, który najpierw przez standardowe 6 tygodni otrzymuje pensję od pracodawcy, może później otrzymywać zasiłek chorobowy z kasy chorych zasadniczo przez maksymalnie około 72 kolejnych tygodni w tym trzyletnim okresie.

Ta sama choroba wraca – kiedy pracodawca w Niemczech znów płaci przez 6 tygodni?

Jeżeli pracownik ponownie staje się niezdolny do pracy z powodu tej samej choroby, nie zawsze rozpoczyna się od razu nowy sześciotygodniowy okres wypłaty wynagrodzenia przez pracodawcę.

Nowe prawo do maksymalnie 6 tygodni dalszej wypłaty wynagrodzenia przez pracodawcę z powodu tej samej choroby powstaje, jeśli spełniony jest co najmniej jeden z dwóch warunków:

• przez co najmniej 6 miesięcy przed kolejną niezdolnością pracownik nie był niezdolny do pracy z powodu tej samej choroby albo
• od początku pierwszej niezdolności do pracy z powodu tej choroby minęło co najmniej 12 miesięcy.

To istotne zwłaszcza przy chorobach przewlekłych i nawrotowych, gdzie pojedyncze okresy zwolnienia mogą pojawiać się kilka razy w roku.

Co jeśli podczas zwolnienia w Niemczech pojawi się druga choroba?

Jeżeli podczas trwającej już niezdolności do pracy dochodzi kolejna choroba, nie przedłuża ona automatycznie ani maksymalnego okresu zasiłku chorobowego, ani sześciotygodniowej wypłaty wynagrodzenia przez pracodawcę. Ustawa wprost przewiduje, że dodatkowa choroba pojawiająca się w trakcie istniejącej niezdolności do pracy nie wydłuża 78-tygodniowego limitu zasiłku chorobowego.

Inaczej może wyglądać sytuacja, gdy pierwszy okres niezdolności do pracy rzeczywiście się zakończy, pracownik odzyska zdolność do pracy, a dopiero potem wystąpi nowa, niezależna choroba. Wtedy trzeba ocenić nowy przypadek osobno.

Dlaczego w Niemczech trzeba pilnować ciągłości zwolnienia?

Przy dłuższej chorobie bardzo ważne jest terminowe potwierdzanie dalszej niezdolności do pracy. Nawet przy elektronicznym L4 nie warto zakładać, że wszystko „dzieje się samo”. Jeśli lekarz przewiduje dalsze zwolnienie, kolejne stwierdzenie niezdolności powinno nastąpić w wymaganym terminie, tak aby nie powstała luka mogąca mieć wpływ na wypłatę zasiłku chorobowego.

Jeżeli zwolnienie kończy się tuż przed weekendem lub świętem albo zostało wystawione za granicą, najlepiej wcześniej sprawdzić zasady bezpośrednio w swojej kasie chorych.

Co z zasiłkiem chorobowym, gdy umowa o pracę kończy się podczas choroby?

Samo zakończenie umowy o pracę nie musi oznaczać końca prawa do Krankengeld. Jeżeli prawo do zasiłku chorobowego już powstało i niezdolność do pracy trwa nadal, członkostwo w ustawowym ubezpieczeniu może być utrzymane na czas istnienia prawa do Krankengeld. Ma to znaczenie np. wtedy, gdy podczas długiego zwolnienia wygasa umowa na czas określony albo stosunek pracy zostaje rozwiązany.

Po zakończeniu zatrudnienia nie otrzymujecie już dalszej wypłaty wynagrodzenia od byłego pracodawcy za okres po ustaniu stosunku pracy, chyba że z konkretnej podstawy prawnej wynika inaczej. Jeżeli jednak spełniacie warunki do Krankengeld, wypłata z kasy chorych może być kontynuowana. W takiej sytuacji szczególnie ważne jest zachowanie ciągłości lekarskiego potwierdzania niezdolności do pracy i szybkie poinformowanie kasy o zakończeniu zatrudnienia.

Jeśli rozwiązanie umowy i początek choroby przypadają bardzo blisko siebie, potwierdźcie status bezpośrednio z kasą, ponieważ znaczenie może mieć dokładna data powstania prawa do Krankengeld.

Zasiłek chorobowy w Niemczech dla osób prowadzących działalność gospodarczą

Samozatrudnieni dobrowolnie ubezpieczeni w ustawowej kasie chorych muszą zwrócić uwagę na wybrany wariant ubezpieczenia. W 2026 roku ogólna stawka składki w ustawowym ubezpieczeniu zdrowotnym (GKV) wynosi 14,6 proc. i wiąże się z ustawowym prawem do zasiłku chorobowego od 43. dnia niezdolności do pracy. Obniżona stawka 14,0 proc. nie obejmuje ustawowego prawa do tego zasiłku. Do obu wariantów dochodzi indywidualna składka dodatkowa danej kasy chorych.

Osoby prowadzące działalność mogą także sprawdzić w swojej kasie specjalny wariant ubezpieczenia z wcześniejszym prawem do zasiłku chorobowego, jeśli chcą innego momentu rozpoczęcia wypłaty świadczenia.

Kto nie ma ustawowego prawa do zasiłku chorobowego w Niemczech?

Nie każda osoba ubezpieczona w ustawowej kasie chorych ma automatycznie prawo do Krankengeld. Zgodnie z § 44 SGB V ustawowy zasiłek chorobowy nie przysługuje m.in. osobom ubezpieczonym bezpłatnie w ramach ubezpieczenia rodzinnego. Co do zasady nie otrzymują go również osoby pracujące wyłącznie na Minijob oraz studenci ubezpieczeni na zasadach studenckich.

Samozatrudnieni również nie mają ustawowego Krankengeld automatycznie. Jak opisano wyżej, muszą wybrać wariant członkostwa obejmujący prawo do tego świadczenia albo odpowiedni dodatkowy wariant w swojej kasie. Osoby prywatnie ubezpieczone nie otrzymują ustawowego Krankengeld z kasy ustawowej; jeśli chcą zabezpieczyć utratę dochodu podczas dłuższej choroby, potrzebują odpowiedniej ochrony wynikającej z prywatnej umowy, np. Krankentagegeld.

Czy osoba bezrobotna w Niemczech ma prawo do zasiłku chorobowego?

Osoba pobierająca w Niemczech zasiłek dla bezrobotnych (Arbeitslosengeld), która staje się niezdolna do pracy, otrzymuje to świadczenie co do zasady nadal przez maksymalnie 6 tygodni. Jeżeli choroba trwa dłużej, osoba ustawowo ubezpieczona otrzymuje zwykle od 7. tygodnia zasiłek chorobowy z kasy chorych, o ile spełnia warunki.

Więcej o świadczeniach dla osób bez pracy znajdziesz w naszym poradniku o zasiłkach dla bezrobotnych w Niemczech.

Czy podczas pobierania Krankengeld można wyjechać do Polski?

Jeżeli pobieracie już zasiłek chorobowy i chcecie czasowo przebywać w Polsce, nie warto wyjeżdżać bez wcześniejszego uzgodnienia sprawy z kasą chorych. § 16 piątej księgi niemieckiego kodeksu socjalnego (SGB V) przewiduje, że prawo do Krankengeld nie zostaje zawieszone podczas pobytu za granicą po rozpoczęciu niezdolności do pracy, jeśli kasa chorych wyrazi na ten pobyt zgodę.

Ma to praktyczne znaczenie dla Polaków, którzy podczas dłuższego zwolnienia chcą leczyć się albo przebywać z rodziną w Polsce. Przed wyjazdem najlepiej przekazać kasie planowany okres pobytu i upewnić się, jakie dokumenty medyczne trzeba dostarczać z Polski, aby zachować ciągłość potwierdzonej niezdolności do pracy.

Co dzieje się po 78 tygodniach zasiłku chorobowego w Niemczech?

Po wyczerpaniu maksymalnego okresu zasiłku chorobowego świadczenie z kasy chorych się kończy. Nie oznacza to jednak automatycznie, że dana osoba zostaje bez żadnego wsparcia. W zależności od zdolności do pracy i sytuacji ubezpieczeniowej może wchodzić w grę m.in. zasiłek dla bezrobotnych na szczególnych zasadach, rehabilitacja albo świadczenia z ubezpieczenia emerytalnego.

Nie należy czekać do ostatniego dnia. Przed zakończeniem zasiłku chorobowego warto skontaktować się z kasą chorych, niemieckim urzędem pracy (Agentur für Arbeit) i – jeśli długotrwała choroba ogranicza zdolność do pracy – niemieckim ubezpieczeniem emerytalnym (Deutsche Rentenversicherung).

Co zrobić, gdy Krankengeld nie wystarcza na utrzymanie?

Niski zasiłek chorobowy nie oznacza automatycznie prawa do jednego konkretnego świadczenia. W zależności od dochodów i kosztów mieszkania można sprawdzić między innymi Wohngeld. Krankengeld jest przy tym uwzględniany jako dochód, a gospodarstwo domowe musi zasadniczo mieć środki na pokrycie pozostałych kosztów utrzymania.

Osoby otrzymujące już świadczenie, w którym uwzględniono koszty mieszkania, najczęściej nie mogą równocześnie pobierać Wohngeld. Jeżeli dochód nie wystarcza także na podstawowe potrzeby, właściwa może być inna pomoc zależna od zdolności do pracy i sytuacji domowej. Najlepiej złożyć wniosek lub poprosić o wstępną ocenę w lokalnym Wohngeldstelle, Jobcenter albo Sozialamt — sama kasa chorych nie przyznaje tych świadczeń.

Zasiłek na chore dziecko w Niemczech w 2026 roku

Osobne zasady obowiązują, gdy pracownik sam jest zdrowy, ale musi zostać w domu z chorym dzieckiem. W 2026 roku ustawowo ubezpieczony rodzic może otrzymać zasiłek na chore dziecko (Kinderkrankengeld) za 15 dni roboczych na każde dziecko, a osoba samotnie wychowująca dziecko za 30 dni.

Przy większej liczbie dzieci obowiązuje roczny limit: maksymalnie 35 dni na rodzica albo 70 dni dla osoby samotnie wychowującej. Prawo dotyczy zasadniczo dzieci, które nie ukończyły 12 lat, albo dzieci z niepełnosprawnością wymagających pomocy, jeśli spełnione są pozostałe warunki.

Co zrobić, jeśli kasa chorych odmawia wypłaty Krankengeld?

Jeżeli ustawowa kasa chorych wydaje decyzję odmawiającą zasiłku chorobowego albo kończącą jego wypłatę, nie musicie automatycznie akceptować tej decyzji. Od decyzji kasy można złożyć sprzeciw (Widerspruch). Standardowo sprzeciw musi wpłynąć do kasy w ciągu jednego miesiąca od doręczenia decyzji, jeżeli pismo zawiera prawidłowe pouczenie o środkach odwoławczych.

Aby zachować termin, można najpierw złożyć krótki sprzeciw odnoszący się do konkretnej decyzji, a szczegółowe uzasadnienie i dokumenty medyczne uzupełnić później. Jeżeli kasa opiera odmowę na opinii Medizinischer Dienst, czyli Służby Medycznej, warto poprosić o udostępnienie dokumentacji i sprawdzić z lekarzem prowadzącym, czy potrzebne jest dodatkowe uzasadnienie medyczne.

Jeżeli również sprzeciw zostanie odrzucony, można wnieść sprawę do niemieckiego sądu socjalnego (Sozialgericht). Informacje o terminie i sposobie dalszego odwołania powinny znajdować się w decyzji.

Najczęstsze pytania o chorobowe w Niemczech

Czy pracodawca płaci pełne wynagrodzenie podczas choroby?

Co do zasady tak – przez maksymalnie 6 tygodni dla danego przypadku choroby, jeśli pracownik spełnia warunki do dalszej wypłaty wynagrodzenia przez pracodawcę. Prawo to powstaje zasadniczo po czterech tygodniach nieprzerwanego zatrudnienia.

Ile wynosi maksymalny zasiłek chorobowy w Niemczech w 2026 roku?

Maksymalna ustawowa kwota wynosi 135,63 euro brutto za dzień kalendarzowy. Za pełny miesiąc liczony jako 30 dni górna granica odpowiada 4.068,75 euro brutto.

Czy trzeba dostarczać pracodawcy papierowe zwolnienie?

W przypadku większości pracowników ustawowo ubezpieczonych – nie. Pracodawca pobiera dane eAU elektronicznie. Nadal trzeba jednak niezwłocznie poinformować go o chorobie i przewidywanym czasie nieobecności oraz zadbać o terminowe stwierdzenie niezdolności przez lekarza. Istnieją wyjątki od systemu eAU.

Czy pracodawca może żądać zwolnienia od pierwszego dnia?

Tak. Ustawa pozwala pracodawcy wymagać lekarskiego potwierdzenia niezdolności do pracy wcześniej niż po trzech dniach – również od pierwszego dnia choroby.

Czy trzeba podawać pracodawcy diagnozę?

Co do zasady nie. Pracodawca powinien wiedzieć, że pracownik jest niezdolny do pracy i jak długo przewidywana jest nieobecność, ale nie otrzymuje z eAU informacji o diagnozie.

Czy zasiłek chorobowy w Niemczech wypłaca się także za weekendy?

Tak. Zasiłek chorobowy jest obliczany za dni kalendarzowe, więc obejmuje również soboty, niedziele i święta. Pełny miesiąc świadczenia przyjmuje się do rozliczenia jako 30 dni.

Źródła:

• Federalne Ministerstwo Zdrowia – zasiłek chorobowy w Niemczech
• § 47 SGB V – wysokość zasiłku chorobowego
• § 16 SGB V – Krankengeld i pobyt za granicą
• Ustawa o dalszej wypłacie wynagrodzenia podczas choroby
• Wspólny Komitet Federalny – zasady stwierdzania niezdolności do pracy
• § 44 SGB V – kto ma i kto nie ma prawa do Krankengeld
• § 192 SGB V – utrzymanie członkostwa podczas prawa do Krankengeld
• gesund.bund.de – sprzeciw od decyzji kasy chorych
• § 32b EStG – Progressionsvorbehalt
• Ustawa o dodatku mieszkaniowym (Wohngeldgesetz)

Stan informacji: 6 września 2026 roku.