Po przeprowadzce do nowego mieszkania meldunek jest jedną z pierwszych formalności, które trzeba załatwić. W Niemczech obowiązuje przy tym jedna ogólna zasada: po wprowadzeniu się do mieszkania należy zgłosić adres w urzędzie meldunkowym w ciągu 14 dni. Dotyczy to także przeprowadzki z jednego niemieckiego miasta do drugiego oraz zmiany adresu w obrębie tej samej miejscowości.
Procedura nazywa się Anmeldung lub przy zmianie adresu potocznie Ummeldung. Podstawą prawną jest Bundesmeldegesetz, czyli federalna ustawa meldunkowa.
Ile czasu jest na meldunek w Niemczech?
Zgodnie z § 17 Bundesmeldegesetz w Niemczech masz dwa tygodnie od dnia faktycznego wprowadzenia się do mieszkania. Termin nie zależy od landu ani miasta. Starsze informacje o siedmiu dniach nie są już aktualne.
Za brak meldunku, spóźnione zgłoszenie albo podanie nieprawidłowych danych może zostać nałożona kara administracyjna. Bundesmeldegesetz przewiduje w takich przypadkach grzywnę do 1.000 euro. W praktyce wysokość kary zależy m.in. od długości opóźnienia i okoliczności konkretnej sprawy.
Kiedy obowiązek meldunkowy w Niemczech powstaje dopiero po 3 miesiącach?
Trzymiesięczny okres dotyczy szczególnej sytuacji. Jeżeli na co dzień mieszkasz za granicą, nie jesteś jeszcze zameldowany w Niemczech i przebywasz tutaj tylko czasowo, obowiązek meldunkowy powstaje dopiero po przekroczeniu 3 miesięcy pobytu. Nie oznacza to jednak, że każda osoba przeprowadzająca się z Polski może czekać trzy miesiące z Anmeldung.
Jeżeli jesteś już zameldowany w Niemczech i na krótko zajmujesz dodatkowe mieszkanie, ustawa przewiduje inne ułatwienie: przy pobycie nie dłuższym niż 6 miesięcy nie trzeba meldować tej dodatkowej kwatery. Po przekroczeniu sześciu miesięcy należy zrobić to w ciągu kolejnych dwóch tygodni.
Gdzie zrobić meldunek w Niemczech?
Meldunku dokonuje się w urzędzie meldunkowym właściwym dla nowego miejsca zamieszkania. W zależności od miasta może on nazywać się Bürgeramt, Bürgerbüro, Einwohnermeldeamt, Meldebehörde albo Kundenzentrum.
Szczegóły organizacyjne są lokalne. Jedne miasta wymagają wcześniejszego terminu, inne przyjmują również bez rezerwacji. Część gmin pozwala wybrać dowolny punkt obsługi w obrębie miasta. Przykładowo w Kolonii można skorzystać z dowolnego Kundenzentrum.
Jakie dokumenty są potrzebne do meldunku w Niemczech?
Najczęściej potrzebne są:
- ważny dokument tożsamości – dowód osobisty albo paszport; przy przeprowadzce z zagranicy urząd może wymagać paszportu lub dodatkowych dokumentów,
- Wohnungsgeberbestätigung, czyli potwierdzenie wprowadzenia się wystawione przez wynajmującego, właściciela albo inną uprawnioną osobę,
- w niektórych gminach formularz meldunkowy, zwłaszcza gdy sprawę załatwia pełnomocnik,
- w razie potrzeby dokumenty dotyczące małżeństwa lub dzieci, szczególnie przy pierwszym meldunku po przeprowadzce z zagranicy.
Dokładna lista może się różnić w zależności od sytuacji rodzinnej i urzędu. Przykładowo Kolonia wymaga przy przeprowadzce z zagranicy przedstawienia odpowiednich aktów małżeństwa lub aktów urodzenia dzieci, jeżeli są potrzebne do prawidłowego wpisania danych do rejestru.
Dla osób przeprowadzających się z Polski: polskie akty urodzenia, małżeństwa i inne dokumenty stanu cywilnego objęte unijnym rozporządzeniem 2016/1191 są co do zasady zwolnione z obowiązku apostille przy przedstawianiu ich niemieckiemu urzędowi. W wielu przypadkach do dokumentu można uzyskać w Polsce wielojęzyczny formularz standardowy, który służy jako pomoc tłumaczeniowa. Jeżeli zawarte w nim informacje nie wystarczą urzędowi, może on jednak wyjątkowo poprosić o uwierzytelnione tłumaczenie. Warto sprawdzić wymagania własnego Bürgeramt przed wizytą.
Wohnungsgeberbestätigung – potwierdzenie od wynajmującego
Sama umowa najmu nie zastępuje potwierdzenia wprowadzenia się. Zgodnie z § 19 Bundesmeldegesetz osoba udostępniająca mieszkanie powinna potwierdzić faktyczne wprowadzenie się w terminie przewidzianym na meldunek.
W dokumencie powinny znaleźć się przede wszystkim:
- imię i nazwisko oraz adres osoby wystawiającej potwierdzenie, a jeśli nie jest ona właścicielem – również dane właściciela,
- data wprowadzenia się,
- adres mieszkania,
- imiona i nazwiska meldowanych osób.
Jeżeli wynajmujący odmawia wystawienia Wohnungsgeberbestätigung albo nie przekazuje jej na czas, należy poinformować o tym urząd meldunkowy. Więcej na temat tego dokumentu wyjaśniamy w osobnym artykule: zaświadczenie od wynajmującego do meldunku.
Czy meldunek w Niemczech można zrobić online?
Coraz częściej tak. Elektronische Wohnsitzanmeldung to oficjalna usługa umożliwiająca zgłoszenie nowego adresu bez wizyty w urzędzie. Jest stopniowo udostępniana w kolejnych miastach i gminach, dlatego przed rozpoczęciem procedury trzeba sprawdzić, czy nowy adres jest już obsługiwany.
Do korzystania z usługi potrzebne są m.in. funkcja identyfikacji online, konto użytkownika, aplikacja AusweisApp i PIN. Przy wynajmowanym mieszkaniu można przesłać Wohnungsgeberbestätigung. Po zatwierdzeniu danych urząd udostępnia cyfrowe potwierdzenie meldunku, a aktualizacja adresu w odpowiednim dokumencie może zostać przeprowadzona w ramach tej samej procedury.
Nie każda sytuacja nadaje się jednak do obsługi online. Przy pierwszej przeprowadzce z zagranicy urząd może wymagać osobistego stawiennictwa. Przykładowo w Kolonii osoba przyjeżdżająca bezpośrednio z zagranicy musi pojawić się osobiście.
Czy do meldunku w Niemczech trzeba wypełnić formularz?
Nie zawsze. Bundesmeldegesetz pozwala zrezygnować z papierowego formularza, gdy urząd prowadzi rejestr elektronicznie, a osoba meldująca się stawia się osobiście i potwierdza prawidłowość danych. Dlatego w wielu urzędach pracownik pobiera potrzebne informacje bezpośrednio podczas wizyty.
Formularze nie są identyczne w całych Niemczech i mogą się zmieniać. Z tego powodu przed wizytą najlepiej pobrać aktualny druk ze strony własnego miasta lub gminy. W Kolonii formularz meldunkowy i pełnomocnictwo są wymagane m.in. wtedy, gdy meldunek w imieniu innej osoby wykonuje pełnomocnik.
Meldunek w Niemczech przez pełnomocnika
Możliwość załatwienia sprawy przez inną osobę zależy od rodzaju przeprowadzki i lokalnych zasad. Przy przeprowadzce wewnątrz Niemiec jest to często możliwe po przedstawieniu pełnomocnictwa i wymaganych dokumentów. Przy przyjeździe z zagranicy niektóre urzędy wymagają osobistego stawiennictwa – tak jest m.in. w Kolonii.
Polskie tłumaczenie najważniejszych pól formularza meldunkowego w Niemczech
Formularze meldunkowe nie są identyczne w całych Niemczech, dlatego poniższe tłumaczenie traktujcie jako pomoc przy wypełnianiu aktualnego druku Waszego urzędu. Najczęściej spotykane pola oznaczają:
- Neue Wohnung – nowe mieszkanie / nowy adres,
- Bisherige Wohnung – dotychczasowe mieszkanie / poprzedni adres,
- Einzugsdatum – data wprowadzenia się,
- Postleitzahl, Gemeinde, Straße, Hausnummer – kod pocztowy, miejscowość, ulica i numer domu,
- Zuzug aus dem Ausland / Staat – przeprowadzka z zagranicy / państwo poprzedniego zamieszkania,
- einzige Wohnung – jedyne miejsce zamieszkania,
- Hauptwohnung – główne miejsce zamieszkania,
- Nebenwohnung – dodatkowe miejsce zamieszkania,
- Familienname – nazwisko,
- Geburtsname – nazwisko rodowe,
- Vornamen – imiona,
- Geburtsdatum / Geburtsort – data / miejsce urodzenia,
- Familienstand – stan cywilny,
- Staatsangehörigkeit – obywatelstwo,
- Religionszugehörigkeit – przynależność wyznaniowa,
- Ausweisdokumente – dokumenty tożsamości,
- minderjährige Kinder – niepełnoletnie dzieci.
Przy pełnomocnictwie najczęściej spotkacie określenia Vollmacht – pełnomocnictwo, Vollmachtgeber – osoba udzielająca pełnomocnictwa, bevollmächtigte Person – pełnomocnik oraz Ort, Datum, Unterschrift – miejscowość, data i podpis.
Dla przykładu możecie sprawdzić aktualne dokumenty miasta Kolonia:
- Formularz meldunkowy miasta Kolonia (Anmeldeformular)
- Pełnomocnictwo do meldunku w Kolonii (Vollmacht)
Jeżeli mieszkacie w innej miejscowości, pobierzcie formularz bezpośrednio ze strony własnego Bürgeramt lub Meldebehörde, ponieważ kolejność i zakres pól mogą się różnić.
Meldebestätigung i Meldebescheinigung – to nie jest dokładnie to samo
Po prawidłowym dokonaniu Anmeldung otrzymujesz bezpłatnie amtliche Meldebestätigung, czyli urzędowe potwierdzenie zgłoszenia adresu. Przy meldunku online dokument może mieć postać elektroniczną.
Meldebescheinigung to natomiast zaświadczenie z rejestru mieszkańców wydawane na wniosek. Może być potrzebne później jako dowód aktualnego adresu. W zależności od urzędu i rodzaju zaświadczenia za jego wydanie może obowiązywać osobna opłata.
Czy po przeprowadzce w Niemczech trzeba wymeldować poprzedni adres?
Nie. Jeżeli przeprowadzasz się z jednego miejsca w Niemczech do drugiego, wystarczy zgłosić nowy adres. Nowy urząd przekazuje informację do poprzedniej Meldebehörde.
Wymeldowanie jest potrzebne przede wszystkim wtedy, gdy wyprowadzasz się z Niemiec i nie zajmujesz nowego mieszkania na terenie kraju. W takim przypadku należy zgłosić wyprowadzkę najpóźniej w ciągu dwóch tygodni po opuszczeniu mieszkania; formalność można rozpocząć najwcześniej tydzień przed wyjazdem.
Osobną kwestią jest meldunek w Polsce. Wyjaśniamy ją tutaj: meldunek w Niemczech a wymeldowanie w Polsce.
Ile kosztuje meldunek w Niemczech?
Podstawowa Anmeldung jest w wielu miastach bezpłatna. Bezpłatna jest również federalna Elektronische Wohnsitzanmeldung. Przykładowo Kolonia nie pobiera opłaty za zgłoszenie nowego adresu.
Nie należy jednak mylić samego meldunku z późniejszym zamawianiem dodatkowych zaświadczeń z rejestru mieszkańców – za nie urząd może pobierać opłatę.
Czy meldunek w Niemczech oznacza automatycznie prawo pobytu?
Nie. Obowiązek meldunkowy i prawo pobytu to dwie odrębne kwestie. Anmeldung służy wpisaniu adresu do rejestru mieszkańców. Nie jest zezwoleniem na pobyt i sama w sobie nie rozstrzyga, jak długo dana osoba może przebywać w Niemczech.
Dlatego nie należy utożsamiać trzymiesięcznej reguły z § 27 Bundesmeldegesetz z ogólnym prawem do pobytu. W ustawie meldunkowej chodzi wyłącznie o wyjątek od obowiązku rejestracji adresu dla określonych krótkich pobytów.
Co jeszcze warto zrobić po przeprowadzce w Niemczech?
Po zameldowaniu nowego adresu warto pamiętać także o zmianie danych w banku, ubezpieczeniu zdrowotnym, u pracodawcy i innych instytucjach. Przy przeprowadzce między miejscowościami może być potrzebna również aktualizacja danych pojazdu.
Jeżeli dopiero szukasz mieszkania, przydatne mogą być nasze poradniki: gdzie szukać mieszkania w Niemczech oraz jak wynająć mieszkanie bez płacenia całej kaucji od razu.
Źródła:
