Tomasz Rybicki z sekcji monitoringu i rozwoju młodych polskich piłkarzy za granicą „Gramy dla Polski” opowiada w poniższym wywiadzie o swojej działalności skautingowej na terenie Niemiec oraz w jaki sposób stara się znaleźć młode talenty do gry dla reprezentacji Polski w piłce nożnej. Jeśli Wasze dziecko ma talent do gry w piłkę nożną i chcielibyście, aby w przyszłości zagrało w polskiej reprezentacji, to warto założyć jego profil na stronie sekcji:

gramydlapolski.pl

Adam Gaik: W 2016 roku mija 20 lat od podpisania umowy o stosunkach partnerskich i współpracy między miastami: Ostrawą i Katowicami.

Podsumowując wieloletnie wspólne działania obu miast –  jak Miasto Katowice/Ostrawa ocenia dotychczasową współpracę z Katowicami/Ostrawą na przestrzeni ostatniego dwudziestolecia? Jakie są wymierne efekty tych kontaktów?

Prezydent Miasta Katowice Marcin Krupa: Chociaż obchodzimy w tym roku 20-lecie podpisania umowy o współpracy partnerskiej, to warto pamiętać, że relacje obu miast w swoich początkach sięgają lat 50. ubiegłego wieku, a więc wzajemnych doświadczeń jest już bardzo dużo i dotyczą one różnych obszarów życia społecznego.

Patrząc z perspektywy minionych lat trzeba powiedzieć, że partnerstwo między Katowicami i Ostrawą jest bardzo owocne. Zaryzykowałbym stwierdzenie, że chyba jest to najbardziej wszechstronna współpraca. Często inspirujemy się nawzajem, choćby przykład ulicy Stodolni u nich i ulicy Mariackiej u nas, model centrum powiadamiania ratunkowego, czy współpraca służb mundurowych. Wśród instytucji kultury, szkół, w tym artystycznych – organizowane są spotkania młodych muzyków i plastyków, wspólne koncerty muzyki klasycznej, współpracują ze sobą kluby sportowe, uniwersytety, a ostatnio aktualna jest wymiana doświadczeń w zakresie budowy nowych obiektów muzycznych: w Katowicach jest to siedziba NOSPR, a w Ostrawie planowana budowa nowego gmachu Filharmonii im. Janáčka.

Co roku od siedmiu lat w marcu przyjeżdża grupa uczniów z Ostrawy, aby uczestniczyć w Międzynarodowych Mistrzostwach Kulinarnych w Katowicach – spotkaniu integracyjnym organizowanym z udziałem młodzieży niepełnosprawnej z Koszyc, Miszkolca, Katowic, a w tym roku również po raz pierwszy z Kolonii.

Przedstawiciele magistratów: Ostrawy i Katowic, a także Koszyc i Miszkolca uczestniczą każdego roku w spotkaniach miast partnerskich grupy wyszehradzkiej V4. Tradycja tych spotkań sięga 2003 roku, a ich celem są wzbogacone o współzawodnictwo sportowe spotkania merytoryczne, w tym wymiana doświadczeń w dziedzinach ważnych dla samorządów, a także prezentacja znaczących osiągnięć.

Przyjazne stosunki można zauważyć także między mieszkańcami Katowic i Ostrawy, jak na przykład bardzo poprawne kontakty między kibicami GKS Katowice a FC Baník Ostrava.

Należy też wspomnieć o cyklicznym, wielowątkowym przedsięwzięciu realizowanym na szeroką skalę jakimi są „Dni Polsko-Czeskie” organizowane wspólnie przez oba miasta od 2001 roku, co roku naprzemiennie w Katowicach lub Ostrawie w miesiącu maju. „Dni Polsko-Czeskie” to od 15 lat każdorazowo szereg imprez kulturalnych, zawody sportowe w wielu dyscyplinach z udziałem młodzieży, wystawy artystów malarzy, koncerty muzyczne i szkolne konkursy: plastyczny, fotograficzny, literacki czy małych form teatralnych w ramach festiwalu bajek, jarmark oraz promocja poprzez centra informacji turystycznej obu miast, czy zorganizowane wycieczki po regionie. A wszystko po to, aby przybliżyć mieszkańcom Katowic i Ostrawy swoistą kulturę i tradycję charakterystyczną dla tych miast oraz ukazać piękno regionów, w którym miasta te są umiejscowione: Śląska, Moraw. Program „Dni…” obejmuje także konkretne spotkania merytoryczne z udziałem radnych, które w ostatnich latach odbyły się w ważnych dla obu stron tematach, takich jak gospodarka odpadami czy bezpieczeństwo publiczne.

W 2014 roku zostało podpisane między Miastem Katowice a Miastem Ostrawa Memorandum w dziedzinie ochrony środowiska mające na celu koordynowanie wzajemnych działań na terenie Katowic i Ostrawy, prowadzących do poprawy jakości powietrza. Podpisane Memorandum stało się czynnikiem sprzyjającym współpracy prowadzonej przez Wydział Kształtowania Środowiska Urzędu Miasta Katowice oraz Straż Miejską ze stroną czeską w zakresie wymiany doświadczeń dla obniżenia emisji z lokalnych źródeł spalania paliw – tzw. niskiej emisji na rzecz wspierania ogrzewania ekologicznego opartego na sieciowych nośnikach energii.

Mając na uwadze potrzebę kształtowanie pozytywnego wizerunku obu miast – co Pana zdaniem należałoby udoskonalić w prowadzonej współpracy?

– Zdecydowanie należy wzmocnić przepływ informacji, i to w obie strony, tak aby mieszkańcy Ostrawy i Katowic mogli korzystać z naprawdę bogatej oferty imprez kulturalnych, czy sportowych, festiwali, konkursów, przeglądów, zarówno tych o charakterze masowym, nierzadko o randze mistrzostw świata czy Europy, jak i kierowanych do koneserów. Dolny Obszar Vítkovic (Dolní Oblast Vítkovice), czy katowicka strefa kultury to przestrzenie miejskie przyciągające tysiące fanów muzyki. Dużym zainteresowaniem wśród mieszkańców Katowic cieszył się konkurs na hasło promujące współpracę Katowic i Ostrawy organizowany w kwietniu tego roku z okazji jubileuszu partnerstwa, gdzie nagrodę stanowią bezpłatne wejściówki na wydarzenia kulturalne i sportowe w Ostrawie w maju i czerwcu, tj.: międzynarodowy mityng lekkoatletyczny „Zlatá Tretra” oraz koncert w ramach festiwalu „Janáčkov máj”. Fundatorem nagrody jest Miasto Ostrawa.

Jakie Pana zdaniem powinny być kierunki przyszłej współpracy Ostrawy i Katowic, uwzględniając potrzeby, tendencje i dynamikę rozwoju obu miast?

– Siłą napędową naszych relacji jest przede wszystkim bliskie położenie, podobne czynniki rozwojowe, postindustrialny charakter naszych miast, który ulega ciągłym przeobrażeniom oraz cele rozwojowe. Cieszy mnie deklaracja przedstawicieli Rady Miasta Katowice, organizacji pozarządowych i mieszkańców, aby w roku jubileuszowym przejechać rowerami z Katowic do Ostrawy, i myślę że będzie to początek nowej współpracy w tym obszarze, swoiste „przetarcie szlaków” między naszymi miastami, a wiem, że wielu mieszkańców Katowic to zapaleni rowerzyści.

Życzyłbym sobie oraz wszystkim mieszkańcom Katowic i Ostrawy, aby współpraca między naszymi miastami nadal rozwijała się tak pomyślnie i wielopłaszczyznowo jak do tej pory. Aby to zagwarantować podpisana zostanie podczas uroczystej Sesji Rady Miasta Katowice w maju tego roku deklaracja o współpracy obu miast mająca na celu kontynuację szeroko pojętej współpracy na drodze wspólnych projektów, w dziedzinie promocji i komunikacji informacyjnej, ochrony środowiska oraz gospodarczej. Deklaracja ta stawia sobie za cel budowania pozytywnego wizerunku obu miast, jest odnowieniem a zarazem utrwaleniem umowy partnerskiej z 1996 roku na dalsze lata.

Dzień dobry Panie Steffenie i na wstępie bardzo dziękuję za poświęcony czas!

Adam Gaik: Czy mógłby Pan na wstępie opowiedzieć krótko o Pańskich początkach w Polsce? Jak radził Pan sobie z barierą językową i w jaki sposób udało się Panu tak dobrze opanować język polski? Być może może się Pan z nami podzielić jakimiś sposobami na naukę języków obcych?

Steffen Möller: Moimi pierwszymi polskimi słowami były „hamulec bezpieczeństwa” w pociągu z Berlina do Krakowa. Muszę przyznać, że póżniej już nie przydały się tak często. Pierwszy sukces językowy miał miejsce na kursie w Krakowie. Moja nauczycielka Beata wybrała dla mnie pewien wiersz do nauki na pamięć: „Samochwała” Jana Brzechwy. Pod koniec kursu recytowałem ten wiersz dla pozostałych uczestników kursu – wielkie brawa, ogromna duma po mojej stronie, choć w ogóle nie zrozumiałem, o co tam właściwie chodzi. Póżniej sam dawałem moim studentom niemieckie wiersze do nauki na pamięć, choć jeszcze lepsze są piosenki. Moją piewszą polską piosenką była oczywiście „Sto lat”. Trudne słowa na końcu: …niech go pioruń trzaśnie!

Czy żyjąc w Polsce często bywał Pan w Niemczech? Jak Pan sobie radził z rozłąką z rodziną?

Przez wiele lat nie bywałem często w Niemczech, tylko dwa, góra trzy razy rocznie. Bardzo dobrze radziłem sobie z tą rozłąką, w dodatku były to inne czasy, kiedy trzeba było zdawkować liczbę telefonów, bo rozmowy telefoniczne były wówczas jeszcze bardzo drogie. Wszystko to zmotywowało mnie dodatkowo do nauki języka polskiego, żeby móc się wreszcie dogadać z moimi nowymi sąsiadami na klatce schodowej.

Nie pomylę się chyba za wiele, jeśli napiszę, iż jest Pan najbardziej rozpoznawalnym i lubianym Niemcem w Polsce. Dlaczego w związku z tym zrezygnował Pan z kariery telewizyjnej? Czy ma to związek z specyfiką tej pracy czy miały na to wpływ również inne okoliczności?

Po prostu moja konjunktura się skończyła. My Europejczycy wypłynęliśmy na fali referendum do Unii w roku 2003. Wtedy zaczął się program „Europa da się lubić”. W roku 2005 zaczęła się wojna polsko-polska, do której trudno wtrącać się obcokrajowcowi. Polacy stracili zainteresowanie Europą, byli zajęci sobą, co trwa do dzisiaj. Poza tym zaczęła się wielka emigracja, która prowadziła do tego, że powoli już każdy miał wujka w Birminghamie albo kuzyna w Kolonii. Straciłem przez to swój największy atut – egzotyczność. Od tego czasu nie otrzymałem zbyt wielu propozycji z polskiej telewizji, występuję już tylko w kabarecie, prowadzę imprezy albo mam wizyty w szkołach z okazji Dni Języków Obcych. Zacząłem za to na większą skalę występować w Niemczech, gdzie znalazłem idealną publiczność – Polaków i Polki, którzy przyprowadzają swoich niemieckich sąsiadów. Razem uczymy się najważniejszych polskich słów oraz tańczymy poloneza. W zeszłym roku miałem 80 występów, z czego 70 było w Niemczech.

Pańska książka „Viva Polonia” cieszyła się dużą popularnością nie tylko w Polsce, ale i w Niemczech. Bardzo trafnie opisuje w niej Pan przywary i cechy charakterystyczne Polaków i porównuje je do tych niemieckich. Jak z perspektywy lat zmienił się Pański obraz Polaków i Polski? Czy Pańskie rozważania na nasz temat zawarte w książce są nadal aktualne?

Myślę, że większość jest nadal aktualna, bo mentalności narodów nie zmieniają się tak szybko. A może się mylę? Czy Polacy już nie całują się trzy razy? Można już dać rękę przez próg? No, chyba raczej nie. Mój punkt widzenia się jednak trochę rozszerzył, bo zauważyłem, że każda cecha ma dwie strony, dobrą i złą. Po polsku się mówi pięknie: coś za coś. Weżmiemy polską umiejętność do improwizacji i fantazji. To są piękne rzeczy, ale za to mniej szanujecie procedury, standardy i przepisy. Dramatycznie mówiąc: polski romantyzm jest jakoś związany z dużą ilością zabitych ludzi na ulicy, dwa razy więcej niż w Niemczech. Wszystko jest ze wszystkim powiązane, i tak samo jest oczywiście w Niemczech.

Mimo, iż w Polsce zdobył Pan ogromną popularność, w Niemczech pozostaje Pan nieznany szerszej publiczności. Czy fakt ten w jakiś sposób Panu przeszkadza?

Muszę się z tym pogodzić, skoro mój kabaret toczy się wyłącznie wokół polskich tematów. Krąg zainteresowanych jest ograniczony. Ale nie martwi mnie to. Mam piękną niszę, jestem zadowolony. Niemieckie tematy mnie po prostu mało kręcą. Jestem obecnie częściej w Berlinie niż w Warszawie, ale nadal chodzę po berlińskich ulicach troszeczkę jak po marsie.

Według Wikipedii mieszka Pan obecnie na stałę w Berlinie. Czy to ostateczny rozbrat z Polską? Jakie są Pańskie plany na dalszą karierę?

Obecnie jestem w trakcie pisania nowej książki, ale żadnych szczegółów nie mogę zdradzić, bo nie wiem, czy mi się naprawdę uda. Ale generalnie co miesiąc jestem w Warszawie. Bo nie zapominajmy o tym, że w Berlinie tylko wynajmuję mieszkanie, podczas gdy w Warszawie kupiłem mieszkanie, jak prawdziwy Polak!

Regularnie występuje Pan w Niemczech. Czy może Pan powiedzieć coś o najbliższych występach i gdzie będzie można Pana spotkać?

Ku mojej wielkiej radości mam jeszcze tylko dwa występy w Niemczech, zanim udam się na zasłużoną przerwę kreatywną, która jest koniecznie potrzebna, żeby napisać książkę. Zamierzam zresztą być częściej w Warszawie, bo chciałbym koniecznie śledzić, czy atmosfera w kraju będzie znów podobna do tej z roku 2005/2006, kiedy znajomi w telewizji i w radiu autentycznie bali się państwa policyjnego. Mam nadzieję, że do tego nie dojdzie. Obecnie odnoszę nawet wrażenie, że emocje nieco opadły. Zobaczymy! A więc do zobaczenia na Starym Mieście w Warszawie!

Na koniec chciałbym Pana zapytać o jakieś rady dla Polaków wyjeżdżających do Niemiec.

Powinni liczyć się z tym, że cały pierwszy rok i wiele godzin z drugiego i trzeciego roku będą pochłonięci nauką języka niemieckiego. Sprawa będzie łatwiejsza, jeśli trochę zaczniesz oglądać niemiecką telewizję. Może nie jest najciekawszą telewizją pod słońcem, ale można się za to nauczyć kilku nowych słów. Zauważyłem jednak, że wielu ludzi ogląda tylko programy w własnym języku. To jest wielka strata – no chyba że oglądają najlepszy serial świata, czyli M jak Miłość….

Przedstawiamy wywiad z Witoldem Kamińskim z Polskiej Rady Społecznej w Berlinie, w którym opowie on co nieco o okolicznościach powstania stowarzyszenia oraz jego działalności.

Adam Gaik: Czy mógłby Pan na początek opowiedzieć w jakich okolicznościach doszło do powołania do życia Polskiej Rady Społecznej w Berlinie

Witold Kamiński: Pod koniec lata 1982 roku doszło do prawie spontanicznego spotkania Polaków przebywających w Berlinie. Inicjatorem był KOS (Komitet Obrony Solidarności) wydający wówczas Biuletyn Informacyjny. Wzięło w nim udział około 200 osób. Pojawił się pomysł powołania stowarzyszenia, które zajęłoby się problemami imigrantów z Polski. (Wszystkie powstałe w tym czasie organizacje zajmowały się wyłącznie sytuacją polityczną w Polsce.) Miesiąc później doszło do zebrania założycielskiego. Powołany został Zarząd i określone zostały założenia i zadania. Celem było stworzenie platformy i zarazem „dachu” dla skłóconych organizacji określających się, jako polityczne. W marcu 1983 stowarzyszenie zostało zarejestrowane.

Jakie zadania stawia sobie Polska Rada Społeczna?

Po długotrwałych dyskusjach określamy się, jako reprezentant interesów imigrantów z Polski. Nie reprezentujemy Polaków, bo nie zostaliśmy demokratycznie wybrani, lecz z racji codziennej pracy poradniczej i politycznej znamy problematykę i z tego tytułu jesteśmy predystynowani, by reprezentować interesy żyjących w Berlinie migrantów z Polski.
Co oznacza to w praktyce?: Dzięki spotkaniom w ramach porad indywidualnych oraz szkoleń, kursów i.t.p. zbieramy informacje na temat trudności i problemów, z którymi borykają się imigranci i i informujemy przedstawicieli polityki i administracji poszukując wspólnie rozwiązań. W tych ramach jesteśmy zapraszani na posiedzenia właściwych komisji parlamentarnych, zapraszamy do nas posłów i wysokich urzędników.

Seminarium organizowane przez Polską Radę Społeczną dla osób zakładających w Niemczech działalność gospodarczą

Co nie należy do Państwa kompetencji, względnie w jakich przypadkach nie jesteście Państwo w stanie pomóc rodakom przybywającym do Niemiec?

Nie jesteśmy w stanie spełniać marzeń i nieuzasadnionych oczekiwań, z którymi przybywają niektórzy migranci. Nie oferujemy mieszkań i pracy. Nie jesteśmy w stanie zajmować się sprawami bezdomności, windykacji i skomplikowanymi problemami związanymi z prawem pracy.

Czy z Państwa pomocy mogą korzystać wyłącznie członkowie stowarzyszenia?

Z naszej pomocy mogą korzystać wszyscy (nie tylko Polacy), jakkolwiek jesteśmy zdania, że ludzie, którzy korzystają z naszych „usług” powinni poczuwać się do solidarności i choćby pasywnie wspierać stowarzyszenie śmiesznie niską składką członkowską (2 – 4 € miesięcznie). Zwłaszcza, że osoby pracujące społecznie w Radzie też płacą składki, bo jesteśmy zmuszeni „wygospodarować” kilka tysięcy Euro, jako środki własne uzupełniające dotację berlińskiego Senatu.

Kto może zostać członkiem stowarzyszenia i jakie korzyści wypływają z członkostwa w Polskiej Radzie Społecznej w Berlinie?

Członkiem może zostać każdy bez względu na narodowość, wyznanie, orientację seksualną i poglądy polityczne itp. Nie ma wstępu dla rasistów, antysemitów i homofobów.
Korzyści są wielorakie, bo to nie tylko informacje, porady, kursy, czy pomoc w rozwiązaniu problemów, lecz również możliwość zweryfikowania swojego – często niedopasowanego do tutejszych realiów – „pomysłu na życie”. Można zdobyć wiedzę, która ułatwi życie i pozwoli zapobiec problemom zanim się pojawią, poznać interesujących ludzi, sprawdzić się w działaniu. Zależy nam na członkach aktywnych i kreatwnych, nie tylko korzystających – lecz współtworzących i wspóldziałających i właśnie tacy członkowie odnoszą największe korzści.

Jakie projekty udało się Państwu zrealizować do tej pory? Czy są w planach kolejne?

W minionych latach zrealizowaliśmy setki rozmaitych projektów. Były to koncerty, festiwale, happeningi, cykle szkoleń dla kobiet, startujących przedsiębiorców, projekt ZAPO – pomocy dla nielegalnych pracowników, „Lato spotkań” – realizowany wielokrotnie projekt wymiany młodzieży, a w ostatnim czasie „Polskie Centrum Kompetencyjne”, cykl slajdowisk, warsztaty fotograficzne i wiele innych. Obecnie ruszamy z projektem patronatów nad uchodźcami.

W jaki sposób osoby zainteresowane mogą ewentualnie wesprzeć Państwa działalność?

Uczestnicząc aktywnie w działaniach, informując tutejsze instytucje o problemach, z którymi się borykają i ignorując ogłaszajaących się w gazetach komercyjnych „doradców”, którzy często są zwykłymi oszustami lub hochsztaplerami.

Bardzo dziękuję za poświęcony czas!

Na stronie internetowej Polskiej Rady Społecznea przeczytacie o aktualnych wydarzeniach i znajdziecie wszelkie informacje na temat działalności stowarzyszenia:

www.polskarada.de