Dobre zarobki to jedno z istotnych kryteriów, jakimi kierują się młodzi ludzie przy wyborze zawodu. Istnieje powszechne przekonanie, że absolwenci szkół wyższych zarabiają więcej niż osoby, które nie posiadają dyplomu wyższej uczelni. Jest to jednak tylko częściowa prawda.

Z danych Federalnej Agencji Pracy wynika, że na dzień 31 grudnia 2020 r. średnie miesięczne wynagrodzenie brutto dla pracowników z dyplomem uniwersyteckim zatrudnionych w pełnym wymiarze godzin i podlegających ubezpieczeniu społecznemu wynosiło 5.265 euro. W przypadku osób, które mają wykształcenie zawodowe, kwota ta wynosiła 3.300 euro.

Ale „nie oznacza to, że osoby, które ukończyły studia, zawsze zarabiają lepiej” – wyjaśnia Matthias Hertle z Federalnej Agencji Pracy w Norymberdze.

Duże różnice: inżynier lotniczy vs. architekt

Markus Kiss, ekspert z Niemieckiego Związku Izb Przemysłowo-Handlowych (DIHK) w Berlinie, jest tego samego zdania. Dużo zależy od ukończonego kierunku studiów lub kształcenia zawodowego. I bynajmniej nie jest tak, że każdy, kto ma dyplom wyższej uczelni, znajdzie się kiedyś wśród najlepiej zarabiających. Na przykład bardzo dobre zarobki lekarzy i inżynierów wyraźnie podnoszą pokazywaną w statystykach średnią płacę osób po studiach.

A jak to wygląda w przypadku absolwentów innych kierunków studiów? Markus Kiss podaje przykład: inżynier pracujący w przemyśle lotniczym i kosmicznym na początku swojej kariery zawodowej otrzymuje średnio około 5.700 euro brutto, podczas gdy architekt – zaledwie 3.500 euro.

Wzrost wynagrodzeń po zakończeniu kształcenia zawodowego

Jednak ci, którzy decydują się na Ausbildung, czyli kształcenie zawodowe, pracując latami w zawodzie ciągle się kształcą i zdobywają dodatkowe kwalifikacje i mogą pewnego dnia objąć wysokie stanowiska w firmach i instytucjach – wyjaśnia Matthias Hertle. Może to na przestrzeni lat prowadzić do takiego wzrostu wynagrodzeń, w wyniku którego pensja takich osób będzie ostatecznie wyższa niż pensja wielu osób posiadających dyplom ukończenia szkoły wyższej.

Zaletą kształcenia zawodowego jest to, że młodzi ludzie – w przeciwieństwie do wielu studentów – wcześnie otrzymują wynagrodzenie w postaci stałej pensji. „Na przykład w branży budowlanej w trzecim roku kształcenia można otrzymać do 1.400 euro brutto” – mówi Markus Kiss.

Ausbildung daje na początku finansową przewagę

Z kolei studenci muszą sami finansować swoje studia lub korzystać ze stypendium socjalnego (Bafög). Wielu absolwentów szkół wyższych rozpoczyna pracę dopiero w wieku 25-30 lat, a wtedy często muszą najpierw spłacić kredyty studenckie. Osoby, które zdecydowały się na kształcenie dualne, mają już wyraźną przewagę finansową. „Wielu osobom z dyplomem ukończenia szkoły wyższej często udaje się zniwelować tę różnicę dopiero pod koniec życia zawodowego” – mówi Kiss.

Jednak nie zawsze nauka zawodu wiąże się z wynagrodzeniem. Zdarza się, że pobierane są nawet opłaty za szkolenie. „Pod pewnymi warunkami uczniowie mogą w takich przypadkach ubiegać się o stypendium socjalne” – mówi Matthias Hertle.

Wynagrodzenie początkowe po ukończeniu kształcenia zawodowego często powyżej oczekiwań

Poza tym początkowe wynagrodzenie osób, które ukończyły kształcenie zawodowe, jest często wyższe niż się powszechnie sądzi: na przykład urzędnicy bankowi po ukończeniu kształcenia zawodowego, w zależności od firmy i regionu, mogą liczyć na wynagrodzenie w wysokości do 3.400 euro brutto.

Mechanik lotniczy już na początku swojej kariery zawodowej zarabia około 3.100 euro. „Jest to wynagrodzenie początkowe, które wraz z ciągłym doskonaleniem zawodowym może systematycznie rosnąć” – mówi Matthias Hertle.

Według Markusa Kissa, wykwalifikowany mechanik przemysłowy zarabia początkowo około 2.600 euro brutto miesięcznie. Po uzyskaniu tytułu mistrza przemysłowego jego miesięczne wynagrodzenie początkowe może sięgać nawet 4.400 euro brutto.

Kształcenie zawodowe może być w Niemczech opłacalną alternatywą

Podsumowując, decyzja o wyborze nauki zawodu lub kierunku studiów zależy oczywiście od własnych preferencji i upodobań. Uzyskanie dyplomu ukończenia studiów nie gwarantuje jednak automatycznie uzyskania wysokich zarobków w późniejszym okresie, a w każdym razie większych niż w przypadku kształcenia zawodowego.

„Także jeśli chodzi o możliwości i pewność zatrudnienia, absolwenci szkół wyższych niekoniecznie są w lepszej sytuacji” – mówi Markus Kiss. Według niego stopa bezrobocia wśród osób, które ukończyły wyższą uczelnię, wynosiła ostatnio 2,0 procent. Natomiast stopa bezrobocia wśród pracowników, którzy po ukończeniu kształcenia zawodowego uzyskali tytuł mistrza rzemiosła lub technika, wynosiła 1,2 procent. „Tak więc, ogólnie rzecz biorąc, ścieżka kariery oparta na kształceniu zawodowym może być opłacalną alternatywą dla studiów”.

Według DIHK, zarobki absolwentów uczelni wyższych oraz osób, które ukończyły kształcenie zawodowe i uzyskały np. dyplom mistrzowski, pod koniec ich kariery zawodowej kształtują się średnio na tym samym poziomie i wynoszą około 1,4 mln euro brutto.

Wraz z pandemią koronawirusa, w Niemczech rozpowszechniła się praca w trybie home office. Coraz więcej osób korzysta też z możliwości wykonywania swoich obowiązków zawodowych w sposób zdalny, przebywając poza granicami Niemiec. Jeśli też marzy Wam się takie rozwiązanie, powinniście pamiętać o kilku ważnych kwestiach, jakie się z tym wiążą.

W ostatnich dwóch latach rozwija się trend określany terminem „workation”. Pochodzi on od angielskich słów work (praca) i vacation (wakacje).

Choć na pierwszy rzut oka wydaje się, że te dwie rzeczy są ze sobą sprzeczne, coraz więcej osób znajduje sposób na połączenie wykonywania obowiązków zawodowych z wyjazdem wypoczynkowym, decydując się na pracę za granicą. Ale na czym to właściwie polega? Co należy wziąć pod uwagę? Wreszcie – które miejsca wydają się najbardziej odpowiednie do tego celu?

Co kryje się pod pojęciem „workation”?

Zasadniczo „workation” polega na połączeniu pracy zdalnej z urlopem wypoczynkowym. Może mieć miejsce wtedy, gdy na przykład planujecie dłuższy urlop z rodziną, ale nie chcecie w tym czasie rezygnować z pracy zawodowej.

Możecie też zaplanować workation z osobami o podobnych zainteresowaniach. Rezerwujecie wspólne zakwaterowanie w kraju lub za granicą i pracujecie tam na zmianę – samodzielnie lub w zespole – a także bierzecie udział w warsztatach, wspólnych wycieczkach i innych punktach programu. Na potrzeby takiej współpracy powstało wiele przestrzeni coworkingowych, które można rezerwować właśnie z myślą o workation.

Już w październiku 2021 r. portal turystyczny Airbnb opublikował wyniki ankiety, która wykazała, że ponad połowa respondentów planuje łączyć pracę z urlopem.

Na co należy zwrócić uwagę, pracując w trybie home office za granicą?

Nawet jeśli na pierwszy rzut oka wydaje się to łatwe, nie powinniście tak po prostu spakować laptopa, wyjechać na wakacje, i liczyć na to, że wszystko się uda. Wyszukiwarka obiektów i miejsc noclegowych HomeToGo podpowiada, na co należy zwrócić uwagę, planując pracę za granicą.

• Zgoda pracodawcy: zasadniczo potrzebna jest zgoda pracodawcy, chyba że pracujecie na własny rachunek. Powinniście także określić dokładny przedział czasowy.
• Dostępność: zwłaszcza jeśli planujecie podróż do odległych krajów, w których obowiązuje inna strefa czasowa, powinniście uzgodnić, kiedy i jak będzie można się z Wami kontaktować.
• Infrastruktura: aby ułatwić innym kontakt ze sobą, będzie Wam oczywiście potrzebny laptop, smartfon i dostęp do internetu. Uzgodnijcie zawczasu szczegóły dotyczące tej kwestii.
• Szkody: niestety za granicą również może się Wam coś stać, dlatego lepiej zawczasu zadbać o różnego rodzaju ubezpieczenia, takie jak ubezpieczenie zdrowotne, ubezpieczenie od następstw nieszczęśliwych wypadków, czy ubezpieczenie od odpowiedzialności cywilnej.
• Prawo i podatki: workation w innym kraju UE wymaga zazwyczaj zawarcia aneksu do umowy o pracę. Ponadto powinniście sprawdzić, czy wymagane jest zezwolenie na pobyt. W zależności od kraju docelowego, w przypadku przekroczenia określonego limitu dni może powstać obowiązek odprowadzenia podatku od wynagrodzeń w kraju pobytu.

Dokąd wybrać się na workation?

Na potrzeby wykonywania pracy w trybie home office za granicą szczególnie nadają się przestrzenie coworkingowe i mieszkania wakacyjne. Jednak według ankiety przeprowadzonej przez portal HomeToGo, 27 procent respondentów na workation korzysta również z zakwaterowania w obiektach hotelowych.

Ponadto poddano analizie 150 dużych miast na całym świecie, aby sprawdzić, ile jest w nich przestrzeni coworkingowych, jak wygląda sytuacja w zakresie dostępu do internetu, oferty gastronomicznej, kulturalnej i noclegowej. Sprawdzono również, czy pobyt wymaga uzyskania wizy. Na pierwszym miejscu znalazło się Tokio w Japonii jako miasto z najlepszą infrastrukturą do pracy za granicą. Drugie miejsce przypadło Bangkokowi w Tajlandii, a na trzecim uplasował się Madryt w Hiszpanii jako pierwsza europejska destynacja.

W pierwszej dziesiątce znalazły się ponadto Londyn, Nowy Jork, Paryż, Barcelona, Budapeszt, Bukareszt i Walencja. Jeśli chodzi o Niemcy, idealnymi miejscami do wykonywania pracy w trybie home office z dala od własnego domu wydają się być Berlin, Frankfurt nad Menem i Düsseldorf.