Segregacja śmieci jest w Niemczech codziennością, jednak dla osób, które dopiero przeprowadziły się z Polski, obowiązujące zasady nie zawsze są oczywiste. Żółty worek, niebieski pojemnik, kontenery na szkło, bioodpady i odpady resztkowe – pomyłka może zdarzyć się bardzo łatwo.
Według danych przytaczanych przez Grüner Punkt zdecydowana większość konsumentów w Niemczech uważa segregację odpadów za właściwą drogę do skutecznego recyklingu opakowań. Prawidłowe sortowanie ma jednak znaczenie nie tylko dla środowiska. Nieprzestrzeganie lokalnych zasad gospodarowania odpadami może prowadzić do problemów, a w niektórych przypadkach również do kar.
Co zatem wrzucać do żółtego pojemnika, gdzie powinien trafić karton po pizzy, co zrobić ze starą szklanką i dlaczego nie każdy kawałek papieru nadaje się do niebieskiego pojemnika? Wyjaśniamy najważniejsze zasady segregacji śmieci w Niemczech.
Segregacja śmieci w Niemczech – podstawowe rodzaje odpadów
System może nieznacznie różnić się w zależności od miasta lub gminy, ale najczęściej spotkamy następujące kategorie:
- lekkie opakowania z tworzyw sztucznych, metalu i materiałów kompozytowych – żółty pojemnik lub żółty worek (Gelbe Tonne/Gelber Sack),
- papier i tekturę – najczęściej niebieski pojemnik (Papiertonne),
- szkło opakowaniowe – kontenery na szkło (Altglascontainer),
- bioodpady – pojemnik na odpady organiczne (Biotonne),
- odpady resztkowe – pojemnik na odpady zmieszane (Restmülltonne).
W praktyce kolory pojemników mogą się lokalnie różnić, dlatego zawsze warto zwracać uwagę na znajdujące się na nich oznaczenia.
Żółty pojemnik i żółty worek – co można do nich wyrzucać?
Żółty pojemnik (Gelbe Tonne) oraz żółty worek (Gelber Sack) przeznaczone są przede wszystkim na lekkie opakowania wykonane z tworzyw sztucznych, metalu i materiałów kompozytowych.
Mogą tam trafić między innymi plastikowe opakowania po żywności i kosmetykach, folie opakowaniowe, puszki po konserwach, aluminiowe opakowania czy kartony po mleku i sokach.
Ważna jest jednak jedna rzecz: żółty pojemnik nie jest po prostu „pojemnikiem na plastik”. Nie każdy przedmiot wykonany z tworzywa sztucznego automatycznie powinien do niego trafić. Kluczowe znaczenie ma zazwyczaj to, czy jest to opakowanie. Lokalne systemy zbiórki mogą jednak przewidywać wyjątki.
źródło: www.gruener-punkt.de
Opakowania powinny być opróżnione, ale nie trzeba ich dokładnie myć. W większości przypadków wystarczy usunąć z nich większe resztki zawartości.
Niebieski pojemnik – co wyrzucamy do papieru?
Do niebieskiego pojemnika trafiają papier, tektura i karton nadające się do recyklingu.
Można do niego wyrzucać między innymi:
- gazety i czasopisma,
- katalogi i ulotki,
- papier do drukarki i papier listowy,
- koperty,
- zeszyty,
- kartony i pudełka,
- papierowe torby,
- wytłaczanki po jajkach,
- papier pakowy.
Duże kartony najlepiej przed wyrzuceniem złożyć lub rozdrobnić. Dzięki temu zajmują mniej miejsca i pojemnik nie zapełnia się niepotrzebnie powietrzem.
Karton po pizzy – do papieru czy odpadów zmieszanych?
To jeden z najczęściej popełnianych błędów. Czysty karton po pizzy może trafić do pojemnika na papier. Jeżeli jednak jest mocno zabrudzony tłuszczem, sosem lub resztkami jedzenia, nie powinien być wrzucany do makulatury.
Jeśli tylko część pudełka jest zabrudzona, można oddzielić czystą część kartonu i wyrzucić ją do papieru, a zabrudzony fragment umieścić w odpowiednim pojemniku zgodnie z lokalnymi zasadami.
Paragony, ręczniki papierowe i papier do pieczenia – gdzie je wyrzucać?
Nie wszystko, co wygląda jak papier, nadaje się do recyklingu razem z makulaturą.
Do niebieskiego pojemnika nie powinny trafiać między innymi:
- zużyte ręczniki papierowe,
- chusteczki higieniczne,
- zabrudzone serwetki,
- papier kuchenny,
- papier do pieczenia,
- zdjęcia i papier fotograficzny,
- tapety,
- tłuste i zabrudzone kartony,
- kartony po mleku i sokach.
Te ostatnie składają się z kilku materiałów, dlatego należy je zazwyczaj wyrzucać do żółtego pojemnika lub żółtego worka.
W przypadku paragonów trzeba zwrócić uwagę na rodzaj papieru. Wiele z nich drukowanych jest na papierze termicznym, który nie powinien trafiać do zwykłej makulatury. Najbezpieczniej stosować się do zaleceń lokalnego przedsiębiorstwa zajmującego się odpadami.
Gdzie wyrzucać szkło w Niemczech?
W Niemczech szkło opakowaniowe jest zazwyczaj zbierane w specjalnych publicznych kontenerach. Trafiają tam przede wszystkim puste jednorazowe butelki oraz słoiki, które nie są objęte systemem kaucji.
Szkło należy segregować według kolorów:
- biały kontener – szkło bezbarwne,
- brązowy kontener – szkło brązowe,
- zielony kontener – szkło zielone oraz szkło w innych kolorach, jeśli nie ma dla nich osobnego pojemnika.
W praktyce oznacza to, że np. niebieską butelkę najczęściej należy wyrzucić do kontenera na szkło zielone. Zielone szkło najlepiej toleruje domieszki innych kolorów.
Nie każde szkło można wrzucić do kontenera!
To bardzo ważna zasada. Kontenery na szkło nie są przeznaczone na wszystkie przedmioty wykonane ze szkła, lecz przede wszystkim na szkło opakowaniowe.
Nie należy wrzucać do nich między innymi:
- szklanek i kieliszków,
- kryształowych naczyń,
- wazonów,
- porcelany i ceramiki,
- kamionki,
- luster,
- szyb okiennych i samochodowych,
- żaroodpornych naczyń do pieczenia,
- żarówek,
- świetlówek,
- bombek choinkowych.
Powód jest prosty: poszczególne rodzaje szkła różnią się składem i właściwościami, w tym temperaturą topnienia. Domieszka niewłaściwego materiału może utrudnić produkcję nowego szkła.
Większe elementy, takie jak szyby czy lustra, można zazwyczaj oddać do lokalnego punktu zbiórki odpadów (Wertstoffhof). Świetlówki, lampy LED i inne produkty wymagające specjalnej utylizacji należy natomiast przekazywać do odpowiednich punktów zbiórki.
Czy przed wyrzuceniem szkła trzeba zdejmować zakrętki?
Butelki i słoiki powinny być przede wszystkim opróżnione. Nie ma potrzeby ich dokładnego mycia – niepotrzebne płukanie oznacza dodatkowe zużycie wody.
Metalowe i plastikowe nakrętki można oddzielić i wyrzucić do żółtego pojemnika lub worka. Jeżeli jednak pozostaną na opakowaniu, w wielu systemach recyklingu zostaną później oddzielone podczas przetwarzania.
Latem pozostawienie zakrętki na butelce może mieć dodatkową zaletę: resztki słodkich napojów nie przyciągają wtedy tak łatwo os i innych owadów.
W jakich godzinach można wyrzucać szkło w Niemczech?
Wrzucanie butelek do kontenera powoduje spory hałas, dlatego korzystanie z publicznych pojemników na szkło jest ograniczone czasowo.
Często spotyka się godziny około 7:00–20:00 od poniedziałku do soboty oraz zakaz korzystania z kontenerów w niedziele i święta. Nie jest to jednak jednolita zasada obowiązująca w identycznej formie w całych Niemczech.
Decydujące są godziny podane bezpośrednio na konkretnym kontenerze lub zasady obowiązujące w danej gminie.
Jeżeli kontener jest pełny, butelek nie należy pozostawiać obok niego. Takie pozbywanie się odpadów może zostać potraktowane jako niedozwolone zaśmiecanie przestrzeni publicznej.
Bioodpady – co trafia do Biotonne?
Do pojemnika na bioodpady trafiają odpady organiczne. W zależności od lokalnych zasad mogą to być m.in. obierki z owoców i warzyw, fusy z kawy, torebki herbaty, skorupki jaj, zwiędłe kwiaty czy niewielkie odpady ogrodowe.
Właśnie w przypadku bioodpadów szczególnie ważne jest sprawdzenie zasad obowiązujących w danym mieście. Poszczególne gminy mogą inaczej regulować np. wyrzucanie resztek gotowanej żywności, mięsa czy produktów pochodzenia zwierzęcego.
Do bioodpadów nie należy wrzucać zwykłych plastikowych worków.
Odpady resztkowe – co trafia do Restmüll?
Restmüll to odpady, których nie można przyporządkować do innych systemów recyklingu lub zbiórki.
Mogą tam trafiać między innymi zabrudzone artykuły higieniczne, zużyte chusteczki, niektóre rodzaje papieru nienadającego się do recyklingu, niewielkie ilości potłuczonej ceramiki czy inne odpady, których nie można odzyskać w standardowym systemie.
Nie oznacza to jednak, że do Restmüll można wrzucać wszystko. Baterie, akumulatory, urządzenia elektryczne, farby, chemikalia czy inne odpady niebezpieczne podlegają odrębnym zasadom utylizacji.
Dlaczego prawidłowa segregacja śmieci jest tak ważna?
Segregowanie odpadów pozwala odzyskać wartościowe surowce i ponownie wykorzystać je do produkcji nowych produktów. Dotyczy to między innymi papieru, szkła, metali i tworzyw sztucznych.
Szczególnie dobrym przykładem jest szkło, które może być wielokrotnie przetwarzane. Wykorzystanie stłuczki szklanej pozwala ograniczyć zapotrzebowanie na pierwotne surowce i energię potrzebną do produkcji nowych opakowań.
Prawidłowa segregacja ułatwia również pracę sortowni. Im mniej niepożądanych materiałów znajduje się w poszczególnych frakcjach, tym skuteczniejszy może być późniejszy recykling.
Uwaga: zasady segregacji mogą różnić się w zależności od miasta
To jedna z najważniejszych informacji dla osób mieszkających w Niemczech. Nie wszystkie szczegółowe zasady są identyczne w całym kraju.
Za gospodarkę odpadami odpowiadają lokalne podmioty, dlatego sposób zbierania poszczególnych frakcji może różnić się w zależności od miasta, powiatu czy gminy. Różnice mogą dotyczyć zarówno kolorów pojemników, jak i tego, gdzie powinny trafiać konkretne rodzaje odpadów.
W razie wątpliwości najlepiej sprawdzić stronę internetową lokalnej firmy komunalnej lub urzędu miasta. Wiele niemieckich gmin udostępnia również tzw. Abfall-ABC – internetową wyszukiwarkę, w której wystarczy wpisać nazwę odpadu, aby dowiedzieć się, gdzie należy go wyrzucić.
Segregacja śmieci w Niemczech – najważniejsze zasady w skrócie
Najłatwiej zapamiętać kilka podstawowych reguł:
- Żółty pojemnik/worek: przede wszystkim lekkie opakowania z plastiku, metalu i materiałów kompozytowych.
- Niebieski pojemnik: czysty i suchy papier, karton oraz tektura.
- Kontener na szkło: wyłącznie szkło opakowaniowe, przede wszystkim butelki i słoiki, posortowane według kolorów.
- Bioodpady: odpady organiczne zgodnie z zasadami obowiązującymi w danej gminie.
- Odpady resztkowe: odpady, których nie można poddać standardowej segregacji – z wyjątkiem odpadów niebezpiecznych, elektrośmieci i innych produktów wymagających specjalnej utylizacji.
- Najważniejsza zasada brzmi jednak: w razie wątpliwości warto sprawdzić lokalne przepisy. Kilka minut poświęconych na sprawdzenie odpowiedniego pojemnika może uchronić przed błędami i jednocześnie sprawić, że odpady rzeczywiście będą mogły zostać wykorzystane ponownie.
Źródła: Der Grüne Punkt, informacje niemieckich przedsiębiorstw gospodarki odpadami, BILD.
