Zarobki w Niemczech 2026: średnia, mediana i płace według zawodów

Ile zarabia się w Niemczech? To zależy od zawodu, miejsca pracy, kwalifikacji i wymiaru etatu. Dla całych Niemiec najnowsze pełne dane dotyczą wynagrodzeń z 2025 r., opublikowanych w 2026 r. Nie ma jednej kwoty, którą powinien zarabiać każdy pracownik. Poniżej znajdziesz punkt odniesienia, porównanie regionów i zawodów oraz sposób sprawdzenia własnej pensji.

Ile wynosi średnie wynagrodzenie w Niemczech?

Federalny Urząd Statystyczny (Destatis) podaje, że w 2025 r. mediana rocznych zarobków brutto pracowników pełnoetatowych wynosiła 54 066 euro, a średnia arytmetyczna, wraz z dodatkowymi wypłatami, 64 441 euro. Mediana dzieli pracowników na dwie połowy: jedna zarabia mniej, druga więcej. Średnią podnoszą bardzo wysokie pensje, dlatego do oceny typowego wynagrodzenia częściej przydaje się mediana.

Federalna Agencja Pracy (Bundesagentur für Arbeit, BA) podaje inną, miesięczną miarę: 4 217 euro brutto mediany za 2025 r. Dotyczy ona pracowników pełnoetatowych objętych obowiązkowym ubezpieczeniem społecznym, według zgłoszeń pracodawców na koniec grudnia. Tej kwoty nie należy bezpośrednio mnożyć przez 12 i utożsamiać z roczną medianą Destatis: zakres osób, data pomiaru i uwzględnienie wypłat dodatkowych są różne.

W badaniu kununu „Gehaltscheck 2026” średnia dla zatrudnionych na pełen etat wyniosła 51 272 euro brutto rocznie. To wynik platformy oparty na deklaracjach wynagrodzeń, a nie na tej samej metodzie co urzędowe statystyki. W raporcie uwzględniono 1,13 mln wpisów, w tym około 615 tys. z 2025 r. Wartości z tych trzech źródeł odpowiadają na różne pytania i nie powinny być mieszane.

Ile zarabia się w Niemczech w poszczególnych landach i miastach?

Według danych BA za 2025 r. najwyższą miesięczną medianę brutto osiągali pełnoetatowi pracownicy w Hamburgu (4 768 euro), Badenii-Wirtembergii (4 546 euro) i Hesji (4 530 euro). Najniższe wartości odnotowano w Meklemburgii-Pomorzu Przednim (3 497 euro), Turyngii (3 508 euro) i Saksonii-Anhalt (3 563 euro). To dane według miejsca pracy, a nie miejsca zamieszkania.

W badaniu kununu, przy odmiennej metodzie, średnie roczne wyniosły 55 064 euro w Hesji, 54 332 euro w Hamburgu i 53 890 euro w Badenii-Wirtembergii, a 42 660 euro w Meklemburgii-Pomorzu Przednim. Różnica między skrajnymi landami wyniosła tam 29,1%. W zestawieniu dużych miast kununu Stuttgart osiągnął 59 189 euro, Frankfurt nad Menem 59 150 euro, Monachium 58 973 euro, a Lipsk 45 127 euro rocznie. Zestawienia pokazują poziom pensji w danym miejscu, lecz nie uwzględniają Twojego zawodu ani kosztów życia.

W których miastach i landach Niemiec zarobki rosły najszybciej?

Poziom płac i tempo ich wzrostu to dwie różne rzeczy. W zestawieniu kununu za 2025 r. największy wzrost wśród analizowanych dużych miast odnotowano w Duisburgu: średnie roczne wynagrodzenie wzrosło tam z 47 324 do 50 295 euro, czyli o 6,3%. Dalej znalazły się m.in. Hanower (+4,3%) i Münster (+4,1%); w Monachium wzrost wyniósł 0,7%. Wśród landów z wysokim poziomem płac Hesja zanotowała jedynie +1,4%, a Berlin +3,1%. Są to zmiany średnich w badaniu platformy, nie gwarantowane podwyżki dla każdego pracownika. W danych urzędowych BA mediana miesięczna w całych Niemczech zwiększyła się z 2024 na 2025 r. o 5,1%, przy odrębnej metodzie pomiaru.

W których zawodach w Niemczech zarabia się najwięcej, a w których najmniej?

Zawód ma duże znaczenie. Poniższe trzy tabele zachowują porównanie ze starszej wersji tekstu, ale zawierają nowsze kwoty z zestawienia kununu dostępnego we wrześniu 2026 r. Są to średnie roczne kwoty brutto dla wskazanych zawodów i grup, nie gwarantowane stawki w ofertach pracy. Portal może później aktualizować swoje wyliczenia.

Wybrane wysoko opłacane zawody wśród kobiet:

ZawódŚrednio brutto rocznie
Lekarka83 200 €
Architektka systemów informatycznych83 200 €
Doradczyni medyczna (Medical Advisor)82 800 €
Biegła rewidentka81 400 €
Prawniczka wewnętrzna (Legal Counsel)78 900 €

Wybrane wysoko opłacane zawody wśród mężczyzn:

ZawódŚrednio brutto rocznie
Rzecznik patentowy122 500 €
Menedżer centrum kompetencji102 900 €
Bankier inwestycyjny102 500 €
Kontroler ruchu lotniczego101 800 €
Architekt systemów informatycznych dla firm101 000 €

Wybrane słabiej opłacane zawody:

ZawódŚrednio brutto rocznie
Sprzedaż bielizny26 200 €
Sprzątanie27 200 €
Dostawa27 400 €
Kierowca taksówki27 400 €
Sprzedaż w piekarni27 500 €
Pomoc kuchenna27 800 €

Starszy tekst sugerował, że recepcjonista z 20-letnim stażem „nigdy” nie przekroczy określonej pensji. Nie istnieje taki sztywny pułap. Według oficjalnego atlasu wynagrodzeń BA mediana dla wybranej grupy pracowników recepcji wynosiła 2 639 euro brutto miesięcznie (dane za 2025 r.), a dla pomocy kuchennej 2 556 euro. To mediany dla konkretnej grupy zawodowej i pełnego etatu; stawki u danego pracodawcy mogą odbiegać od tych liczb. Przy wyborze zawodu uwzględnij również możliwości awansu, układ zbiorowy i dodatkowe wynagrodzenie.

Czy kobiety i mężczyźni zarabiają w Niemczech tyle samo?

Według BA miesięczna mediana pełnoetatowych pracowników w 2025 r. wynosiła 4 328 euro brutto u mężczyzn i 4 019 euro u kobiet, czyli różnica wynosiła 309 euro. W badaniu kununu średnia roczna wynosiła 53 856 euro u mężczyzn i 47 028 euro u kobiet; wśród osób kierujących zespołami odpowiednio 64 182 i 53 793 euro. Każda miara obejmuje inną próbę i nie dowodzi automatycznie nierównego traktowania dwóch osób na takim samym stanowisku. Znaczenie mają m.in. zawód, przerwy w karierze, godziny pracy i zakres odpowiedzialności. Porównuj możliwie podobne stanowiska i obowiązki.

Jak wykształcenie, doświadczenie i wielkość firmy wpływają na zarobki w Niemczech?

Według BA mediana wynosiła w 2025 r. 3 133 euro brutto miesięcznie u pełnoetatowych pracowników bez ukończonego kształcenia zawodowego, 4 069 euro z uznanym wykształceniem zawodowym i 6 146 euro u absolwentów studiów. Te grupy wykonują różne zawody: dyplom sam w sobie nie zapewnia wskazanej pensji. Jeżeli masz kwalifikacje z Polski, sprawdź, czy wymagają uznania w Niemczech.

Wśród uczestników badania kununu osoby z doświadczeniem do trzech lat deklarowały średnio 44 876 euro rocznie, a osoby z doświadczeniem ponad dziesięcioletnim 59 023 euro. W firmach do 50 pracowników średnia wynosiła 49 470 euro, a w przedsiębiorstwach zatrudniających ponad 10 tys. osób 58 767 euro. Zmiana branży lub większa odpowiedzialność może poprawić wynagrodzenie, lecz porównanie ma sens dopiero dla podobnych obowiązków i czasu pracy. Pomocne bywają kursy dokształcające i dofinansowanie kursów.

Jak sprawdzić, czy Twoja pensja w Niemczech jest uczciwa?

Najpierw zapisz swoją roczną pensję brutto, liczbę godzin tygodniowo oraz regularne dodatki. Porównaj je z danymi dla tej samej pracy, poziomu doświadczenia i regionu. Atlas wynagrodzeń BA (Entgeltatlas) pozwala wybrać zawód, region, a tam, gdzie dostępne są dane, także płeć i wiek. Otrzymasz miesięczną medianę brutto pełnoetatowych pracowników. Jeśli pracujesz na część etatu, przelicz czas pracy przed porównaniem; nie zestawiaj pensji netto z cudzym brutto.

Możesz też skorzystać z porównania wynagrodzeń w Gehalt.de. Wyszukaj zawód i lokalizację, a jeśli serwis proponuje formularz porównania pensji, podaj wymagane dane o wykształceniu, doświadczeniu, wymiarze pracy i odpowiedzialności za zespół. Dawny poradnik opisywał szczegółowe przyciski i pole e-mail w ówczesnym formularzu. Interfejs może się zmienić, więc sprawdź aktualny zakres formularza oraz warunki udostępnienia wyniku przed przekazaniem danych. Osobne zestawienie płac w zawodach związanych z opieką pomoże zawęzić porównanie.

Ustal przed rozmową z pracodawcą własny przedział wynagrodzenia i podaj trzy konkrety: aktualny zakres obowiązków, wynik porównania z podobnym stanowiskiem oraz osiągnięcia. Jeśli podwyżka nie jest możliwa, zapytaj o termin ponownego przeglądu płacy, szkolenie lub awans. Sama średnia krajowa nie tworzy roszczenia o podwyżkę.

Ile wynosi płaca minimalna w Niemczech w 2026 r. i co zrobić przy zbyt niskiej wypłacie?

Od 1 stycznia 2026 r. ustawowa płaca minimalna wynosi 13,90 euro brutto za rzeczywiście przepracowaną godzinę. Obowiązuje zasadniczo także Polaków pracujących na niemieckim rynku, pracowników sezonowych i osoby zatrudnione w ramach Minijob, czyli pracy dorywczej z ustawowym limitem miesięcznych zarobków. Istnieją ustawowe wyjątki, m.in. dotyczące części praktyk i niepełnoletnich bez ukończonego przygotowania zawodowego. Szczegółowe warunki opisuje nasz poradnik o płacy minimalnej.

Przykład: przy 40 godzinach tygodniowo orientacyjna miesięczna kwota minimalna to 13,90 × 40 × 52 ÷ 12 = 2 409,33 euro brutto. To średnia miesięczna na potrzeby porównania; w konkretnym miesiącu liczba przepracowanych godzin może być inna. Nie obliczaj netto według jednej „ogólnej” kwoty: zależy ono m.in. od ubezpieczenia i indywidualnych potrąceń.

Jeśli pracodawca płaci mniej, zachowaj umowę, ewidencję godzin, paski płacowe i przelewy. Zgłoś różnicę pisemnie pracodawcy, sprawdź termin przedawnienia i ewentualne krótsze terminy dochodzenia roszczeń wynikające z umowy lub układu zbiorowego. Z naruszeniem płacy minimalnej możesz zwrócić się do niemieckiej kontroli pracy na czarno (Finanzkontrolle Schwarzarbeit) przy urzędzie celnym. O odzyskanie pieniędzy występuje się co do zasady samemu, w razie potrzeby przed sądem pracy; więcej w poradniku o zaległej wypłacie.

Źródła

Dane za 2025 r. sprawdzono 26.09.2026 w publikacjach Destatis o rocznym wynagrodzeniu, BA o miesięcznych medianach, oficjalnym atlasie wynagrodzeń oraz na stronie Federalnego Ministerstwa Pracy o płacy minimalnej. Tabele zawodów i część porównań pochodzą z badania kununu Gehaltscheck 2026 i jego zestawienia zawodów i porównania miast; metody obu typów źródeł różnią się.

Podejrzany o związki z Hamasem miał zostać deportowany z Niemiec. Poślubił kuzynkę z niemieckim obywatelstwem i może zostać!

2

Albaraa Barbakh miał zostać odesłany z Niemiec do Grecji. Lot był już wyznaczony, a mężczyzna przebywał w areszcie deportacyjnym. Operację odwołano jednak po tym, jak Grecja nie potwierdziła przejęcia go. Kilka miesięcy później Barbakh poślubił swoją kuzynkę, która ma niemieckie obywatelstwo. Według ustaleń portalu NIUS jego wydalenie stało się przez to znacznie trudniejsze.

W policyjnych systemach figurował jako osoba stanowiąca zagrożenie

Sprawa dotyczy urodzonego w 2004 roku w Strefie Gazy bezpaństwowca. W 2023 roku otrzymał ochronę międzynarodową w Grecji, ale później przyjechał do Niemiec. Niemiecki wniosek azylowy złożył dopiero w czerwcu 2025 roku.

Federalny Urząd ds. Migracji i Uchodźców odrzucił wniosek jako niedopuszczalny, ponieważ mężczyzna miał już ochronę w Grecji. Został zobowiązany do opuszczenia Niemiec, a w razie odmowy miał zostać odesłany do Aten.

Jak podaje NIUS, w policyjnym systemie Barbakh był oznaczony jako sprawca przestępstw motywowanych politycznie. Miał być również objęty niejawną kontrolą w związku z „aktywnością o charakterze terrorystycznym”. W dokumentach pojawia się podejrzenie tworzenia organizacji terrorystycznej, a służby miały przypisywać mu kontakty z Hamasem. Nie oznacza to jednak prawomocnego skazania za terroryzm.

Lot do Aten był już zarezerwowany

W październiku 2025 roku mężczyzna został zatrzymany i trafił do aresztu deportacyjnego w Langenhagen. Plan przewidywał jego wyjazd 5 listopada z Frankfurtu do Aten. W eskorcie miało lecieć dwóch funkcjonariuszy oraz lekarz.

Do deportacji nie doszło. Greckie władze nie przekazały wymaganej zgody na przejęcie mężczyzny, dlatego lot został odwołany. Kolejne próby uzyskania potwierdzenia również nie przyniosły rezultatu. Gdy upłynął dopuszczalny okres aresztu deportacyjnego, Barbakh został zwolniony 23 grudnia 2025 roku.

Ślub zmienił jego sytuację pobytową

Według informacji portalu NIUS w lutym 2026 roku Barbakh poślubił swoją kuzynkę posiadającą niemieckie obywatelstwo. Małżeństwo nie oznacza automatycznie prawa do pozostania w Niemczech, ale może istotnie zmienić sytuację pobytową i utrudnić deportację.

Portal ocenia, że sprawa pokazuje poważne problemy w niemieckim systemie wydaleń. Z opublikowanych dokumentów wynika, że służby przygotowały transport, a mężczyzna był gotowy do lotu, lecz zabrakło formalnej zgody kraju, do którego miał zostać przekazany.

Źródło: NIUS

SPD blokuje reformę opieki w Niemczech. „Nie zgodzimy się na cięcia świadczeń!”

0

SPD wstrzymuje planowane skierowanie reformy opieki do niemieckiego rządu. Socjaldemokraci twierdzą, że obecne plany mogą oznaczać cięcia świadczeń dla osób wymagających opieki, ich bliskich i opiekunów. Szczegóły najnowszej wersji projektu nie są jednak jeszcze publicznie znane, a żadne cięcia nie weszły w życie.

SPD sprzeciwia się cięciom

Minister zdrowia Carsten Linnemann z CDU chciał przedstawić projekt na posiedzeniu gabinetu w środę 30 września. Według doniesień ARD termin ten ma zostać odłożony po sprzeciwie koalicyjnej SPD. W poniedziałek przedstawiciele obu partii mają jeszcze rozmawiać o możliwym porozumieniu.

„Nie zaakceptujemy cięć świadczeń w opiece” – oświadczył sekretarz generalny SPD Tim Klüssendorf. Jego zdaniem proponowane rozwiązania mogą mocno uderzyć w osoby wymagające opieki oraz ich rodziny. Jest to ocena SPD: pełna treść aktualnego projektu nie została dotąd przedstawiona publicznie, więc nie można jeszcze wskazać, które świadczenia ostatecznie miałyby się zmienić.

Spór dotyczy także kosztów domów opieki

SPD chce ograniczenia kwoty, którą mieszkańcy domów opieki muszą pokrywać z własnej kieszeni. Partia postuluje też zmiany w finansowaniu systemu i większy udział prywatnych ubezpieczycieli. Ostatecznych ustaleń w koalicji jeszcze nie ma.

Skala problemu jest duża. Według danych przytoczonych przez dpa osoba przebywająca w domu opieki płaciła w pierwszym roku pobytu średnio 3364 euro miesięcznie z własnych środków. SPD mówi o limicie części tych kosztów, ale nie oznacza to, że całkowity rachunek za pobyt w domu opieki zostałby automatycznie ograniczony do 1500 euro.

Dlaczego rząd chce reformy?

Ubezpieczenie pielęgnacyjne w Niemczech ma coraz większy problem z finansowaniem. Linnemann ostrzegał, że bez zmian w 2027 roku może pojawić się luka wynosząca około ośmiu miliardów euro i presja na podwyższenie składek. Rząd chce temu zapobiec, lecz partnerzy koalicyjni nie są zgodni co do sposobu. Na razie nie ma uchwalonej nowej ustawy ani decyzji o obniżeniu świadczeń.

Źródła: NIUS, dpa

Podatki w Niemczech 2026: rodzaje, progi i zasady dla Polaków

Podatki w Niemczech obejmują nie tylko podatek potrącany z pensji. Inne zasady dotyczą pracownika, przedsiębiorcy, inwestora, właściciela nieruchomości i osoby osiągającej dochody jednocześnie w Polsce oraz Niemczech. W tym przewodniku wyjaśniamy najważniejsze rodzaje podatków, progi podatku dochodowego w 2026 roku i sytuacje, w których trzeba skontaktować się z niemieckim urzędem skarbowym.

Niemiecki urząd skarbowy to Finanzamt. W korespondencji podatkowej spotkasz między innymi Steuer-ID, czyli stały 11-cyfrowy numer identyfikacji podatkowej osoby, oraz Steuernummer, czyli numer konkretnej sprawy podatkowej nadawany przez Finanzamt. To nie są numery zamienne — różnice i sposób ich uzyskania opisujemy w poradniku Steuer-ID i Steuernummer.

Jakie podatki płaci się w Niemczech?

W Niemczech funkcjonuje ponad 40 rodzajów podatków, lecz przeciętna osoba spotyka tylko część z nich. Najważniejsze zależą od źródła dochodu i sytuacji życiowej.

SytuacjaNajczęściej spotykane podatki
Pracownikpodatek dochodowy pobierany jako Lohnsteuer, ewentualnie podatek kościelny i dodatek solidarnościowy
Osoba samozatrudnionapodatek dochodowy, zaliczki podatkowe, często VAT; przy działalności gospodarczej także podatek od działalności
Spółka kapitałowa, np. GmbHpodatek dochodowy od osób prawnych, dodatek solidarnościowy, podatek od działalności i VAT
Inwestorpodatek od dochodów kapitałowych, np. od odsetek, dywidend i części zysków ze sprzedaży papierów wartościowych
Właściciel lub kupujący nieruchomośćpodatek od nieruchomości, podatek od nabycia nieruchomości i ewentualnie podatek dochodowy od najmu
Kierowcapodatek od pojazdu, jeśli pojazd podlega opodatkowaniu
Spadkobierca lub obdarowanypodatek od spadków i darowizn po uwzględnieniu odpowiednich zwolnień i kwot wolnych

Podatek od wartości dodanej jest zwykle już zawarty w cenie kupowanego towaru lub usługi. Gminy mogą ponadto pobierać między innymi podatek od psa albo drugiego mieszkania. Opłata radiowo-telewizyjna (Rundfunkbeitrag) nie jest podatkiem.

Kto podlega podatkowi dochodowemu w Niemczech?

Osoba mająca w Niemczech miejsce zamieszkania lub zwykłe miejsce pobytu zasadniczo podlega nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu. Oznacza to, że w niemieckim zeznaniu znaczenie mogą mieć jej dochody z całego świata, a nie wyłącznie pensja z Niemiec. To, któremu państwu wolno opodatkować konkretny dochód, może następnie wynikać z umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania.

Osoba bez miejsca zamieszkania i zwykłego pobytu w Niemczech może podlegać ograniczonemu obowiązkowi podatkowemu od określonych niemieckich dochodów. W niektórych przypadkach może zawnioskować o traktowanie jak osoba z nieograniczonym obowiązkiem, jeżeli spełni ustawowe warunki dotyczące struktury i wysokości dochodów.

Obywatelstwo samo w sobie nie rozstrzyga, gdzie płaci się podatek. Ważne są między innymi mieszkanie, faktyczne miejsce pobytu, źródło dochodu, ośrodek interesów życiowych i postanowienia właściwej umowy międzynarodowej.

Podatek dochodowy w Niemczech obejmuje siedem kategorii dochodów

Niemiecka ustawa o podatku dochodowym (Einkommensteuergesetz, EStG) wyróżnia dochody z:

  • rolnictwa i leśnictwa,
  • działalności gospodarczej,
  • samodzielnej pracy, w tym części wolnych zawodów,
  • pracy najemnej,
  • kapitału,
  • najmu i dzierżawy,
  • pozostałych źródeł wskazanych w ustawie, np. określonych emerytur.

Od przychodów odejmuje się koszty i inne ustawowe odliczenia. Wynik nie jest tym samym co pensja brutto: do obliczenia taryfy służy zu versteuerndes Einkommen, czyli dochód do opodatkowania. Dlatego nie można ustalić podatku wyłącznie przez pomnożenie rocznej pensji przez stawkę z tabeli.

Lohnsteuer jest zaliczką pobieraną z pensji, a nie osobnym podatkiem

Lohnsteuer, czyli podatek od wynagrodzenia, jest formą poboru podatku dochodowego od pracownika. Pracodawca oblicza zaliczkę od pensji brutto, potrąca ją i przekazuje Finanzamt. Wykorzystuje przy tym ELStAM (Elektronische LohnSteuerAbzugsMerkmale), czyli elektroniczne dane pracownika potrzebne do poboru podatku: między innymi klasę podatkową, liczbę uwzględnianych ulg na dzieci, ewentualny współczynnik i informację o podatku kościelnym.

Roczne rozliczenie porównuje ostateczny podatek z pobranymi zaliczkami. Wynikiem może być zwrot, dopłata albo brak różnicy. O tym, kiedy deklaracja jest obowiązkowa i jak ją złożyć, przeczytasz w osobnym poradniku: rozliczenie podatkowe w Niemczech.

Co oznaczają klasy podatkowe w Niemczech?

Klasy podatkowe I–VI wpływają przede wszystkim na miesięczną wysokość Lohnsteuer. Nie są sześcioma różnymi taryfami rocznego podatku dochodowego i zazwyczaj nie zmieniają samego łącznego rocznego podatku ustalanego po rozliczeniu.

  • I dotyczy najczęściej osób samotnych, rozwiedzionych i niektórych owdowiałych.
  • II przewiduje uwzględnienie ulgi dla osób samotnie wychowujących dzieci po spełnieniu warunków.
  • III, IV i V dotyczą małżonków lub zarejestrowanych partnerów spełniających warunki; możliwa jest też klasa IV ze współczynnikiem.
  • VI jest zwykle używana przy drugim i kolejnym równoległym zatrudnieniu.

Przy klasach III/V oraz IV ze współczynnikiem może powstać obowiązek zeznania. Dobór klas, zmianę i formularze wyjaśniamy szczegółowo w artykule klasy podatkowe w Niemczech.

Progi podatku dochodowego w Niemczech w 2026 roku

Niemiecka taryfa jest progresywna. Wyższa stawka dotyczy kolejnej części dochodu do opodatkowania, a nie całej kwoty. Dla osoby rozliczanej indywidualnie w 2026 roku obowiązują następujące przedziały:

Dochód do opodatkowania w 2026 r.Zasada opodatkowania
do 12 348 €0% — kwota wolna od podatku
12 349–17 799 €pierwsza strefa progresji, stawka krańcowa zaczyna się od około 14%
17 800–69 878 €druga strefa progresji — stawka krańcowa rośnie do 42%
69 879–277 825 €42% od części dochodu przypadającej na ten zakres
od 277 826 €45% od części dochodu przekraczającej próg

Dla małżonków rozliczanych wspólnie działa metoda podziału dochodu (Splittingverfahren): urząd oblicza podatek od połowy wspólnego dochodu do opodatkowania i mnoży wynik przez dwa. Dlatego nie należy po prostu porównywać ich wspólnego dochodu z progami dla jednej osoby.

Kwota wolna od podatku w Niemczech nie jest odliczeniem od pensji brutto

Grundfreibetrag, czyli podstawowa kwota wolna, wynosi w 2026 roku 12 348 euro dla osoby rozliczanej indywidualnie. Przy wspólnym rozliczeniu małżonków efekt odpowiada kwocie 24 696 euro, ponieważ stosowana jest metoda splittingu.

Kwota wolna jest już wbudowana w taryfę. Nie oznacza to, że od każdej pensji brutto wystarczy odjąć 12 348 euro. Najpierw ustala się przychody, koszty uzyskania, wydatki specjalne, odpowiednie ulgi i ostateczny dochód do opodatkowania.

Przykład obliczenia podatku dochodowego w Niemczech

Załóżmy, że po wszystkich właściwych odliczeniach dochód do opodatkowania osoby samotnej wynosi dokładnie 30 000 euro. Zgodnie z taryfą § 32a EStG podatek dochodowy za 2026 rok wynosi około 4 217 euro. Średnie obciążenie samym podatkiem dochodowym to około 14,1%, mimo że krańcowa stawka od ostatnich euro dochodu jest wyższa.

To nie jest przykład dla pensji brutto 30 000 euro. Przy identycznej pensji brutto dwie osoby mogą mieć inny dochód do opodatkowania ze względu na koszty pracy, sytuację rodzinną, ubezpieczenia i inne odliczenia. Do podatku mogą dojść podatek kościelny lub dodatek solidarnościowy; składki społeczne oblicza się osobno.

Dodatek solidarnościowy i podatek kościelny w Niemczech

Solidaritätszuschlag, czyli dodatek solidarnościowy, wynosi zasadniczo 5,5% obliczonego podatku dochodowego, podatku od wynagrodzenia lub podatku dochodowego od osób prawnych — nie 5,5% całego dochodu. Większość pracowników nie płaci go obecnie od zwykłej pensji dzięki kwocie granicznej. W rozliczeniu za 2026 rok dodatek nie jest naliczany, jeśli podstawa w postaci podatku dochodowego nie przekracza 20 350 euro przy rozliczeniu indywidualnym lub 40 700 euro przy wspólnym; potem działa jeszcze strefa łagodnego wejścia.

Kirchensteuer, czyli podatek kościelny, dotyczy członków wspólnot religijnych uprawnionych do jego poboru. Wynosi zwykle 8% należnego podatku dochodowego w Bawarii i Badenii-Wirtembergii oraz 9% w pozostałych landach. Nie chodzi o 8 lub 9% pensji. Zasady członkostwa i wystąpienia z Kościoła opisujemy w osobnym poradniku o podatku kościelnym w Niemczech.

Ulgi na dzieci i rodziny w Niemczech w 2026 roku

Łączna podatkowa kwota na dziecko w 2026 roku wynosi 9 756 euro na dziecko dla obojga rodziców. Składa się z dwóch elementów:

  • Kinderfreibetrag, czyli kwoty na podstawowe utrzymanie dziecka: 3 414 euro na rodzica, razem 6 828 euro;
  • kwoty na opiekę, wychowanie lub kształcenie (Freibetrag für Betreuung und Erziehung oder Ausbildung): 1 464 euro na rodzica, razem 2 928 euro.

Nie oznacza to wypłaty 9 756 euro. Finanzamt podczas rozliczenia wykonuje Günstigerprüfung, czyli porównuje korzyść podatkową z kwot wolnych z otrzymanym Kindergeld. Stosuje wariant korzystniejszy, ale nie przyznaje równocześnie obu korzyści w pełnej wysokości. Kindergeld wynosi w 2026 roku 259 euro miesięcznie na dziecko. Szczegóły opisujemy w poradniku Kinderfreibetrag w Niemczech.

Pendlerpauschale za dojazdy do pracy w Niemczech w 2026 roku

Od 1 stycznia 2026 roku Entfernungspauschale, nazywana też Pendlerpauschale, wynosi 0,38 euro od pierwszego kilometra. Liczy się zasadniczo jednokierunkową odległość między mieszkaniem a pierwszym miejscem pracy, a nie sumę przejazdu tam i z powrotem. Odliczenie dotyczy rzeczywistych dni dojazdu i nie jest automatycznym zwrotem 38 centów na konto — zwiększa koszty uzyskania przychodu.

Korzyść podatkowa powstaje w praktyce wtedy, gdy łączne koszty uzyskania przychodu wpływają na obliczenie podatku. Sposób liczenia dla samochodu, komunikacji publicznej i pracy hybrydowej wyjaśniamy w artykule Pendlerpauschale w Niemczech.

VAT w Niemczech w 2026 roku

Umsatzsteuer, potocznie nazywany Mehrwertsteuer, to niemiecki podatek od wartości dodanej. Stawka podstawowa wynosi 19%, a obniżona 7% i obejmuje tylko towary oraz usługi wskazane w przepisach, między innymi wiele produktów żywnościowych i książek.

Od 1 stycznia 2026 roku stawka 7% ponownie obejmuje także posiłki w restauracjach i usługach cateringowych. Napoje pozostają objęte zasadniczo stawką 19%. Przedsiębiorca musi prawidłowo przypisać stawkę do konkretnej sprzedaży; samo używanie nazwy „żywność” nie przesądza automatycznie o 7%.

Podatek od oszczędności i inwestycji w Niemczech

Odsetki, dywidendy i określone zyski ze sprzedaży inwestycji są co do zasady objęte podatkiem od dochodów kapitałowych. Abgeltungsteuer, czyli ryczałtowy sposób opodatkowania takich dochodów, wynosi zwykle 25%, do czego mogą dojść dodatek solidarnościowy i podatek kościelny.

Sparer-Pauschbetrag, czyli roczna kwota ryczałtowa dla dochodów kapitałowych, wynosi 1 000 euro dla jednej osoby albo 2 000 euro dla małżonków rozliczanych wspólnie. Aby niemiecki bank nie pobierał podatku w ramach tej kwoty, składa się Freistellungsauftrag, czyli dyspozycję zastosowania zwolnienia. Dochody z polskiego banku lub rachunku maklerskiego mogą wymagać wykazania w niemieckim zeznaniu — sam fakt, że instytucja jest w Polsce, nie zwalnia niemieckiego rezydenta z analizy. Więcej informacji zawiera poradnik o Abgeltungssteuer.

Jakie podatki płaci przedsiębiorca w Niemczech?

Jednoosobowy przedsiębiorca lub wspólnik spółki osobowej płaci podatek dochodowy od przypadającego na niego dochodu. Spółka kapitałowa, np. GmbH, płaci zasadniczo Körperschaftsteuer, czyli podatek dochodowy od osób prawnych, według stawki 15%, a także dodatek solidarnościowy od tego podatku.

Gewerbesteuer, czyli podatek od działalności gospodarczej, jest podatkiem gminnym. Dla osób fizycznych i spółek osobowych przewidziano kwotę wolną 24 500 euro dochodu z działalności; nie dotyczy ona spółek kapitałowych. Podstawową stawkę pomiarową 3,5% mnoży się przez lokalny Hebesatz, czyli mnożnik ustalany przez gminę. Nie ma zatem jednej ogólnoniemieckiej stawki procentowej. Wolne zawody (Freiberufler) zasadniczo nie podlegają Gewerbesteuer, o ile działalność rzeczywiście spełnia warunki wolnego zawodu.

Do tego dochodzą VAT, zaliczki i obowiązki ewidencyjne. Pełne omówienie znajduje się w artykule podatki dla firm w Niemczech.

Podatki przy nieruchomości, samochodzie, spadku i darowiźnie

Przy szczególnych zdarzeniach mogą pojawić się kolejne podatki:

  • Grundsteuer — coroczny podatek od nieruchomości, od 2025 roku ustalany według nowych podstaw i lokalnych mnożników;
  • Grunderwerbsteuer — jednorazowy podatek przy nabyciu nieruchomości, którego stawka zależy od landu;
  • Kraftfahrzeugsteuer — podatek od pojazdu, zależny między innymi od parametrów i pierwszej rejestracji;
  • Erbschaftsteuer i Schenkungsteuer — podatek od spadku i darowizny, zależny od wartości, pokrewieństwa, klasy podatkowej i dostępnej kwoty wolnej.

Przy nieruchomości na wynajem dochód z najmu jest dodatkowo uwzględniany w podatku dochodowym. Podatek od nabycia nie zastępuje corocznego podatku od nieruchomości.

Składki społeczne nie są podatkami w Niemczech

Na pasku wynagrodzenia obok Lohnsteuer widzisz zwykle składki na ubezpieczenie zdrowotne, pielęgnacyjne, emerytalne i od bezrobocia. Są to Sozialversicherungsbeiträge, czyli składki na ubezpieczenia społeczne, a nie podatki. Mają odrębne podstawy, limity i stawki oraz finansują konkretne systemy ubezpieczeń.

Dlatego różnica między brutto i netto nie pokazuje wyłącznie „podatku”. Poszczególne pozycje dokumentu objaśniamy w poradniku jak czytać niemiecki pasek wypłaty.

Do kiedy złożyć deklarację podatkową w Niemczech?

Rok podatkowy odpowiada rokowi kalendarzowemu. Obowiązkowe zeznanie za 2025 rok, składane samodzielnie, należało przekazać do 31 lipca 2026 roku. Jeśli obsługę prowadzi uprawniony doradca podatkowy lub stowarzyszenie pomocy w podatku od wynagrodzeń, termin przypada zasadniczo 1 marca 2027 roku, ponieważ 28 lutego 2027 r. wypada w niedzielę. Urząd może wyznaczyć wcześniejszy termin.

Jeżeli termin samodzielnego rozliczenia już minął, złóż zeznanie możliwie szybko i w razie potrzeby wyjaśnij opóźnienie. Przy dobrowolnym rozliczeniu obowiązuje zwykle termin czteroletni. Szczegóły, dokumenty, procedurę przez Mein ELSTER i odwołanie od decyzji opisujemy w aktualnym przewodniku o niemieckim zeznaniu podatkowym.

Dochody z Polski a podatki w Niemczech

Jeśli mieszkasz lub pracujesz w obu krajach, nie stosuj automatycznie zasady „podatek płacę tam, gdzie pracuję” ani samego testu 183 dni. Najpierw trzeba ustalić rezydencję podatkową, rodzaj dochodu oraz postanowienia polsko-niemieckiej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania (Doppelbesteuerungsabkommen, DBA).

Niemiecki rezydent powinien sprawdzić, czy w zeznaniu trzeba wykazać polską pensję, działalność, najem, emeryturę, odsetki lub inne dochody. Niektóre dochody są opodatkowane tylko w jednym państwie, inne mogą wpływać na stawkę podatku w drugim, a jeszcze inne wymagają zaliczenia zapłaconego podatku. Umowa zapobiega podwójnemu obciążeniu, ale nie zawsze zwalnia z obowiązku wykazania dochodu lub złożenia deklaracji.

Zachowaj polskie dokumenty o dochodzie i zapłaconym podatku. Przy bardziej złożonej sytuacji skorzystaj z doradcy znającego oba systemy. Zobacz także: rezydencja podatkowa Polska–Niemcy oraz unikanie podwójnego opodatkowania.

Co powinien zrobić pracownik rozpoczynający pracę w Niemczech?

Praktyczna kolejność wygląda następująco:

  1. Po zameldowaniu sprawdź, czy otrzymałeś Steuer-ID; przekaż pracodawcy właściwy numer i datę urodzenia.
  2. Sprawdź przydzieloną klasę podatkową i dane ELStAM. Nie podawaj pracodawcy Steuernummer zamiast Steuer-ID.
  3. Po pierwszej wypłacie porównaj umowę, wynagrodzenie brutto, Lohnsteuer, podatek kościelny oraz składki na pasku wypłaty.
  4. Zbieraj roczne zaświadczenia od pracodawcy, potwierdzenia dojazdów, wydatków zawodowych, opieki nad dziećmi, ubezpieczeń i dokumenty o dochodach z Polski.
  5. Po zakończeniu roku ustal, czy zeznanie jest obowiązkowe i czy dobrowolne rozliczenie może być korzystne.
  6. Po otrzymaniu Steuerbescheid, czyli decyzji podatkowej, porównaj ją z deklaracją. Na sprzeciw (Einspruch) jest zasadniczo miesiąc od doręczenia decyzji.

Jeśli na wypłacie widzisz nieoczekiwanie wysokie potrącenie, najpierw sprawdź klasę podatkową i dane pracodawcy. Błąd miesięcznej zaliczki można korygować; nie trzeba czekać bezczynnie do kolejnego roku.

Co zmieniło się w podatkach w Niemczech w 2026 roku?

Najważniejsze zmiany obowiązujące od 2026 roku to:

  • wzrost podstawowej kwoty wolnej do 12 348 euro;
  • wzrost łącznych kwot podatkowych na dziecko do 9 756 euro i Kindergeld do 259 euro miesięcznie;
  • ujednolicenie Pendlerpauschale do 0,38 euro od pierwszego kilometra;
  • obniżenie VAT do 7% na posiłki w gastronomii, bez napojów;
  • wzrost ryczałtu dla prowadzących zajęcia społeczne (Übungsleiterpauschale) do 3 300 euro i ogólnego ryczałtu za działalność społeczną (Ehrenamtspauschale) do 960 euro.

Nie każda zmiana działa automatycznie jako wypłata. Kwoty wolne, ryczałty i odliczenia obniżają podatek tylko według zasad właściwych dla danej osoby.

Źródła

Stan prawny i kwoty sprawdzono 26 września 2026 roku w oficjalnych źródłach. Najważniejsze z nich to: Federalne Ministerstwo Finansów — § 32a EStG i taryfa podatku dochodowego 2026, Federalne Ministerstwo Finansów — zmiany podatkowe w 2026 roku, § 1 EStG — obowiązek podatkowy, § 2 EStG — kategorie dochodów, administracja podatkowa NRW — obowiązek i terminy zeznań oraz polsko-niemiecka umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania.

960 tysięcy aut VW i Audi w Niemczech objętych akcją serwisową. Możliwa awaria układu kierowniczego!

0

Volkswagen i Audi rozpoczynają w Niemczech dużą akcję serwisową. Obejmuje ona około 960 tysięcy samochodów, w których może dojść do korozji elementu mocującego przekładnię kierowniczą. W skrajnym przypadku usterka może doprowadzić do utraty możliwości kierowania autem i zwiększyć ryzyko wypadku.

Dlaczego VW i Audi wzywają samochody do serwisu?

Problem dotyczy śruby mocującej przekładnię kierowniczą. Wilgoć może z czasem doprowadzić do jej korozji. Jeśli łeb śruby pęknie, przekładnia pozostanie połączona z przednią osią tylko w jednym punkcie. Przy dużym obciążeniu może wówczas dojść do uszkodzenia obudowy przekładni, a w najgorszym przypadku – do awarii układu kierowniczego.

Szczególnie duże siły działają na układ podczas parkowania i manewrowania z małą prędkością. Niemiecki Federalny Urząd Transportu Samochodowego (KBA) uznaje akcję za związaną z bezpieczeństwem i ją nadzoruje.

Które modele są objęte akcją?

Akcja serwisowa obejmuje następujące modele:

  • Audi Q3,
  • Volkswagen Golf,
  • Volkswagen Golf Variant,
  • Volkswagen Tiguan,
  • Volkswagen Touran,
  • Volkswagen Caddy.

W przypadku Audi chodzi o samochody wyprodukowane od 31 października 2017 roku do 23 maja 2024 roku. W przypadku Volkswagena podany okres produkcji obejmuje auta od 24 września 2013 roku do 1 lipca 2024 roku. Nie ma jeszcze ostatecznej informacji, czy akcja obejmie również technicznie podobne modele marek Škoda i Seat.

Jak sprawdzić, czy samochód jest objęty akcją?

Producent prowadzi akcję pod kodem 48VS. Właściciele objętych nią samochodów mają otrzymywać listy w najbliższych dniach i tygodniach. Informację można także uzyskać w autoryzowanym serwisie albo w centrum obsługi Volkswagena. Do sprawdzenia potrzebny jest numer VIN, widoczny między innymi przy przedniej szybie oraz w dowodzie rejestracyjnym.

Naprawa ma być bezpłatna

W warsztacie śruby podatne na korozję zostaną bezpłatnie wymienione na nowe, odporne na rdzewienie. Producent nie podał jeszcze, ile dokładnie potrwa naprawa.

Do umówionego terminu samochodem można nadal jeździć. Volkswagen szacuje, że faktyczne uszkodzenie może występować w około jednym procencie wezwanych pojazdów. Dotychczas nie są znane wypadki związane z tą usterką. Większe ryzyko może dotyczyć regionów, w których zimą często używa się soli drogowej.

Listu w sprawie akcji nie należy ignorować

Jeśli właściciel nie zareaguje na pierwsze wezwanie, powinien otrzymać co najmniej jedno przypomnienie. Po wielokrotnym zignorowaniu akcji KBA może w ostateczności doprowadzić do wycofania samochodu z ruchu.

Źródło: FOCUS online

Paliwo w Niemczech ma stanieć o 16,7 centa za litr. Bundestag przegłosował trzymiesięczny rabat!

1

Kierowcy w Niemczech mogą od października płacić mniej za benzynę i olej napędowy. Bundestag przegłosował w piątek 25 września 2026 roku czasową obniżkę podatku energetycznego na paliwa. Łączna ulga, po uwzględnieniu podatku VAT, ma wynieść 16,7 centa na litrze. Do wejścia zmiany w życie potrzebna jest jeszcze zgoda Bundesratu, czyli izby reprezentującej kraje związkowe.

Ile wyniesie obniżka paliwa w Niemczech?

Projekt przewiduje zmniejszenie podatku energetycznego o 14,04 centa na litrze zarówno benzyny, jak i diesla. Ponieważ od tego podatku naliczany jest także VAT, łączny efekt podatkowy wyniósłby 16,7 centa na litrze. Przy tankowaniu 50 litrów oznaczałoby to 8,35 euro różnicy, o ile cała ulga zostałaby przeniesiona na ceny na stacjach.

Obniżka miałaby zacząć obowiązywać 1 października i potrwać do końca grudnia 2026 roku. Jest więc rozwiązaniem na trzy miesiące, a nie trwałym obniżeniem podatku. Nie trzeba byłoby składać wniosku: w zamyśle ulga ma być widoczna bezpośrednio przy tankowaniu.

Bundestag zagłosował, ale potrzebna jest jeszcze zgoda Bundesratu

Według „Junge Freiheit” za projektem głosowało 434 posłów z CDU/CSU, SPD i AfD, a przeciw było 128. Uchwalenie go w Bundestagu nie kończy jednak procesu. Bundesrat musi jeszcze wyrazić zgodę. Dopiero wtedy można będzie mówić o ostatecznie przyjętej zmianie.

Przewidywana ulga podatkowa nie jest też gwarancją, że cena widoczna na każdej stacji spadnie dokładnie o 16,7 centa. Na końcową cenę paliwa wpływają również ceny surowca, kursy walut i decyzje sprzedawców. Zmiana podatku może więc zbiec się z innymi zmianami cen.

Spór o koszt i czas trwania rabatu

Podczas debaty politycy spierali się o skuteczność czasowej ulgi. Przedstawiciel CDU Stefan Korbach mówił, że państwo nie może stale wyrównywać wahań cen, ale obniżka podatku jest szybkim rozwiązaniem bez dodatkowych formalności. Szefowa frakcji Zielonych Katharina Dröge krytykowała rabat i wskazywała na szacowaną utratę 2,5 mld euro dochodów budżetowych. Z kolei Kay Gottschalk z AfD opowiadał się za trwałą obniżką obciążeń paliwa.

Na ten moment najważniejsza dla kierowców jest decyzja Bundesratu. Do czasu jej podjęcia zapowiadane niższe ceny pozostają planowanym skutkiem projektu, a nie obowiązującą stawką na stacjach.

Źródło: Junge Freiheit

Elternzeit w Niemczech 2026: ile trwa urlop wychowawczy i jak go zgłosić?

Elternzeit to niemiecki urlop wychowawczy: zatrudniony rodzic może na pewien czas przestać pracować albo pracować krócej, żeby samodzielnie opiekować się dzieckiem. Co do zasady pracodawca nie wypłaca wówczas pensji za czas bez pracy. Każdemu uprawnionemu rodzicowi przysługują do trzech lat na dziecko, ale terminy zgłoszenia i sposób wykorzystania urlopu trzeba zaplanować. Zasady wynikają z Bundeselterngeld- und Elternzeitgesetz (BEEG), czyli niemieckiej ustawy o zasiłku rodzicielskim i urlopie wychowawczym.

Kto ma prawo do Elternzeit w Niemczech?

Elternzeit przysługuje pracownikom pozostającym w stosunku pracy — również zatrudnionym na część etatu, na umowie terminowej, na Minijob (pracy z niewielkim wynagrodzeniem) i osobom w okresie próbnym. Trzeba mieszkać z dzieckiem we wspólnym gospodarstwie i osobiście je wychowywać. Dotyczy to obywateli Polski pracujących w Niemczech, także gdy mieszkają w Polsce, o ile zatrudnienie podlega niemieckim przepisom. Student lub osoba ucząca się zawodu może mieć prawo, jeśli jednocześnie jest pracownikiem. Osoby samozatrudnione, bezrobotne i studiujące bez stosunku pracy nie mogą żądać Elternzeit od pracodawcy, którego nie mają; mogą jednak osobno spełniać warunki Elterngeld.

Urlop może wziąć każdy z rodziców niezależnie od drugiego, również oboje jednocześnie. W określonych sytuacjach prawo obejmuje rodziców adopcyjnych i zastępczych, rodzica wychowującego dziecko współmałżonka oraz innych opiekunów. Jeżeli osoba uprawniona nie ma władzy rodzicielskiej, zwykle potrzebna jest zgoda rodzica, który ją ma. Dla urzędników i żołnierzy obowiązują odrębne regulacje.

Ile trwa Elternzeit i czy można wykorzystać ją po trzecich urodzinach dziecka?

Każdy rodzic ma osobno do trzech lat na dziecko; nie jest to wspólna pula do podziału. Do 24 miesięcy można zachować na okres od trzecich do dnia przed ósmymi urodzinami dziecka. Można wybrać krótsze odcinki, także pojedyncze tygodnie lub dni. Co do zasady każdemu rodzicowi wolno podzielić urlop na trzy części; dalszy podział wymaga zgody pracodawcy. Pracodawca może wyjątkowo odmówić trzeciej części przypadającej po trzecich urodzinach, jeżeli w ciągu ośmiu tygodni wykaże pilne przyczyny zakładowe.

Matka może zacząć Elternzeit po okresie ochronnym po porodzie (Mutterschutz); czas tego okresu jest zaliczany do jej trzyletniego limitu. Drugi rodzic może rozpocząć urlop już w dniu narodzin. Dla dzieci urodzonych przed 1 lipca 2015 r. obowiązują odrębne zasady podziału i przeniesienia późniejszego okresu — warto potwierdzić konkretny przypadek w urzędzie zajmującym się Elterngeld.

Jak rozmawiać z pracodawcą o urlopie wychowawczym?

Wcześnie przedstaw planowane daty, ewentualną pracę na część etatu i sposób przekazania obowiązków. Rozmowa ułatwia organizację zastępstwa, ale nie zastępuje zgłoszenia Elternzeit w wymaganym terminie. Co do zasady nie jest to urlop uznaniowy, na który pracodawca może swobodnie nie wyrazić zgody.

Jak i kiedy zgłosić Elternzeit pracodawcy?

Urlop zgłasza się pracodawcy, nie składa o niego wniosku do urzędu. Dla dzieci urodzonych od 1 lipca 2015 r. zgłoszenie musi dotrzeć co najmniej 7 tygodni przed rozpoczęciem urlopu przed trzecimi urodzinami albo 13 tygodni przed rozpoczęciem urlopu między trzecimi a ósmymi urodzinami. Przy pilnych, wyjątkowych powodach, np. wcześniejszym porodzie, termin może być odpowiednio krótszy. Gdy matka przechodzi bezpośrednio z okresu ochronnego po porodzie na Elternzeit, zwykle wystarczy zgłoszenie po porodzie, najpóźniej siedem tygodni przed końcem tego okresu; rodzic chcący zacząć w dniu narodzin powinien zgłosić urlop siedem tygodni przed przewidywanym terminem porodu.

Forma zależy od daty narodzin dziecka. Dla dzieci urodzonych lub przyjętych do adopcji od 1 maja 2025 r. wystarcza Textform, czyli utrwalony czytelny tekst identyfikujący nadawcę — także e-mail, bez odręcznego podpisu. Przy dzieciach urodzonych wcześniej obowiązywała wcześniejsza wersja przepisów, wymagająca Schriftform, czyli pisma z własnoręcznym podpisem; nie zakładaj, że stary wniosek można zastąpić e-mailem. W każdej sytuacji zachowaj dowód doręczenia i poproś pracodawcę o potwierdzenie okresu urlopu; ma obowiązek je wystawić.

Przy zgłoszeniu urlopu przed trzecimi urodzinami trzeba od razu określić, w jakich okresach zamierzasz korzystać z Elternzeit przez najbliższe dwa lata (tzw. Bindungszeitraum, okres związania planem). Jeżeli matka zaczyna bezpośrednio po ochronie macierzyństwa, tę ochronę wlicza się do dwuletniego okresu. Po trzecich urodzinach taki okres związania nie obowiązuje. Podawaj początek i koniec możliwie dokładnie, a dla urlopu od narodzin wpisz „ab Geburt” i przewidywaną datę porodu.

Wzór zgłoszenia Elternzeit po niemiecku

Poniższy wzór dotyczy dziecka urodzonego od 1 maja 2025 r. Przy wcześniejszym urodzeniu wydrukuj pismo, podpisz własnoręcznie i doręcz pracodawcy w terminie. Okresy i daty dostosuj do własnej sytuacji.

Betreff: Anmeldung der Elternzeit für mein Kind [imię i nazwisko, data urodzenia lub przewidywany termin porodu]

Sehr geehrte Damen und Herren,

hiermit melde ich Elternzeit für mein Kind [imię i nazwisko] vom [DD.MM.RRRR / ab Geburt] bis einschließlich [DD.MM.RRRR] an. Für den Zeitraum bis zum Ablauf der nächsten zwei Jahre lege ich mich auf folgende Elternzeitabschnitte fest: [dokładne okresy; jeśli dotyczy]. Der voraussichtliche Geburtstermin ist der [DD.MM.RRRR; jeśli dziecko jeszcze się nie urodziło]. Bitte bestätigen Sie mir den Zugang dieser Anmeldung und die Dauer meiner Elternzeit.

Mit freundlichen Grüßen
[imię i nazwisko]

To zgłoszenie prawnego uprawnienia, a nie prośba o uznaniowe wolne. Sprawdź również nasze przydatne wzory pism; gdy starszy plik podaje nieaktualne wymogi, kieruj się datą narodzin i powyższym wyjaśnieniem.

Czy Elternzeit jest płatny i czym różni się od Elterngeld?

Elternzeit to prawo do czasu wolnego od pracy, a Elterngeld to odrębny zasiłek rodzicielski. Urlop zwykle nie jest opłacany przez pracodawcę. W czasie części tego okresu można osobno ubiegać się o Elterngeld; nie trzeba brać Elternzeit, aby móc ubiegać się o zasiłek, a trzy lata urlopu nie oznaczają trzech lat wypłat. Zasady zasiłku, limit dochodu i okres wypłat wyjaśniamy w poradniku o Elterngeld. Orientacyjne wyliczenie umożliwia także kalkulator Elterngeld.

Co z Elternzeit po zmianie pracy lub przy umowie na czas określony?

Umowa terminowa zwykle nie przedłuża się z powodu Elternzeit; urlop kończy się wraz ze stosunkiem pracy. Przy zmianie pracodawcy należy ponownie zgłosić planowany urlop nowemu pracodawcy i zachować terminy. Dotychczasowy pracodawca ma potwierdzić wykorzystaną Elternzeit, a nowy może zażądać tego zaświadczenia. Samo uzgodnienie dat ze starą firmą nie zastępuje zgłoszenia w nowej.

Od kiedy obowiązuje ochrona przed zwolnieniem na Elternzeit?

Ochrona zaczyna się z chwilą skutecznego zgłoszenia, ale najwcześniej 8 tygodni przed urlopem rozpoczynającym się przed trzecimi urodzinami lub 14 tygodni przed urlopem rozpoczynającym się później. Trwa przez sam urlop, także podczas pracy na część etatu u tego pracodawcy. W szczególnych przypadkach wypowiedzenie wymaga uprzedniego dopuszczenia przez właściwy organ ochrony pracy. To nie oznacza automatycznego przedłużenia umowy terminowej.

Jeżeli mimo ochrony otrzymasz wypowiedzenie, nie ignoruj go: zachowaj pismo i datę doręczenia, skonsultuj sprawę niezwłocznie z prawnikiem lub związkiem zawodowym i pilnuj z reguły trzech tygodni na wniesienie powództwa przeciw wypowiedzeniu do sądu pracy (Kündigungsschutzklage). Szczegóły: wypowiedzenie umowy w Niemczech.

Ile godzin wolno pracować podczas Elternzeit i kiedy pracodawca może odmówić części etatu?

Dla dzieci urodzonych od 1 września 2021 r. wolno pracować do 32 godzin tygodniowo średnio w miesiącu; dla wcześniejszych urodzeń co do zasady limit to 30 godzin. Zatrudnienie na Minijob także wlicza się do czasu pracy. Pracę u innego pracodawcy lub działalność na własny rachunek trzeba uzgodnić z obecnym pracodawcą; odmowa musi nastąpić w formie tekstowej w ciągu czterech tygodni i opierać się na pilnych przyczynach zakładowych.

Możesz mieć roszczenie o obniżenie etatu u obecnego pracodawcy, jeżeli pracujesz u niego nieprzerwanie ponad sześć miesięcy, zatrudnia on zwykle więcej niż 15 pracowników (bez osób kształcących się zawodowo), chcesz pracować przez przynajmniej dwa miesiące po 15–32 godziny tygodniowo i nie stoją temu na przeszkodzie pilne przyczyny zakładowe. Wniosek w formie tekstowej, z początkiem i liczbą godzin oraz najlepiej ich rozkładem, składa się 7 albo 13 tygodni wcześniej, zależnie od wieku dziecka. Pracodawca musi uzasadnić odmowę w ciągu 4 tygodni (urlop przed trzecimi urodzinami) lub 8 tygodni (później). Brak terminowej odmowy w przewidzianych przypadkach oznacza zgodę; po uzasadnionej odmowie roszczenie można dochodzić przed sądem pracy. Gdy warunków ustawowych nie spełniasz, nadal możesz wynegocjować część etatu.

Przed Minijob porównaj przychód z możliwą zmianą Elterngeld — dochód z pracy zgłasza się urzędowi wypłacającemu zasiłek. Szczegóły ekonomiczne opisuje osobny artykuł o Minijob podczas Elternzeit; jego dawne przykłady kwotowe z 2024 r. nie są stawkami na 2026 r.

Co jeśli pracodawca zatrudnił zastępstwo na czas Elternzeit?

Pracodawca może zawrzeć odrębną umowę na zastępstwo. Nie znosi to Twojego stosunku pracy ani prawa do powrotu zgodnie z umową. Jeśli planujesz wcześniejszy powrót, nie zakładaj, że zastępstwo automatycznie się kończy: najpierw sprawdź zasady wcześniejszego zakończenia Elternzeit i uzgodnij termin. Pracodawca musi osobno rozwiązać kwestię umowy osoby zastępującej.

Czy dziadkowie mogą korzystać z Elternzeit w Niemczech?

Tak, wyjątkowo. Pracujący dziadek lub babcia może mieć prawo, jeżeli mieszka z wnukiem, samodzielnie się nim opiekuje, rodzic dziecka jest niepełnoletni albo uczy się zawodu rozpoczętego przed 18. urodzinami, a żaden z rodziców nie korzysta w tym czasie z Elternzeit. Przy ciężkiej chorobie, niepełnosprawności lub śmierci rodziców prawo może objąć także innych krewnych, jeśli spełnią ustawowe warunki. Elternzeit dziadków nie oznacza automatycznie Elterngeld; w zwykłym wariancie dla dziadków zasiłek nie przysługuje.

Jak wygląda ubezpieczenie zdrowotne podczas Elternzeit?

Przy obowiązkowym ustawowym ubezpieczeniu zdrowotnym (gesetzliche Krankenversicherung, GKV) członkostwo z reguły trwa dalej bez składki od samego Elterngeld, jeśli nie masz innych dochodów podlegających składkom. Przy odpłatnej pracy na część etatu naliczane są składki od wynagrodzenia. Jeśli jesteś dobrowolnie ubezpieczony w GKV, zwykle opłacasz składki nadal, niekiedy minimalne; możliwa jest bezskładkowość, jeśli spełniasz warunki ubezpieczenia rodzinnego przez małżonka ustawowo ubezpieczonego. Nie zakładaj tego automatycznie — poproś kasę chorych o indywidualne wyliczenie.

Przy prywatnym ubezpieczeniu zdrowotnym (private Krankenversicherung, PKV) zwykle samodzielnie pokrywasz całą składkę, także część dotąd finansowaną przez pracodawcę. Samo rozpoczęcie Elternzeit nie zmienia PKV w bezpłatne ubezpieczenie rodzinne. W określonych przypadkach odpłatna praca na część etatu może zmienić status ubezpieczeniowy; uzgodnij to wcześniej z kasą chorych lub ubezpieczycielem.

Czy podczas Elternzeit tracisz zwykły urlop wypoczynkowy?

Pracodawca może obniżyć urlop wypoczynkowy o 1/12 rocznego wymiaru za każdy pełny miesiąc kalendarzowy Elternzeit; nie następuje to automatycznie za dowolny rozpoczęty miesiąc. Urlop pozostały sprzed Elternzeit co do zasady nie przepada i można go wykorzystać po powrocie. Przy pracy na część etatu u tego samego pracodawcy podczas Elternzeit zwykle nie obniża się urlopu za samą Elternzeit; liczbę dni przelicza się, jeśli pracujesz przez mniej dni w tygodniu.

Czy można przedłużyć albo wcześniej zakończyć Elternzeit?

Jeśli planujesz dłużej zostać z dzieckiem, sprawdź najpierw zadeklarowany dwuletni okres związania planem: w jego trakcie dodanie niezgłoszonego odcinka wymaga co do zasady zgody pracodawcy; po nim można wykorzystać pozostający limit, z zachowaniem 7- lub 13-tygodniowego wyprzedzenia. Wcześniejsze zakończenie urlopu zwykle też wymaga zgody. Przy narodzinach kolejnego dziecka lub szczególnym ciężkim przypadku pracodawca może odmówić tylko w ciągu czterech tygodni, pisemnie i z pilnych przyczyn zakładowych. Jeśli zaczyna się ustawowy okres ochrony macierzyństwa przy kolejnej ciąży, matka może zakończyć Elternzeit bez zgody, informując pracodawcę odpowiednio wcześniej. Samej ciąży, zanim rozpocznie się ochrona, nie traktuj jako automatycznego końca urlopu.

Co po zakończeniu Elternzeit — powrót do pracy, część etatu lub odmowa?

Po urlopie obowiązuje znów wcześniej uzgodniony wymiar godzin. Pracodawca powinien zatrudnić Cię zgodnie z umową; nie zawsze istnieje bezwarunkowe prawo do dokładnie tego samego biurka lub identycznego zakresu zadań, jeśli umowa dopuszcza równoważne stanowisko. Chcesz po powrocie trwale pracować krócej? To osobny wniosek o część etatu, z innymi terminami i warunkami niż część etatu podczas Elternzeit. Gdy firma odmawia dopuszczenia do pracy albo narzuca gorsze warunki, zachowaj umowę i korespondencję, zaproponuj na piśmie gotowość do pracy i zwróć się o pomoc do związku, rady zakładowej (Betriebsrat) lub prawnika prawa pracy. Jeśli chcesz wypowiedzieć umowę dokładnie na koniec Elternzeit, obowiązuje szczególny trzymiesięczny termin wypowiedzenia.

Źródła

Stan prawny sprawdzono 25 września 2026 r. w oficjalnych źródłach: § 15 BEEG — uprawnienie i praca na część etatu, § 16 BEEG — zgłoszenie i terminy, § 18 BEEG — ochrona przed wypowiedzeniem, § 28 BEEG — przepisy przejściowe, federalny Familienportal: zasady Elternzeit oraz Familienportal: praca i ubezpieczenie.

Przełom w Niemczech? Minister spraw wewnętrznych Saksonii chce znieść prawo do azylu!

0

Minister spraw wewnętrznych Saksonii Armin Schuster (CDU) chce usunąć indywidualne prawo do azylu z niemieckiej konstytucji. Zamiast niego proponuje system rocznych limitów przyjmowania osób ubiegających się o ochronę. To na razie postulat polityka zawarty w jego czteropunktowym planie, a nie decyzja rządu ani obowiązujące prawo.

Co proponuje minister z Saksonii?

Schuster chce, aby o skali przyjmowania osób ubiegających się o azyl decydowały możliwości miast i gmin. Według jego propozycji indywidualne prawo do azylu miałby zastąpić system kontyngentów z elastyczną górną granicą. O planie poinformowały 25 września 2026 roku niemieckie media; dokument trafił również do agencji dpa.

Polityk zapowiada debatę z federalnym Ministerstwem Spraw Wewnętrznych oraz ministrami krajów związkowych w najbliższych tygodniach. Sam minister Saksonii nie może zmienić konstytucji.

Prawo do azylu nadal obowiązuje w Niemczech

Prawo do azylu dla osób prześladowanych politycznie zapisano w art. 16a niemieckiej Ustawy Zasadniczej. Propozycja Schustera dotyczy zmiany tego przepisu i nie oznacza, że osoby obecnie ubiegające się o ochronę straciły już swoje prawa. Zmiana konstytucji wymagałaby zgody dwóch trzecich członków Bundestagu i dwóch trzecich głosów Bundesratu.

Warto też odróżnić konstytucyjne prawo do azylu od innych form ochrony wynikających z prawa europejskiego i międzynarodowego. Samo wykreślenie art. 16a nie oznaczałoby automatycznie końca wszystkich procedur ochronnych.

W planie są także deportacje i zaostrzenie naturalizacji

Schuster postuluje również łatwiejsze wydalanie cudzoziemców skazanych za przestępstwa. Chce zmian dotyczących Europejskiej Konwencji Praw Człowieka, aby mocniej ważyć względy bezpieczeństwa państwa. Jego plan przewiduje też możliwość zastosowania tzw. Ausreiseerzwingungshaft — środka przymusu wobec osób zobowiązanych do wyjazdu, które nie wykonują tego obowiązku. To również wymagałoby zmiany prawa.

Czwarty punkt dotyczy surowszych warunków uzyskania obywatelstwa niemieckiego, w tym wycofania przyspieszonych ścieżek naturalizacji. Żadna z tych propozycji nie została jeszcze wprowadzona.

Źródła

Informacje o czteropunktowym planie podają dpa / DieSachsen i dts Nachrichtenagentur. Treść i tryb zmiany niemieckiej konstytucji: art. 16a oraz art. 79 Ustawy Zasadniczej RFN.

Sondaż ZDF: AfD wyprzedza CDU/CSU o 7 punktów. 65 proc. Niemców nie wierzy, że Merz dotrwa do końca kadencji!

2

AfD umacnia pozycję na czele ogólnoniemieckiego sondażu. W najnowszej projekcji ZDF partia osiąga 28 proc. poparcia, podczas gdy CDU/CSU spada do 21 proc. Jednocześnie 65 proc. ankietowanych nie spodziewa się, że kanclerz Friedrich Merz pozostanie na stanowisku do regularnych wyborów do Bundestagu wiosną 2029 roku.

AfD zwiększa przewagę nad CDU/CSU

Gdyby wybory do Bundestagu odbyły się w najbliższą niedzielę, AfD uzyskałaby według Politbarometru 28 proc. głosów. To o jeden punkt procentowy więcej niż w poprzednim badaniu. CDU/CSU traci natomiast jeden punkt i spada do 21 proc. Różnica między obiema formacjami wynosi więc już siedem punktów procentowych.

Za nimi znalazłyby się Zieloni z wynikiem 14 proc., SPD z 13 proc. oraz Lewica z 12 proc. FDP otrzymałaby 3 proc., a pozostałe ugrupowania łącznie 9 proc. ZDF podkreśla, że jest to bieżąca projekcja poparcia, a nie prognoza wyniku przyszłych wyborów.

Większość nie wierzy, że Merz dotrwa do 2029 roku

Sondaż przynosi również bardzo niekorzystne dane dla kanclerza. Aż 65 proc. ankietowanych uważa, że Friedrich Merz nie pozostanie szefem rządu do następnych regularnych wyborów. Przeciwnego zdania jest 31 proc. badanych.

Jeszcze większa jest krytyka jego dotychczasowej pracy. 79 proc. uczestników badania ocenia, że Merz źle wykonuje obowiązki kanclerza, a tylko 17 proc. wystawia mu ocenę pozytywną. Zaledwie 28 proc. wierzy też, że uda mu się kontynuować zapowiedziany kurs reform, podczas gdy 67 proc. ma co do tego wątpliwości.

Niezadowolenie obejmuje cały rząd CDU/CSU i SPD. 74 proc. ankietowanych źle ocenia pracę koalicji, a zadowolonych jest 20 proc. To najgorszy wynik obecnego gabinetu w tej kategorii od początku kadencji.

Jak przeprowadzono badanie?

Badanie dla ZDF przeprowadziła Forschungsgruppe Wahlen, czyli ośrodek regularnie przygotowujący Politbarometer. Od 22 do 24 września 2026 roku telefonicznie i internetowo zapytano 1346 losowo wybranych osób uprawnionych do głosowania. ZDF określa badanie jako reprezentatywne dla niemieckich wyborców.

Margines błędu wynosi około trzech punktów procentowych przy poparciu na poziomie 40 proc. oraz około dwóch punktów przy wyniku bliskim 10 proc. Sondaż pokazuje nastroje z chwili badania i nie przesądza rezultatu przyszłych wyborów.

Źródła: ZDF-Politbarometer, WELT.

W Niemczech powstał pierwszy wydział teologii islamskiej. Dziekan chce dotrzeć do osób, które ze strachu przed „islamizacją” głosują na prawicę!

2

Na Uniwersytecie w Münsterze otwarto pierwszy w Niemczech samodzielny wydział teologii islamskiej. Jego dziekan Mouhanad Khorchide mówi, że uczelnia chce rozmawiać także z ludźmi sceptycznymi wobec islamu — w tym z tymi, którzy z obawy przed „islamizacją” głosują na partie prawicowe.

Wydział powołano formalnie 1 lipca 2026 roku, a uroczyste otwarcie odbyło się 24 września w zamku uniwersyteckim w Münsterze. Nie jest to początek nauczania teologii islamskiej na tej uczelni: nowa jednostka wyrosła z działającego od 2012 roku Centrum Teologii Islamskiej. Zajęcia w ramach samodzielnego wydziału mają ruszyć w semestrze zimowym 2026/27.

Dziekan chce rozmawiać także z wyborcami prawicy

Khorchide, który został dziekanem założycielem, zwrócił uwagę na wyniki ostatnich wyborów regionalnych i rosnące poparcie dla partii prawicowych. Jak relacjonuje „Junge Freiheit”, jego zdaniem trzeba poważnie traktować argumenty i obawy tych wyborców. Część z nich — mówił — wybiera takie ugrupowania ze strachu przed „tak zwaną islamizacją”.

Dziekan uważa, że teologia islamska powinna docierać również do osób krytycznie nastawionych do islamu i przedstawiać w debacie publicznej jego otwarte na świat rozumienie. To jeden z celów, jakie wiąże z działalnością wydziału; nie oznacza, że uczelnia utworzyła go po to, by zmieniać preferencje wyborcze Niemców.

Co zmienia powstanie wydziału?

Według Uniwersytetu w Münsterze nowy wydział ma osiem stanowisk profesorskich. Dotychczas w istniejących kierunkach teologicznych i nauczycielskich studiowało około 450 osób. Jako osobny wydział jednostka może samodzielniej rozwijać program nauczania i profil badań oraz prowadzić postępowania doktorskie.

Khorchide zapowiada również działania skierowane do młodych muzułmanów w mediach społecznościowych, które mają stanowić odpowiedź na treści islamistyczne. W przyszłości teologia islamska, katolicka i ewangelicka oraz badacze religii mają współpracować na wspólnym kampusie.

Źródła: Junge Freiheit, Uniwersytet w Münsterze