Urlaubsgeld, czyli dodatek urlopowy w Niemczech: Dowiedz się, czy Ci przysługuje!

Urlop powinien służyć odpoczynkowi i rekreacji pracowników. W obecnej sytuacji urlop wypoczynkowy stoi pod znakiem zapytania, jednak finansowy dodatek urlopowy od pracodawcy (niem. Urlaubsgeld) z pewnością wspomógłby domowe budżety nadszarpnięte kryzysem. Kto ma w Niemczech prawo do tego dodatku i czy jest on opodatkowany? Czy pracodawca jest zobowiązany do wypłacania takiego wsparcia? I jakie prawa w tej kwestii posiadają rodzice małych dzieci?

Jaka jest różnica między wynagrodzeniem za urlop (niem. Urlaubsentgelt) a dodatkiem urlopowym (niem. Urlaubsgeld)?

Dodatek urlopowy w Niemczech, czyli w języku niemieckim Urlaubsgeld, to dodatkowe świadczenie wypłacane pracownikom udającym się na urlop. Urlaubsgeld nie należy mylić z wynagrodzeniem wypłacanym podczas urlopu, z niemieckiego Urlaubsvergütung (zwane również Urlaubsentgelt). Wynagrodzenie wypłacane podczas urlopu jest uregulowane ustawą o urlopie (niem. Bundesurlaubsgesetz), która stanowi, że każdy pracownik ma prawo do płatnego urlopu.

Z drugiej strony nie istnieje w Niemczech przepis, który regulowałby dodatek urlopowy. Skąd zatem wiadomo, kto ma do niego prawo?

Dodatek urlopowy w Niemczech wynikający z umowy o pracę

Prawo do dodatku urlopowego może wynikać z regulacji zawartej w umowie o pracę. Decydujące jest w jaki sposób klauzula została sformułowana w umowie. W przypadku kiedy zawiera ona informację, iż płatność jest dobrowolna i może zostać w każdej chwili odwołana, prawo do dodatku urlopowego może zostać w każdym momencie cofnięte. Jeśli klauzula jest jednak sformułowana niezrozumiale i zawiera sprzeczne informacje, to może być ona uznana z tego powodu za nieważną i prawo do dodatku urlopowego może być dane mimo jej istnienia.

Zgodnie z wyrokiem Federalnego Sądu Pracy (Bundesarbeitsgericht) samo określenie płatności jako „dobrowolna” nie jest wystarczające, aby ją ewentualnie wykluczyć (wyrok z dnia 11.04.2000; sygnatura akt 9 AZR 255/99). Sąd stwierdza w wyroku, iż jeśli dodatkowe płatności są jasno określone w umowie o pracę i znana jest ich wysokość, to ewentualne umieszczenie klauzuli o dobrowolności płatności mija się z celem i powoduje, iż jest ona nieważna zgodnie z § 307 ustęp 1 zdanie 2 BGB (Bürgerliches Gesetzbuch, pol. kodeks cywilny).

Urlaubsgeld wynikający z regulacji taryfowych

Prawo do dodatku urlopowego może oprócz tego wynikać ze zbiorowego układu pracy (der Tarifvertrag). W tym wypadku sprawa jest nieco bardziej skomplikowana. W pierwszej kolejności zbiorowy układ pracy musi zawierać fragment, w którym zawarta jest regulacja przewidująca Urlaubsgeld. Oprócz tego Tarifvertrag musi znajdować zastosowanie w odniesieniu do umowy o pracę. Oznacza to, iż musi on być ogólnie obowiązujący, bądź zobowiązywać pracodawcę i pracownika. Pracownik musi być zatem członkiem związku zawodowego (die Gewerkschaft), a pracodawca organizacji pracodawców, które zawarły odpowiednią umowę. W tej sytuacji zaleca się zasięgnięcie informacji w związku zawodowym, który będzie również wiedział czy istnieje ewentualna regulacja przewidująca dodatek urlopowy.

Urlaubsgeld wynikający z dotychczasowego postępowania pracodawcy

W przypadku kiedy dodatek urlopowy nie jest uregulowany w umowie o pracę, ani nie wynika z regulacji taryfowych, istnieje jeszcze jedna możliwość na istnienie jego zasadności. Mianowicie w sytuacji kiedy pracodawca wypłacał dodatek urlopowy przez dłuższy okres czasu. Niemieckie orzecznictwo sądowe mówi o okresie minimum 3 lat. Przy czym płatność musiała mieć miejsce regularnie, tzn. w tym samym czasie i w tej samej wysokości lub na podstawie tego samego wyliczenia.

Kiedy wypłacany jest dodatek urlopowy w Niemczech?

Nie istnieje jednolity termin wypłaty dodatku urlopowego. W przypadku istnienia odpowiedniej regulacji w umowie o pracę lub w zbiorowym układzie pracy, termin wypłaty można znaleźć w tekście umowy. Płatność ma najczęściej miejsce pod koniec maja bieżącego roku.

Ile wynosi dodatek urlopowy w Niemczech?

Dla wielu pracowników sam fakt otrzymania finansowego dodatku urlopowego ma niezwykle istotne znaczenie. Jednak jego wysokość jest równie ważna – to jednak pozostaje już w gestii pracodawcy. Ponieważ nie jest to dodatek regulowany prawnie, ustalenie jego wysokości pozostaje po stronie pracodawcy i jest kwestią negocjacyjną.

W wielu niemieckich firmach dodatek urlopowy obliczany jest na podstawie miesięcznego wynagrodzenia i stanowi jego procentową część. Firmy w różny sposób rozwiązują tą kwestię. Jedne wypłacają stałą kwotę dodatku urlopowego, inne wypłacają określoną kwotę na każdy dzień urlopu. Można to regulować na różne sposoby.

Oto ile może wynieść Urlaubsgeld w Niemczech w zależności od rejonu Niemiec, w którym jesteśmy zatrudnieni (źródło: Hans-Böckler-Stiftung, „Deutschland in Ost und West”):

Rodzaj przemysłuZachódWschód
Przemysł drzewny / tworzyw sztucznych 2 450 euro1 492 euro
Przemysł przetwórstwa papieru 2 272 euro2 112 euro
Przemysł metalowy 2 235 euro1 983 euro
Przemysł poligraficzny 1 874 euro1 980 euro
Handel samochodami 1 748 euro1 691 euro
Branża ubezpieczeniowa 1 543 euro1 543 euro
Sprzedaż detaliczna 1 290 euro1 168 euro
Przemysł budowlany 1 282 euro 1 282 euro
Przemysł chemiczny 1 200 euro1 200 euro
Sprzątanie budynków 831 euro775 euro
Przemysł włókienniczy 792 euro625 euro
Handel hurtowy644 euro409 euro
Przemysł cukierniczy 414 euro267 euro
Hotel / Restauracje 240 euro190 euro
Rolnictwo 225 euro155 euro

Termin wypłaty dodatku urlopowego w Niemczech

Kwestia terminu wypłaty dodatku urlopowego również pozostaje po stronie pracodawcy. Zazwyczaj zależy to od układu zbiorowego lub treści umowy o pracę. Zwykle te dokumenty regulują terminy wypłaty wynagrodzeń i dodatków finansowych. W przypadku poszczególnych przedsiębiorstw jest to również uzależnione od praktyk stosowanych w latach poprzednich – jeśli płatność była zawsze realizowana w marcu, to można się jej spodziewać w tym samym terminie w kolejnych latach. Jednak pieniądze mogą być także wypłacane proporcjonalnie za każdy wykorzystany dzień urlopu.

Czy pracownicy muszę zwrócić wynagrodzenie za niewykorzystany urlop w przypadku rozwiązania stosunku pracy?

Na to pytanie można odpowiedzieć na podstawie konkretnego przypadku – jeżeli pracownik otrzymał dodatek urlopowy w kwietniu, a kilka tygodni później odchodzi z firmy (po złożeniu wypowiedzenia i odpowiedniego dokumentu z właściwym okresem wypowiedzenia), to czy pracodawcy mogą żądać zwrotu otrzymanego dodatku? Taka sytuacja może mieć miejsce tylko wtedy, kiedy dodatki finansowe wypłacane są jako premia lojalnościowa, jednak zdarza się to niezwykle rzadko. Taka sama sytuacja ma miejsce w przypadku choroby. Jeśli pracownik przez dłuższy czas jest nieobecny w firmie, to anulowanie wypłaty dodatku urlopowego musi zostać wyraźnie uzgodnione i zatwierdzone.

Czy dodatek urlopowy jest wolny od podatku?

Nie, pracownicy muszą odprowadzić podatki również od dodatku urlopowego, o ile jego suma nie jest równa lub niższa limitu, który obecnie wynosi 156 euro na pracownika. Jeśli pracownik jest w związku małżeńskim i posiada dzieci, to kwota wolna od podatku wzrasta o 104 euro na partnera/partnerkę i o 52 euro na każde dziecko.

Ile urlopu należy się w Niemczech?

Zachęcamy również do przeczytania artykułu, w którym wyjaśniamy ile dni urlopu przysługuje w Niemczech: Ile dni urlopu przysługuje w Niemczech?

IHK w Niemczech – czym jest i jakie są zadania tej instytucji?

Izba Przemysłowo-Handlowa w Niemczech (niem. IHK: Industrie-und Handelskammer)

IHK, czyli Izba Przemysłowo-Handlowa reprezentuje interesy wszystkich przedsiębiorstw w Niemczech. Należy jednak mieć na uwadze, że przedsiębiorstwa należące do izb rzemieślniczych nie są reprezentowane przez IHK.

Każdy, kto rejestruje w Niemczech działalność gospodarczą, automatycznie staje się członkiem IHK. Nie ma tutaj znaczenia, jak duża jest firma lub czy jest to działalność główna, czy jedynie dodatkowa – członkostwo jest dla każdego obowiązkowe. 

Organizacja IHK w Niemczech

IHK jest organizacją prawa publicznego. Poszczególne izby działają regionalnie i reprezentują interesy przedsiębiorstw wszystkich branż. W danym regionie to właśnie Izba Przemysłowo-Handlowa jest najważniejszym przedstawicielem interesów miejscowych przedsiębiorców. W związku z tym izby realizują dla swoich członków zadania z zakresu prawa publicznego. W Niemczech IHK działa jako centralny organ do spraw kształcenia zawodowego. Przykładowo wyznacza standardy dotyczące nauczanych treści, czy zajmuje się egzaminami, które są w Niemczech bardzo wysoko cenione i uznawane na terenie całego kraju.

Podstawy prawne niemieckiej Izby Przemysłowo-Handlowej

Łącznie w Niemczech funkcjonuje 79 Izb Przemysłowo-Handlowych. Każda z nich odpowiedzialna jest za swój region – mniejszy lub większy i przejmuje zadania gospodarki regionalnej. Podstawą prawną, regulującą działanie izb jest ustawa o tymczasowych regulacjach prawnych Izb Przemysłowo-Handlowych (w skrócie tzw. IHK-Gesetz). Na czele izb stoją członkowie zarządu, którzy zostali wybrani i aktywnie działają w ramach swoich regionów lub w centrali IHK.

Jakie zadania spełnia IHK?

Do zadań Izby Przemysłowo-Handlowej należą następujące zadania:

– wspieranie zarobkowej działalności gospodarczej w regionie,

– reprezentowanie interesów przedsiębiorców regionalnych,

– regulacja handlowego i regionalnego kształcenia zawodowego,

– tworzenie regulaminów egzaminów czeladniczych i mistrzowskich,

– przeprowadzanie egzaminów końcowych po szkoleniach czy po zakończonych kursach dokształcających,

– wsparcie urzędów poprzez doradztwo i ekspertyzy,

– wsparcie miejscowych przedsiębiorstw w zakresie gospodarki zagranicznej (Unia Europejska oraz kraje trzecie),

– zapewnianie przestrzegania przez członków IHK zasad etyki handlowej,

– doradztwo w zakresie zakładania działalności gospodarczej.

Członkostwo w Izbie rozpoczyna się w momencie rejestracji działalności, a kończy dopiero wtedy, gdy działalność jest zamykana. Firmy nie mogą więc z własnej inicjatywy zakończyć swojego członkostwa w IHK.

Wysokość składek członkowskich w IHK

Wysokość rocznej składki członkowskiej zależy od rodzaju, zasięgu i wyników finansowych przedsiębiorstwa. Składa się z dwóch części: opłata podstawowa i opłata dodatkowa wynikająca z tego, jaki dochód przynosi działalność przedsiębiorstwa. Jednak firmy dopiero rozpoczynające działalność i małe przedsiębiorstwa powinny zwrócić uwagę na specjalne udogodnienia, które ich dotyczą. Założyciele firm, którzy po raz pierwszy rejestrują działalność, są w pierwszym roku zwolnieni z opłaty, jeśli spełniają pewne kryteria, czyli jeśli:

– nie są zarejestrowani w rejestrze handlowym,

– są osobą fizyczną, a nie prawną (nie są np. spółką osobową ani kapitałową),

– ich roczny zysk z działalności wynosi mniej niż 25.000 euro,

– w ciągu ostatnich pięciu lat nie prowadzili działalności gospodarczej, a więc nie mieli przychodów z tytułu działalności na własny rachunek, działalności gospodarczej, rolniczej lub leśnej,

– nie posiadają więcej niż jedna dziesiąta udziałów w spółce kapitałowej.

Ponadto § 3 IHKG reguluje kwestię dobrowolności składek małych przedsiębiorstw i mikroprzedsiębiorstw. Mogą być one zwolnione ze składek, o ile chodzi o osoby fizyczne lub spółki osobowe bez wpisu do rejestru handlowego, a ich zyski z prowadzenia działalności nie przekraczają kwoty 5.200 euro.

Spór z wynajmującym w Niemczech – „pier*ol się” nie jest podstawą do wypowiedzenia umowy

Wiele kłótni eskaluje słownie. Jednak nie każde przekleństwo jest automatycznie uznawane za obrazę. Dlatego nie każdy słowny spór między wynajmującym a najemcą uzasadnia rozwiązanie umowy najmu bez wypowiedzenia.

Jeśli jest to jednorazowe wyrażenie niezadowolenia, nie jest to wystarczający powód do podjęcia takiego kroku. Tak zdecydował Sąd Rejonowy w Berlinie-Köpenick (sygn. akt: 3 C 201/19), o czym informuje Grupa Robocza ds. Prawa Najmu i Nieruchomości w Niemieckiej Izbie Adwokackiej (DAV).

Właściciel już wcześniej udzielił ostrzeżenia najemcom

W przedmiotowej sprawie najemca i wynajmujący byli ze sobą w sporze od dłuższego czasu. Wynajmujący zarzucił najemcy, że niezgodnie z umową wynajął swoje mieszkanie osobie trzeciej, mimo że nie miał na to zgody. W efekcie doszło już do kilku upomnień i nadzwyczajnych wypowiedzeń.

Po tym jak najemca użył wobec wynajmującego na klatce schodowej sformułowania „pier*ol się”, wynajmujący ostatecznie ponownie wypowiedział umowę. Powództwo o eksmisję okazało się jednak bezskuteczne.

Wyrażenie niezadowolenia w sporze z wynajmującym nie jest poważne i zniesławiające

Sąd uzasadnił, że nie ma dowodów na nieuprawnione przekazanie użytkowania. Świadek wskazany przez wynajmującego nie był w stanie podać wystarczających szczegółów. Zdaniem sądu możliwe było również, że świadek był znajomym najemcy, który oczywiście miał prawo do tymczasowego przebywania w mieszkaniu.

Sąd uznał również, że słowa skierowane do wynajmującego na klatce schodowej nie były wystarczającym uzasadnieniem wypowiedzenia. Był to jednorazowy wyraz niezadowolenia w sytuacji, która była już bardzo napięta. Zdaniem sędziów, słowa te nie były na tyle poważne i zniesławiające, że uzasadniałaby wypowiedzenie najmu.

Sąd lokalny w Köpenick, wyrok z 15.9.2020, sygn. akt: 3 C 201/19

Przejście na czas letni a nocna zmiana: czy trzeba odpracować godzinę ze względu na krótszą zmianę?

W nocy z soboty na niedzielę (25/26.03) o godz. 2:00 przestawiamy zegarki o godzinę do przodu. A co z pracownikami, którzy akurat tej nocy mają nocną zmianę? Czy na gruncie niemieckiego prawa pracy muszą odpracować godzinę, która „umknęła” na skutek zmiany czasu na letni?

Nie muszą tego robić – wyjaśnia portal haufe.de. W zasadzie nie ma możliwości odrobienia nieprzepracowanej godziny przy przejściu na czas letni – i dlatego pracodawcy nie mogą tego wymagać od pracowników.

W przypadku stałego miesięcznego wynagrodzenia kwota wypłaty nie zmieni się

Jeśli otrzymujecie stałe miesięczne wynagrodzenie, to jego wysokość nie ulegnie zmianie z powodu godziny, która „przepadła” podczas tej nocnej zmiany. Sytuacja wygląda jednak inaczej, jeśli jesteście wynagradzani według stawki godzinowej. W tym przypadku tracicie prawo do wypłaty za ten czas, ponieważ jesteście opłacani jedynie za rzeczywiście przepracowane godziny, a tej nocy pracujecie o godzinę krócej.

Ponadto, jeśli otrzymujecie dodatek za nocną zmianę, w odniesieniu do nieprzepracowanej godziny nie zostanie on naliczony.

Źródło: Süddeutsche Zeitung

„Pigułka po” w Niemczech – jak działa, ile kosztuje i kto w Niemczech może dostać ją za darmo?

W przypadku odbycia niezabezpieczonego stosunku lub kiedy antykoncepcja zawiodła, można zastosować tak zwanę „pigułkę po” (niem. „Pille danach”). „Pigułka po” jest w Niemczech dostępna bez recepty od roku 2015 i staje się coraz bardziej popularna. Poniżej dowiecie się jak działa taka tabletka i ile kosztuje.

„Pigułka po” w Niemczech

Jak pokazują statystyki, w Niemczech coraz więcej kobiet sięga po „pigułkę po”. W zeszłym roku sprzedano 808.000 sztuk tego środka antykoncepcyjnego stosowanego w nagłych przypadkach.

Wynik ten oznacza przyrost sprzedaży o 6,7 procenta w porównaniu do roku 2016 (757.000 sztuk). Informacje te opierają się na statystykach Krajowego Związku Niemieckich Aptekarzy (niem. Bundesvereinigung Deutscher Apothekerverbände).

Ile kosztuje „tabletka po” w Niemczech?

W przypadku leków wydawanych bez recepty, niemieccy aptekarze sami ustalają ich ceny. Dlatego też są one bardzo zróżnicowane i wynoszą między 20 a 40 euro. Niemieckie państwowe kasy chorych pokrywają koszty zakupu „pigułek po” tylko w przypadku kobiet do 20 roku życia, ale wyłącznie w sytuacji wystawienia odpowiedniej recepty przez lekarza. Kobiety powyżej 20 roku życia muszą same pokryć koszty zakupu „tabletki po”.

Kiedy działa „pigułka po”?

Działanie „pigułki po” jest największe, kiedy zostanie zażyta jak najszybciej po odbyciu niezabezpieczonego stosunku – najlepiej do 12 godzin po nim. Preparaty zawierające substancję czynną „Levonorgestrel” są dopuszczone do spożycia do maksymalnie 72 godzin po odbyciu niezabezpieczonego stosunku, a te z substancją czynną „Ulipristalaceta” do maksymalnie 120 godzin.

W porównaniu do roku 2014 (ostatni rok, kiedy lek był tylko na receptę), sprzedaż wzrosła o 70,1 procenta. Wtedy sprzedano 475.000 pigułek. W roku 2017 tylko w 76.000 przypadków lek został wydany na receptę. W pozostałych przypadkach został on zakupiony bez recepty.

Niemcy: Czy podczas jazdy rowerem można mieć na uszach słuchawki?

W zasadzie każdy, kto chce słuchać muzyki lub używać słuchawek do prowadzenia rozmów telefonicznych podczas jazdy rowerem, może to robić. Należy jednak uważać, aby głośność nie była nigdy tak duża, aby nie było słychać syren, klaksonów i innych odgłosów ruchu drogowego. Jeśli zbyt głośne słuchanie muzyki spowoduje utrudnienia, jest to w Niemczech wykroczenie administracyjne, które podlega karze upomnienia w wysokości 15 euro.

Jeżeli w wyniku tego dojdzie natomiast do wypadku, należy liczyć się z poważniejszymi konsekwencjami. Nawet jeśli wina leży ewidentnie po stronie przeciwnej, rowerzysta może zostać uznany za częściowo winnego z powodu posiadania słuchawek na uszach. Ponadto ewentualne roszczenia o odszkodowanie i zadośćuczynienie za powstałe szkody mogą zostać utracone.

źródło: Wyższy Sąd Okręgowy w Kolonii, orzeczenie z dnia 20.02.1987 r., sygn. akt: Ss 12/87 (Z)

Jak napisać biznesplan po niemiecku?

Jeśli zamierzacie otworzyć w Niemczech własną działalność gospodarczą i planujecie pozyskać na ten cel państwowe środki dofinansowujące lub kredyt, nie obejdzie się bez biznesplanu. Własny biznesplan jest jednym z warunków pozyskania dofinansowania na działalność gospodarczą w Niemczech, o czym przeczytacie więcej w artykule Dofinansowanie na własną działalność gospodarczą w Niemczech. Dobry biznesplan powinien posiadać jasną i logiczną strukturę oraz być zrozumiały dla potencjalnego kredytodawcy, bądź urzędnika.  Zbyt wiele fachowych terminów prędzej odstraszy, niż przekona do Waszego pomysłu. Biznesplan powinien w pierwszej linii pokazać, że znacie się na rzeczy i wiecie jak poprzez wybraną przez Was działalność zarobić pieniądze.

W związku z tym, iż znaczna część nowo otwieranych w Niemczech polskich firm, to firmy trudniące się rzemiosłem (das Handwerk), poniższy biznesplan w języku niemieckim będzie dotyczył działalności gospodarczej firmy płytkarskiej oraz zajmującej się montażem suchej zabudowy pomieszczeń (der Trockenbau). Tekst zawiera również tłumaczenia w języku polskim. Jeśli skopiujecie wyłącznie treść w języku niemieckim, otrzymacie gotowy biznesplan w języku niemieckim, który wystarczy odpowiednio dopasować pod własną działalność gospodarczą.

Poniższy biznesplan został wykorzystany do zdobycia nieoprocentowanej pożyczki z urzędu pracy (das Arbeitsamt) w wysokości 3.000 euro. Osoba, która udostępniła biznesplan na użytek Dojczland.info, założyła własną działalność gospodarczą, aby wyjść z bezrobocia. W momencie pisania przez nią biznesplanu, działalność istniała już kilka miesięcy. Piszemy o tym, abyście mogli lepiej zrozumieć poniższe sformułowania i daty.

Zanim przejdziecie do czytania poniższego artykułu chcielibyśmy zwrócić Waszą uwagę na artykuły o podobnej tematyce:

Przykładowy biznesplan w języku niemieckim

A) Każdy biznesplan powinien zawierać imię i nazwisko przedsiębiorcy, adres, telefon kontaktowy oraz określenie działalności. Informacje te należy umieścić w nagłówku, który może wyglądać następująco:

Jan Kowalski

Beispielstrasse 1

40000 Aachen

Tel.: 021234567

Mob.: 0173456789

Businessplan Fliesenleger, Trockenbau

B) Po dodaniu nagłówka przechodzimy do pisania treści biznesplanu (der Inhalt). Na początku należy opisać podstawę czynności prawnej (die Geschäftsgrundlage) wybranej przez Was działalności gospodarczej:

Inhalt:

Geschäftsgrundlage

Seit 2005 lebe ich mit meiner Familie in Deutschland und habe als gelernter Fliesenleger bei verschiedenen Firmen als Angestellter gearbeitet. Im Jahr 2010 habe ich ein Gewerbe angemeldet und Verbindung zu Immobilienmaklern, Architekten und Sanitärinstallateuren aufgenommen. Über diese Verbindungen habe ich bislang Aufträge erhalten und meinen Kundenkreis auch durch direkte Privataufträge erweitert.

[Tłumaczenie: Od roku 2005 mieszkam wraz z rodziną w Niemczech i pracowałem jako wykwalifikowany pracownik w różnych firmach.

W roku 2010 zgłosiłem własną działalność gospodarczą i nawiązałem kontakt z pośrednikami w obrocie nieruchomościami, architektami oraz instalatorami sanitarnymi. Zlecenia otrzymywałem dotąd za pośrednictwem tych kontaktów, a mój krąg klientów powiększyłem również poprzez bezpośrednie zlecenia prywatne.]

C)  Następnie należy określić granice rynku docelowego (der Zielmarkt):

Marktabgrenzung

Zunächst habe ich Aufträge im Raum Kreis Mettmann, Leverkusen und Köln angenommen. Durch meine Verbindung zu Architekten und Immobilienmaklern als Verwalter habe ich bisher vorwiegend Aufträge zur Sanierung von Badezimmern und diverse Ausbesserungsarbeiten erhalten. Für diesen Kundenkreis wurde ich auch gezwungen, Aufträge außerhalb des genannten Gebiets anzunehmen. So sind extreme Entfernungen zum Auftragsort von fast 100 km entstanden. Trockenbau-Arbeiten werden fast ausschließlich im Zusammenhang mit Fliesenarbeiten nachgefragt.

[Tłumaczenie: Najpierw przyjmowałem zlecenia na terenie powiatu Mettmann, Leverkusen i Kolonii. Poprzez mój kontakt z architektami i pośrednikami w obrocie nieruchomościami pełniącymi rolę administratorów, otrzymywałem do tej pory głównie zlecenia na remont łazienek oraz różne prace naprawcze. Dla tego kręgu klientów byłem zmuszony wykonywać zlecenia również poza wyżej wymienionym terenem. W ten sposób powstały ekstremalne odległości do miejsca zlecenia, liczące nawet do 100 km. Prace montażowe suchej zabudowy pomieszczeń są zlecane najczęściej w połączeniu z pracami płytkarskimi.]

D) Kolejnym punktem biznesplanu jest oszacowanie potencjału rynku, wybranego przez Was zajęcia:

Marktpotential
Das Marktpotential wurde in drei Bereiche unterteilt abgeschätzt:
– Fliesenarbeiten
– Trockenbau
– sonstige (z.B. Entfernen von Alt-Belägen, Boden- und Wandsanierungen)

Die folgende Tabelle zeigt die Abschätzung des Marktpotentials für mein Tätigkeits-Spektrum:

[Tłumaczenie:  Potencjał rynku został oszacowany w trzech różnych dziedzinach: prace płytkarskie, montaż suchej zabudowy pomieszczeń, pozostałe (np. usuwanie starych okładzin, renowacja podłóg i ścian). Następująca tabela pokazuje ocenę potencjału rynku wybranego przeze mnie zajęcia: ]

Kundenpotential im Jahr
(potencjał klientów w roku)
Artikelgruppe
(grupa artykułów)
Anzahl
(liczba)
Auftragswert €
(wartość zlecenia)
Rohertrag pro Auftrag
(dochód brutto od zlecenia)
Umsatz €
(obrót)
Rohertrag gesamt
(łączny dochód brutto)
Fliesenarbeiten
(prace płytkarskie)
5086067243.00833.600
Trockenbau
(montaż suchej zabudowy pomieszczeń)
3044234513.24810.350
sonstige
(pozostałe)
102942302.9442.300
Gesamtpotential
(całkowity potencjał)
59.20046.250

E) Po oszacowaniu potencjału rynku, należy napisać w jaki sposób zamierza się go zdobyć:

Markterschließung

Durch meine bisherigen Kontakte und fortlaufende Werbung in regionalen Anzeigen-Blättern erschließe ich ständig neue Kunden. Außerdem erreichen mich Anfragen auf der Basis von Weiterempfehlungen. Nachdem ich ein durch diese konventionellen Werbemaßnahmen einen ausreichenden Umsatz erzielen kann, werde ich durch die Gestaltung einer Internet-Seite versuchen, weitere Kunden zu erschließen.

[Tłumaczenie: Poprzez moje dotychczasowe kontakty oraz nieprzerwaną reklamę w regionalnych gazetach z ogłoszeniami, zdobywam ciągle nowych klientów. Poza tym otrzymuję zapytania z poleceń. Jak tylko uzyskam odpowiedni obrót dzięki metodom konwencjonalnym, spróbuję dotrzeć do nowych klientów poprzez stworzenie własnej strony internetowej.]

F) Następnie należy oszacować koszta ponoszone w związku z działalnością:

Kostenplanung

Da ich meine buchhalterischen Tätigkeiten von zuhause aus ausführen kann (Büroarbeiten und Werbung), für die Lagerung von Werkzeugen und Verbrauchsmaterial meine Garage nutze, fallen keine Mietkosten für Geschäftsräume an. Für die Erledigung der Aufträge im bisherigen Rahmen benötige ich kein Fremdpersonal. Die von mir angenommenen Aufträge sollen eine kritische Größenordnung nicht überschreiten, um Aufträge alleine ohne Fremdpersonal zeitnah ausführen zu können.

Die nachfolgende Tabelle stellt die wesentlichen Kosten dar. Materialkosten wurden hier aus den Erfahrungswerten der vergangenen 6 Monate errechnet und zur Planung verwendet. Grundsätzlich kauft der Auftraggeber Fliesen, Bodenplatten, Dekor-Platten, etc. selber ein. Ein zu erwartender Umsatzwert durch zukünftige Rückvergütung von Fliesenlieferungen sind zwar mit den Lieferanten vereinbart, in die Planung aber nicht aufgenommen worden.

Die größte Kostenposition stellen die Fahrzeugkosten dar. In die Planung eingestellt wurde die Nutzung eines eigenen Fahrzeugs, der erst wieder nach Motor-Reparatur einsatzfähig ist. Die Kosten dafür werden unter „Investitionen” aufgeführt. Da bisher ein Jahresumsatz von 17.500 € nicht erzielt wurde, ist mein Geschäft im Jahr 2012 nach § 19 UStG von der Mehrwertsteuer ausgenommen. Aus diesem Grund wurde bisher kein Steuerberater in Anspruch genommen. Sollte die Umsatzsteuer Befreiung in 2013 wegfallen, werden Kosten für einen Steuerberater eingeplant.

[Tłumaczenie: W związku z tym, że prace rachunkowe mogę wykonywać w domu (prace biurowe i reklama), a do przechowywania narzędzi i materiałów budowlanych używam własnego garażu, nie powstają koszta wynajmu pomieszczeń służbowych. Do wykonywania zleceń w obecnych ramach, nie potrzebuję personelu. Zlecenia, które przyjmuję, mają takie rozmiary, by móc je wykonać na czas samemu, bez pomocy personelu.

Następująca tabela obrazuje najważniejsze koszta. Koszta materiałów zostały obliczone na podstawie doświadczeń z ostatnich 6 miesięcy i zostały użyte przy planowaniu. Płytki, płyty podłogowe, płyty dekoracyjne, etc. zleceniodawcy kupują zasadniczo sami. Obrót, który jest spodziewany jako rekompensata przyszłych dostaw płytek, jest wprawdzie uzgodniony z dostawcami, lecz nie uwzględniony w planie.

Najwyższe koszty stanowią koszty pojazdu. Plan uwzględnia użytkowanie własnego samochodu, który będzie gotowy do użytku dopiero po naprawie silnika. Koszta na ten cel zostały wymienione w „Inwestycjach”. W związku z tym, że dotychczasowy obrót roczny firmy nie osiągnął kwoty 17.500 euro, jestem w roku 2015 zwolniony z płacenia podatku VAT zgodnie z § 19 ustawy o podatku VAT. Z tego powodu nie skorzystałem do tej pory z usług doradcy podatkowego. Jeśli zwolnienie z płacenia podatku odpadnie w roku 2016, zostaną zaplanowane koszty doradcy podatkowego.]

Kostenübersicht (in €) zu konstanten Preisen
Przegląd kosztów (w euro)
po stałych cenach
201220132014
Material
(materiał)
6.373
7.3217.321
Miete Geschäftsräume
(czynsz pomieszczenia służbowe)
---
Wasser/Abwasser
(woda/ścieki)
---
Kommunikation
(komunikacja)
408612612
Steuerberater
(doradca podatkowy)
-840840
Büromaterial
(materiały biurowe)
160240240
Versicherungen
(ubezpieczenia)
240360360
sonstige
(pozostałe)
400600600
Fahrkosten
(koszty dojazdu)
3.6935.5405.540
Werbung
(reklama)
400600600
Gesamt
(łącznie)
5.3018.7928.792

G) Kolejny krok to oszacowanie środków finansowych na rok 2015 oraz kosztów na inwestycje:

Finanzbedarfs- und Investitionsplanung

Der Finanzbedarf für 2012 ergibt sich aus den geplanten Investitionen, die ich wegen nicht vorhandener Eigenmittel fremdfinanzieren muss. Es ist beabsichtigt, diese Mittel als Kredit von der Agentur für Arbeit zu beantragen, alternativ als Mikro-Darlehen aus Landesmitteln.

In die Investitionsplanung für 2012 werden dringende Ausgaben für einen Austausch-Motor für das vorhandene Fahrzeug (Renault Espace), sowie einen Nass-Fliesenschneider und einen Trockenschneider eingesetzt. Für 2013 und folgende Jahre wird mit laufenden Kleininvestitionen für Ersatz von Werkzeugen und Ausrüstung sowie die Einrichtung einer Homepage geplant. Diese Ausgaben sollen dann aus Eigenmitteln finanziert werden. 

[Tłumaczenie: Szacunkowe środki finansowe na rok 2012 składają się głównie na zaplanowane inwestycje, które z powodu braku własnego kapitału, jestem zmuszony sfinansować z kapitału obcego. W planach jest pozyskanie tych środków jako kredyt z urzędu pracy lub alternatywnie jako mikro-kredyt ze środków krajowych.

Koszta inwestycyjne zaplanowane na rok 2013, składają się głównie z pilnych wydatków na naprawę silnika posiadanego pojazdu (Renault Espace), jak i maszynki do cięcia płytek na mokro oraz sucho. Na rok 2013 oraz następne, zaplanowano mniejsze inwestycje na narzędzia i wyposażenie oraz stworzenie strony internetowej. Wydatki te mają zostać sfinansowane ze środków własnych.]

Investitionsbedarf (Euro)
(Koszta inwestycji)
Abschreibungs-
perioden

(okresy odpisów amortyzacyjnych)
201220132014
Kfz-Reparatur
(naprawa samochodu)
31.800--
Nassschneider
(maszynka do cięcia płytek na mokro)
31.000-
Trockenschneider
(maszynka do cięcia płytek na sucho)
3500--
Internet-Auftritt
(prezencja internetowa)
3-500-
GWG [geringwertiges Wirtschaftsgut]
(składnik majątku o niskiej wartości)
3300500500
Gesamt
(łącznie)
3.6001.000500
Abschreibungen
(odpisy amortyzacyjne)
1.4001.7251.725

H) Następnie należy oszacować finanse najbliższych lat:

Ergebnisplanung  2012-2014

Gewinn- und Verlustrechnung
(rachunek zysków i strat)
201520162017
Umsatz
(obrót)
22.76126.14726.147
Material
(materiał)
6.3737.3217.321
Rohertrag
(dochód brutto)
16.38818.82618.826
Vertriebskosten
(koszty dystrybucji)
6.7526.7526.752
Verwaltungskosten
(koszty administracyjne)
6001.4401.440
sonstige Kosten
(pozostałe koszty)
600600600
fixe Kosten
(koszty stałe)
7.9528.7928.792
operatives Ergebnis
(wynik ekonomiczny działalności firmy)
8.43610.03410.034
Abschreibungen
(odpisy administracyjne)
1.4001.7251.725
Zinsen
(odsetki)
---
Ergebnis vor Steuern
(wynik przed odliczeniem podatku)
7.0368.3098.309
Steuern
(podatki)
-
Ergebnis nach Steuern
(wynik po odliczeniu podatku)
7.0368.3098.309

Aus den im einzelnen dargestellten Werten wurde die folgende Gewinn- und Verlustrechnung erstellt. Daraus geht hervor, dass im Jahr 2012 und in den folgenden Jahren ein positives Ergebnis erwirtschaftet werden kann. Berücksichtigt man den Bedarf für Lebenshaltungskosten für eine Person (meine Frau hat eine Festanstellung im öffentlichen Dienst), so reicht das Ergebnis auch aus, um einen zu erlangenden Kredit von 3.000 € in monatlichen Raten über drei Jahre abzutragen.

Für das Jahr 2012 wurde aus den Ist-Werten der Monate Januar bis April und den Planwerten für die restlichen Monate eine detaillierte Monatsplanung erstellt. Daraus geht hervor, dass bei den erzielten Umsätzen von mehr als 1800 Tilgungs- und Unterhaltsleistungen gedeckt sind.

Rachunek roczny

[Tłumaczenie: Na podstawie szczegółowo opisanych danych, stworzono następujący rachunek zysków i strat. Wynika z niego, iż w roku 2012 oraz kolejnych można osiągnąć pozytywny wynik. Jeśli weźmie się pod uwagę koszty utrzymania na jedną osobę (moja żona posiada stałe zatrudnienie służbie publicznej), to otrzymany wynik wystarczy, by spłacić pożądany kredyt w wysokości 3.000 euro w miesięcznych ratach w przeciągu trzech lat.

Z wartości faktycznych okresu od stycznia do kwietnia oraz szacunkowych wartości na pozostałe miesiące, stworzono szczegółowy plan miesięczny. Wynika z niego, iż uzyskany obrót w wysokości ponad 1.800 euro, wystarczy na pokrycie sumy amortyzacyjnej oraz kosztów utrzymania.]

 I) W ostatnim punkcie opisujemy gdzie planujemy pozyskać środki finansowe.

Finanzierung

Die Finanzierung der in der Investitionsrechnung dargestellten Summe von 3.600 € soll zunächst bei der Agentur für Arbeit mit einer geplanten Laufzeit von 36 Monaten beantragt werden. Im Fall einer Ablehnung ist angedacht, einen entsprechenden Kredit als Mikro-Darlehen zu beantragen.

[Tłumaczenie: Na potrzeby finansowania przedstawionej w rachunku inwestycyjnym sumy 3.600 euro, zostanie złożony w urzędzie pracy wniosek o kredyt, z terminem spłaty w wysokości 36 miesięcy. W razie odpowiedzi odmownej, planuje się pozyskanie odpowiedniego mikrokredytu.]

J) Ostatni krok to sformułowanie uwag końcowych.

Schlussbemerkung

Auf der Basis der geschäftlichen Erfahrung der letzten 10 Monate weiß ich, dass meine Tätigkeit im Markt sowohl vom Preis als auch von der Qualität akzeptiert wird.

Für mich ist es wichtig, durch die Reparatur des eigenen Fahrzeuges unabhängig von dem Wohlwollen von Verwandten zu werden und durch Investitionen in qualitativ hochwertige Werkzeuge (Nass- und Trockenschneider für Keramik-Platten) mein Angebot zu erweitern und meine erzielenden Preise zu steigern.

Monheim, den 10.05.2012

[Tłumaczenie: Na podstawie doświadczenia w branży z ostatnich 10 miesięcy wiem, iż moja działalność na rynku jest akceptowana zarówno jeżeli chodzi o cenę, jak i jakość.

Ważne jest dla mnie, by dzięki naprawie samochodu stać się niezależnym od życzliwości rodziny oraz by poprzez inwestycje w wysokiej jakości narzędzia (maszynka do cięcia płytek ceramicznych na mokro i sucho), poszerzyć moją ofertę oraz podnieść zaplanowane ceny. Monheim, 10.05.2012]

Mega-strajk w Niemczech: Czy mój szef musi mi dać dzień wolny?

Związek zawodowy Verdi i związek kolejowy EVG zapowiedziały na najbliższy poniedziałek (27.03.) strajk generalny. Może on sparaliżować ruch w całych Niemczech, ponieważ dotknie on transport autobusowy, kolejowy oraz lotniczy (szczegóły tutaj).

Wielu pracowników w Niemczech zadaje sobie w zwiazku z tym pytanie, czy w poniedziałek muszą iść normalnie do pracy. Na te oraz inne pytania odpowiada ekspert prawa pracy Livia Merla (38) z berlińskiej kancelarii Merla Ganschow & Partner.

Czy mój szef musi dać mi dzień wolny w poniedziałek?
Merla: „Nie, obowiązek pracy nadal istnieje i strajk nic nie zmienia w tej kwestii”.

Czy mój szef musi pozwolić mi na pracę w domu?
Merla: „Jak dotąd nie ma w Niemczech prawa do pracy zdalnej (home office). Ponieważ jednak home office okazał się dobrą alternatywą w wielu obszarach pracy, należy niezwłocznie skontaktować się z pracodawcą i zapytać go o taką możliwość, gdyż jego zgoda jest warunkiem koniecznym”.

Czy mogę zabrać dziecko do biura?
Merla: „O ile pracodawca wyrazi zgodę, w niektórych dziedzinach na pewno sprawdzi się to w wyjątkowych przypadkach. Również w tym przypadku należy zapytać pracodawcę o wcześniejszą zgodę”.

Czy osoby dojeżdżające do pracy mogą zostać w domu, gdy nie kursują autobusy i pociągi?
Merla: „W przypadku osób dojeżdżających do pracy również obowiązuje zasada, że mimo strajku muszą wykonywać swoją pracę w miejscu pracy. W tym przypadku należy niezwłocznie skontaktować się z pracodawcą w celu znalezienia alternatywnych rozwiązań, np. pracy z domu”.

Czy będę miał kłopoty, jeśli spóźnię się do pracy z powodu strajku?
Merla: „Co do zasady pracownik ponosi tzw. ryzyko podróży i musi zadbać o to, aby dotrzeć do pracy na czas. Jeśli wie, że z powodu strajku nie będzie mógł dotrzeć do pracy zwykłym środkiem transportu, musi zorganizować transport zastępczy”.

Czy pracodawca pokrywa koszty taksówki?
Transport do miejsca pracy należy do sfery ryzyka pracownika. Pracodawca nie płaci więc ani za taksówkę, ani za zmianę rezerwacji, ani za przykładowo zwiększone koszty benzyny (źródło: wypowiedź Michaela Eckerta dla FAZ).

„Mojego szefa nie powinno interesować to, co robię w czasie wolnym od pracy” – Oto co na to niemieckie prawo pracy!

Dziwaczne hobby, filmiki z imprez zamieszczone w internecie, ekstrawagancki sposób spędzania wolnego czasu w weekendy… Z reguły pracownicy w Niemczech nie muszą obawiać się żadnych konsekwencji wynikających z prawa pracy.

W zasadzie to, jak organizują sobie czas wolny od pracy, jest ich sprawą – wskazuje prof. Michael Fuhlrott, specjalista w zakresie prawa pracy ze stowarzyszenia adwokatów Verband Deutscher Arbeitsrechtsanwälte (VDAA). Pracownik nie jest zobowiązany do prowadzenia „uczciwego” czy „nienagannego” życia. A pracodawca nie ma prawa „ingerować” w życie prywatne pracownika poprzez przepisy zakładowe.

Czy zachowanie pracownika ma wpływ na stosunek pracy?

Dotyczy to nawet sytuacji, gdy pracownicy w czasie wolnym od pracy popełnią przestępstwo. „Co do zasady nie może to mieć żadnych implikacji dla stosunku pracy, nawet jeśli dane zachowanie może pociągnąć za sobą konsekwencje wynikające z prawa karnego” – twierdzi ekspert w dziedzinie prawa pracy. Jest jednak jeden wyjątek: jeśli dane zachowanie ma wpływ na stosunek pracy, pracodawca może podjąć odpowiednie kroki.

Na przykład kierowcy autobusu, który w wolnym czasie prowadzi samochód pod wpływem alkoholu, traci prawo jazdy i nie jest już wtedy w stanie wykonywać swoich obowiązków zawodowych, grozi naturalnie wypowiedzenie umowy o pracę (orzeczenie Krajowego Sądu Pracy w Szlezwiku-Holsztynie, sygn. akt: 5 Sa 27/14), podobnie jak menedżerowi, który molestuje seksualnie koleżanki podczas firmowej imprezy świątecznej (orzeczenie Sądu Pracy w Berlinie, sygn. akt: 28 BV 17992/11).

Także konduktor, który podżega w mediach społecznościowych, publikując przy tym swoje zdjęcie w mundurze lub wymieniając na swoim profilu nazwę pracodawcy, ryzykuje utratę pracy (orzeczenie Krajowego Sądu Pracy w Saksonii, sygn. akt: 1 Sa 515/17).

Czy można krytykować pracodawcę, na przykład w mediach społecznościowych?

A jak wygląda sytuacja, gdy pracownik publicznie krytykuje swojego pracodawcę? Co do zasady, także w ramach stosunku pracy ma on prawo do wolności wypowiedzi. „Zgodnie z powyższym, dozwolona jest nawet publiczna krytyka pracodawcy” – wyjaśnia Fuhlrott. Musi to być jednak robione z umiarem. A obowiązek lojalności jest tym większy, im wyższe stanowisko w firmie: prokurent jest bardziej zobowiązany zachować rozwagę w tym względzie niż na przykład portier.

Niemcy: 7 błędnych przekonań na temat testamentu życia

Dzięki sporządzonemu na piśmie testamentowi życia (niem. Patientenverfügung), mieszkańcy Niemiec mogą złożyć oświadczenie woli dotyczące postępowania medycznego na wypadek, gdyby wskutek utraty przytomności nie mogli samodzielnie podejmować decyzji. Pacjenci mogą w nim wskazać, które działania medyczne mogą, a które nie mogą być wykonane. Jednak istnieją pewne błędne przekonania na temat testamentu życia – oto siedem najczęstszych.

Z tymi 7 błędnymi przekonaniami na temat testamentu życia można się spotkać najczęściej

1) Testament życia musi być poświadczony notarialnie

Od dziesięcioleci utrzymuje się mit, że testamenty życia muszą być poświadczone przez notariusza. Nie wiadomo, czy była to przemyślana strategia reklamowa notariuszy. Faktem jest, że poprawność testamentu życia nie zależy od jego poświadczenia przez notariusza. Jednak z reguły dba on o to, by dokument został sporządzony prawidłowo. Osoby, które samodzielnie sporządzają testament życia, narażają się na ryzyko popełnienia błędów. Mogą one doprowadzić do tego, że w nagłej sytuacji okaże się on nieważny. Należy więc zwrócić szczególną uwagę na jak najdokładniejsze opisanie sytuacji medycznych i oczekiwanych metod leczenia.

2) Testament życia jest drogi

Jeśli chodzi o koszty, nie ma się czego obawiać: testamenty życia są bezpłatne. W internecie można znaleźć wiele gotowych wzorów, które można łatwo wypełnić. Wiele osób ma trudności ze sformułowaniami, jednakże pewne problemy i sytuacje medyczne muszą być opisane jak najdokładniej. Poświadczenie notarialne kosztuje około 60 euro, a dokument powinien być wtedy sporządzony poprawnie. Testament życia można również spisać z pomocą lekarza rodzinnego – koszt półgodzinnej konsultacji to również 60 euro.

3) Dysponując testamentem życia, bliscy decydują o moim losie

Adresatem testamentu życia jest lekarz prowadzący. Za pomocą testamentu życia pacjent określa, jakie działania medyczne mają być wykonywane lub nie, jeśli nie może już wyrazić swojej woli w danej sytuacji. Może na przykład oświadczyć, że nie chce środków podtrzymujących życie. Jeżeli decyzję ma podjąć krewny lub inna zaufana osoba, należy sporządzić stosowne pełnomocnictwo. Jeśli pacjent chce samodzielnie podejmować decyzje, musi sporządzić testament życia.

4) O testamencie życia wystarczy pomyśleć dopiero wtedy, gdy jest się w podeszłym wieku

Myśląc o poważnych zabiegach i problemach medycznych, zazwyczaj wyobrażamy sobie starszych ludzi w szpitalu. Jednak choroba lub wypadek może dotknąć każdego. Testament życia nie jest więc czymś wyłącznie dla emerytów. W razie wątpliwości warto porozmawiać z lekarzem rodzinnym i poprosić go o opinię. Testament mogą sporządzić także osoby młode. W ich przypadku może to być nawet szczególnie ważne, jeżeli życzą sobie zastosowania wszelkich możliwych z medycznego punktu widzenia środków podtrzymujących życie.

5) Wystarczy testament ustny

W przeszłości można było przekazać swoje oświadczenie woli krewnym, którzy następnie mogli poinformować o tym lekarza prowadzącego. Od 1 września 2009 r. nie ma już takiej możliwości: testament życia musi być sporządzony na piśmie. Zwłaszcza jeśli chodzi o środki podtrzymujące życie lub odłączenie od urządzeń podtrzymujących życie, musi to być stwierdzone na piśmie. Ponadto testament życia musi być podpisany – dopiero wtedy jest ważny.

6) Testament życia musi być stale odnawiany

Przez długi czas utrzymywała się plotka, że testament życia musi być odnawiany co roku. Nawet na wielu portalach internetowych była mowa o tym, że maksymalny termin ważności tego dokumentu to pięć lat. Tymczasem testament życia jest ważny do momentu jego odwołania – a bez tego jest ważny aż do śmierci. Jeśli własne życzenia i wyobrażenia w miarę upływu czasu ulegają zmianie, testament życia może zostać odpowiednio dostosowany. Często zdarza się, że nowe metody leczenia wpływają na zmianę poglądów dotyczących możliwych sposobów postępowania medycznego.

7) Lekarz nie stosuje się do testamentu życia

Wiele osób obawia się, że jeśli metoda leczenia wskazana w testamencie nie jest zbieżna z poglądami lekarza prowadzącego, testament zostanie zignorowany. Jednak lekarze są zobowiązani do wypełnienia woli pacjenta, pod warunkiem, że testament życia jest ważny. Jest to kolejny powód, dla którego testament życia powinien być sformułowany w sposób jak najbardziej szczegółowy. Lekarz prowadzący nie ma wtedy żadnej swobody decyzji i musi zastosować się do decyzji chorego. Jeśli lekarz zlekceważy wolę pacjenta, może być pociągnięty do odpowiedzialności karnej za uszkodzenie ciała.