W USA Aldi i Lidl wypłacają swoim pracownikom pokaźne premie, jeśli ci zostaną zaszczepieni przeciwko Covid-19. Czy jest to również możliwe w Niemczech? Co na ten temat mówi niemieckie prawo pracy?

Proces szczepień mieszkańców Niemiec realizowany jest z niezwykle dużym zaangażowaniem – w miarę dostępności szczepionek. Na samym początku szczepieniom poddawany jest personel medyczny, ze względu na największe narażenie na zachorowanie. Biorąc pod uwagę, że niektórzy pracownicy nie chcą się szczepić, to w Niemczech cały czas toczy się dyskusja na temat obowiązkowych szczepień dla pracowników.

Premia za szczepienie przeciwko Covid-19 w Stanach Zjednoczonych

Niektóre firmy w USA podejmują jednak inne działania: zamiast wprowadzać powszechny obowiązek szczepień, pracodawcy próbują „zmotywować” swoich pracowników premią za szczepienie. Jak informuje Niemiecka Agencja Prasowa (niem. Deutsche Presse-Agentur, w skrócie dpa) na przykład szpital w Houston w Teksasie oferuje swoim pracownikom premię w wysokości 500 dolarów, jeśli zostaną oni zaszczepieni przeciwko Covid-19.

Jednak popularne supermarkety również stosują podobną taktykę. Dyskont Lidl płaci swoim amerykańskim pracownikom 200 dolarów za poddanie się szczepieniu przeciw koronawirusowi. Według oficjalnych informacji premia ta ma umożliwić pracownikom sfinansowanie wyjazdu na szczepienie, wizytę w placówce medycznej lub potencjalnie konieczną opiekę nad dzieckiem. Firma chciała tym samym umożliwić szczepienia wszystkim swoim pracownikom.

W amerykańskiej sieci sklepów „Trader Joe’s”, należącej do niemieckiego Aldi również planowana jest wypłata premii za szczepienie – tam pracownicy otrzymają dwie dodatkowe stawki godzinowe, jeśli poddadzą się szczepieniu. Ponadto dyskont oferuje przejęcie wszystkich dodatkowych kosztów poniesionych w związku ze szczepieniem.

Premie za szczepienia możliwe również w Niemczech

Czy premia za szczepienie jest również możliwa w Niemczech? Niemieckie prawo pracy nie zabrania wprowadzania takich praktyk, zdradza prawnik Alexander Bredereck z Berlina: „Pracodawca ma bardzo konkretny, zrozumiały interes w tym, aby jego pracownicy poddali się szczepieniu. Dlaczego więc nie miałby zaoferować swoim pracownikom czegoś w zamian?”

Aldi i Lidl w Niemczech: brak planowanych premii

Obecnie przedstawiciele dyskontów Aldi-Süd, Aldi-Nord i Lidl nie planują wypłacać swoim pracownikom w Niemczech żadnych premii za poddanie się szczepieniu przeciw koronawirusowi. Przedstawiciele obu firm jasno przedstawili swoje stanowisko w tej sprawie. „Szczepienia są dobrowolne, a decyzje w tym temacie pracownicy będą podejmowali indywidualnie” – mówi jeden z przedstawicieli sieci Aldi.

Niektórzy pracodawcy podejmują jednak bardziej radykalne decyzje. W niektórych domach opieki przełożeni informowali swoich pracowników, że ci będą wysyłani na bezpłatny urlop, jeśli nie zostaną zaszczepieni.

Źródło: www.merkur.de

Pandemia koronawirusa spowodowała, że coraz więcej pracowników zostało zmuszonych do wykonywania swoich obowiązków w ramach skróconego czasu pracy (Kurzarbeit). Zabezpiecza to miejsca pracy i daje przedsiębiorcom możliwość obniżenia kosztów prowadzenia działalności. Czy w takiej sytuacji nadgodziny w pracy są możliwe? Co w tej kwestii mówi niemieckie prawo?

Z czym konkretnie wiąże się Kurzarbeit?

Trudna sytuacja w firmie może powodować konieczność skrócenie pracownikom czasu pracy na okres do 12 miesięcy. W wyjątkowo niesprzyjających sytuacjach okres ten można wydłużyć nawet do 24 miesięcy. Skrócenie czasu pracy wiąże się też oczywiście z niższym wynagrodzeniem pracowników.

Federalna Agencja Pracy pokrywa część różnicy między pierwotnym a niższym wynagrodzeniem i wypłaca odpowiednie świadczenie (niem. Kurzarbeitergeld, w skrócie Kug). Aby móc liczyć na taką pomoc państwa, przedsiębiorstwo musi udowodnić, że znajduje się w sytuacji kryzysowej, spowodowanej znaczącym zmniejszeniem liczby zamówień, a wprowadzenie Kurzarbeit ma na celu zachowanie miejsc pracy. Kryzys spowodowany pandemią koronawirusa sprawił, że wiele firm, a niekiedy całe branże zostały zmuszone do wprowadzenia skróconego czasu pracy.

Nadgodziny podczas Kurzarbeit

Firma może złożyć wniosek o Kurzarbeit dla swoich pracowników, jeśli w danym momencie zmaga się z niewystarczającą liczbą zleceń. Jeśli pracownicy mają na tyle dużo pracy, że muszą pracować w ramach nadgodzin, to wydaje się, że sytuacja firmy nie jest taka zła. Aby uniknąć oszustw związanych z wyłudzaniem przez przedsiębiorstwa pieniędzy, nadgodziny podczas skróconego czasu pracy są generalnie niedozwolone. Jednak są wyjątki.

W przypadku bardzo pilnych, nagłych zamówień, pracownicy, których czas pracy został skrócony, również mogą pracować w ramach nadgodzin. Jednak pracodawca musi udowodnić, że podjęto próby zrealizowania zamówień bez nadprogramowych godzin. Przykładami takich wyjątków są pilne zlecenia naprawy lub inne indywidualne realizacje.

Warto jednak podkreślić, że takie sytuacje powinny być absolutnym wyjątkiem. W przeciwnym razie prawo do dofinansowania w ramach Kurzarbeitergeld może zostać zakwestionowane. Jeżeli nadgodziny zdarzają się często, to firma może utracić prawo do dotacji i narazić się na postępowanie karne.

Wynagrodzenie za nadgodziny podczas skróconego czasu pracy.

Wykonywanie nadgodzin podczas Kurzarbeit nie jest korzystna z punktu widzenia pracownika. Jeśli nadgodziny są płatne, to automatycznie zmniejsza się wartość Kurzarbeitergeld. Wysokość wynagrodzenia za przepracowane nadgodziny obliczana jest na podstawie standardowego wynagrodzenia brutto ustalonego w umowie o pracę.

Nadgodziny wypracowane przed skróconym czasem pracy

Wypracowane nadgodziny nie wygasają w momencie rozpoczęcia Kurzarbeit. Zanim pracownik otrzyma wynagrodzenie, wszystkie dotychczas przepracowane nadgodziny muszą zostać odebrane (poprzez dodatkowe dni wolne) lub powinno za nie zostać wypłacone odpowiednie wynagrodzenie. Warto jednak zaznaczyć, że nadgodziny przedawniają się po pewnym czasie. Terminy te zazwyczaj wynoszą od trzech miesięcy do trzech lat. Wszystkie szczegóły powinny zostać ustalone w umowie o pracę.

Czy firma może ubiegać się o wsparcie w ramach Kurzarbeit tylko po rozliczeniu nadgodzin wszystkich pracowników?

Firma może ubiegać się o dofinansowanie zawsze wtedy, kiedy wymaga tego ogólna sytuacja przedsiębiorstwa. Nie ma znaczenia, czy poszczególni pracownicy mają do odebrania nadwyżki godzinowe. Prawdą jest jednak, że osoby, które mają na swoim koncie przepracowane nadgodziny, nie otrzymają tego wsparcia do momentu odebrania należnych nadgodzin.

Źródło: www.t-online.de

Część społeczeństwa z niecierpliwością wyczekuje możliwości zaszczepienia się nową szczepionką, inni kategorycznie odmawiają. Wiele Polaków pracujących w Niemczech zastanawia się czy pracodawca może wymagać od pracownika poddania się szczepionce? Jakie prawa mają obie strony?

Czy pracodawca w Niemczech może wymagać od pracownika zaszczepienia się przeciwko koronawirusowi?

Nie, nie może. „Prawa osobiste pracownika byłyby zbyt mocno ograniczone przez firmowy wymóg szczepień” – mówi Hendrik Bourguignon, prawnik specjalizujący się w prawie pracy z Frankfurtu nad Menem. Rozporządzenie w sprawie szczepień przeciwko koronawirusowi, które weszło w życie w listopadzie, nie przewiduje obowiązku szczepień pracowników. Dlatego pracodawca nie może nakazać szczepienia swoim pracownikom. Ustawa o ochronie przed infekcjami mówi również, że szczepienie jest dobrowolne i każdy indywidualnie podejmuje decyzję o jego przyjęciu.

Czy istnieje obowiązek poinformowania pracodawcy o przyjęciu bądź odmowie przyjęcia szczepionki?

Tak – zarówno w istniejącym stosunku pracy, jak i podczas rozmowy kwalifikacyjnej. „Moim zdaniem jest kilka powodów, dla których pracodawca może zapytać pracowników o szczepienie i muszą oni odpowiedzieć na to pytanie zgodnie z prawdą” – mówi Hendrik Bourguignon.

Jakie konsekwencje wiążą się z zagubieniem świadectwa szczepienia?

„Jeśli pracownik zgubi świadectwo szczepienia, to najlepiej wybrać się do lekarza rodzinnego i poprosić o wydanie nowego” – radzi Bourguignon. Jeśli w niektórych grupach zawodowych obowiązek szczepienia zostanie wprowadzony (o czym mówi premier Bawarii Söder (CSU) w odniesieniu do zawodów pielęgniarskich) to posiadanie świadectwa szczepień będzie obowiązkowe.

Czy pracownik ma prawo wymagać od pracodawcy poświadczenia, że przysługuje mu pierwszeństwo szczepienia?

Wszystkie osoby zatrudnione w grupach o najwyższym priorytecie szczepień mogą prosić swojego pracodawcę o takie zaświadczenie. „Nie jest to precyzyjnie określone w rozporządzeniu w sprawie szczepień przeciwko koronawirusowi, ale takie szczepienie najczęściej leży także w gestii pracodawcy. Dlatego nie powinno być żadnego problemu z wydaniem takiego zaświadczenia” – mówi Bourguignon.

Kto płaci za szczepienie przeciwko koronawirusowi w Niemczech?

Państwo niemieckie ponosi pełne koszty szczepień przeciwko koronawirusowi.

Czy na szczepienie można umówić się w godzinach pracy? Czy pracownik otrzyma w takiej sytuacji wynagrodzenie?

Prawnicy zajmujący się prawem pracy najczęściej radzą, aby pracownicy – w miarę możliwości – umawiali się na wizyty lekarskie poza godzinami pracy. „Jeśli nie jest to możliwe w wyjątkowych przypadkach, pracownik może dotrzymać terminu szczepień w godzinach pracy, o ile nie trwa to zbyt długo” – mówi Bourguignon. Nieobecność należy wcześniej omówić z szefem. Podczas wizyty u lekarza, która musi odbyć się w godzinach pracy, pracownikom przysługuje wynagrodzenie.

Czy osobom, które odmówiły szczepienia, mogą grozić jakieś konsekwencje?

Osoby, które odmówiły przyjęcia szczepienia na koronawirusa, nie mogą z tego powodu ponosić żadnych służbowych konsekwencji. „Dopóki nie ma powszechnych obowiązkowych szczepień, pracownik ma również prawo odmówić szczepienia” – mówi Bourguignon.

Czy w przypadku pracowników wykonujących zawody medyczne obowiązują w Niemczech specjalne przepisy?

Sugestia Markusa Södera, aby wprowadzić obowiązkowe szczepienia dla personelu pielęgniarskiego, wywołała poruszenie. Gdyby takie obowiązkowe szczepienie stało się prawem w zawodach medycznych, niezaszczepiony pracownik powinien przestać wykonywać zawód. „W najgorszym przypadku pracownik zostałby zwolniony z pracy z powodu braku odpowiednich kwalifikacji” – mówi Bourguignon. Jednak w większości przypadków nie powinno mieć to miejsca. Pracodawca musiałby wcześniej sprawdzić, czy pracownika można przenieść do innego obszaru, gdzie szczepienia nie są wymaganie. W tej chwili nie ma obowiązkowych szczepień dla personelu medycznego.

Czy alergicy muszą się szczepić? Czy w przypadku udowodnionej alergii można otrzymać zwolnienie z obowiązkowych szczepień?

Obecnie szczepienia przeciw koronawirusowi nie są obowiązkowe. „Gdyby miały miejsce obowiązkowe szczepienia, z pewnością uregulowane byłyby również specjalne przypadki – takie jak alergia i inne choroby” – mówi Bourguignon.

Czy pracodawca może odmówić niezaszczepionym pracownikom dostępu do wspólnych przestrzeni, takich jak stołówka lub pomieszczenia socjalne?

„Takie środki są całkiem możliwe, tak” – mówi Bourguignon. Musi to jednak odpowiednio umotywować. Co do zasady obowiązuje jednak przepis, który zakazuje wyciągania jakichkolwiek negatywnych konsekwencji wobec pracowników, którzy nie poddali się szczepieniu. Mówi on także o zakazie jakiejkolwiek dyskryminacji.

Co w sytuacji, kiedy pracownik zachoruje na Covid-19, a uprzednio dobrowolnie zrezygnował ze szczepienia?

„Ponieważ nie ma obowiązkowych szczepień, na początku nie powinno być w związku z tym żadnych negatywnych konsekwencji” – mówi Bourguignon.

Czy osoby, które źle poczują się bezpośrednio po szczepieniu, mogą zostać w domu?

„Pracownik sam decyduje, czy czuje się na siłach, aby móc przystąpić do pracy” – mówi Bourguignon. Taka sytuacja jest klasyfikowana dokładnie tak, jak w przypadku każdej innej choroby lub czasowej niedyspozycji zdrowotnej. Ogólnie rzecz biorąc, przez pierwsze trzy dni choroby nie ma obowiązku dostarczenia pracodawcy zwolnienia lekarskiego. Wszelkie inne odstępstwa należy odnotować w umowie o pracę.

Źródło: www.spiegel.de