Chorobowe w Niemczech: Dowiedz się, kto wypłaca wynagrodzenie podczas choroby!

Co powinienem zrobić jako pracownik zatrudniony w Niemczech, gdy zachoruję?

Jeśli pracownik zachoruje, musi natychmiast powiadomić o tym pracodawcę, radzi adwokat Daniel B. Jutzi. Według niego, chory powinien również poinformować o tym, jak długo może potrwać jego nieobecność. „Jednak nie ma obowiązku powiadomienia swojego pracodawcy o tym, na jaką chorobę cierpi”, mówi Jutzi. Oprócz konieczności poinformowania pracodawcy o nieobecności, pracownik powinien pilnie przedstawić zaświadczenie lekarskie o niezdolności do pracy. Adwokat Bettina Brunswick wyjaśnia: „Jeśli choroba trwa dłużej niż trzy dni, ważne jest, aby odebrać od lekarza zaświadczenie o niezdolności do pracy i przekazać je pracodawcy najpóźniej czwartego dnia.”

Jakie kryteria muszą być spełnione, aby można było nadal otrzymywać wynagrodzenie?

• Nie w każdym przypadku pracodawca w Niemczech jest zobowiązany do dalszego wypłacania wynagrodzenia swojemu pracownikowi – nawet jeśli ten przedstawi zaświadczenie lekarskie. Wynika to z faktu, że pracodawca musi kontynuować wypłaty wynagrodzenia tylko wtedy, gdy stosunek pracy trwa dłużej niż cztery tygodnie.
• Ponadto, dany przypadek choroby musi być na tyle poważny, że uniemożliwia ona wykonywanie obowiązków wynikających ze stosunku pracy, mówi Jutzi: „Jeśli, na przykład, księgowy zrani się w stopę, prawdopodobnie będzie on w stanie kontynuować pracę. Inaczej wyglądałoby to w przypadku dekarza.“
• Pracownik nie może sam doprowadzić do sytuacji, która skutkuje jego niezdolnością do pracy. „Każdy, kto będąc po kilku piwach na Oktoberfest zdecyduje się wziąć udział w bijatyce, raczej nie powinien liczyć na to, że w przypadku niezdolności do pracy wynikającej z tego, że ktoś spuścił mu łomot, nadal będzie mu wypłacane wynagrodzenie”, mówi Jutzi.

Kiedy i przez jaki okres czasu wynagrodzenie wypłaca kasa chorych?

Ponieważ pracodawca w Niemczech ma obowiązek wypłacać pensję pracownikowi przebywającemu na zwolnieniu lekarskim tylko wtedy, gdy jest on zatrudniony nieprzerwanie od co najmniej czterech tygodni, nie otrzymuje on żadnych pieniędzy od swojego pracodawcy, gdy zachoruje krótko po objęciu nowego stanowiska. W takim przypadku wynagrodzenie wypłacane jest przez kasę chorych, wyjaśnia Brunswick. Prawo do tego zasiłku chorobowego przysługuje już od pierwszego dnia obowiązywania orzeczenia o niezdolności do pracy.

Jeśli stosunek pracy trwa dłużej, pracodawca w dalszym ciągu wypłaca pełne wynagrodzenie przez sześć tygodni. Potem koszty pokrywa kasa chorych – niezależnie od tego, czy choroba ma charakter ciągły czy powtarzalny. Wiąże się to jednak ze stratami dla pracownika. „Kasa chorych wypłaca zasiłek chorobowy pracownikom, którzy nie są zdolni do pracy, przez okres do 78 tygodni w ciągu trzech lat, licząc od dnia rozpoczęcia niezdolności do pracy”, mówi pani adwokat. Jeżeli jednak choroba trwa dłużej, wówczas osobom nią dotkniętym wypłacany jest tzw. zasiłek dla bezrobotnych z tytułu niezdolności do pracy.

Podsumowując:

• Jeśli w Niemczech osoba ubezpieczona w państwowej ubezpieczalni zachoruje, to pracodawca wypłaca przez 6 tygodni dotychczasowe wynagrodzenie. W sytuacji kiedy choroba się przedłuża, wynagrodzenie jest płacone dalej przez kasę chorych. Mowa tutaj o zasiłku chorobowym (niem. Krankengeld)
• Zasiłek chorobowy wypłacany przez kasę chorych w Niemczech jest znacznie niższy, niż dotychczasowe wynagrodzenie
• Wypłata zasiłku chorobowego wynosi w przypadku jednej i tej samej choroby do 78 tygodni. Po upływie trzech lat termin ten liczony jest od nowa
• W przypadku kiedy kasa chorych odmawia wypłaty zasiłku chorobowego, można zwrócić się bezpłatnie o pomoc do niezależnej poradni dla pacjentów: www.patientenberatung.de
• Na trzy miesiące przed upływem okresu zasiłku chorobowego należy się koniecznie skontaktować z ubezpieczalnią emerytalną oraz urzędem pracy, aby wyjaśnić dalszą sytuację finansową

Kto ma prawo do zasiłku chorobowego w Niemczech?

Prawo do zasiłku chorobowego ma w Niemczech generalnie każdy państwowo ubezpieczony pracownik w następujących sytuacjach:

• W przypadku opieki stacjonarnej w szpitalu albo ośrodku rehabilitacyjnym, a pracodawca nie płaci więcej wynagrodzenia
• W przypadku choroby uniemożliwiającej pracę, a pracodawca nie płaci więcej wynagrodzenia
• Osoby pobierające ALG I obowiązują takie same regulacje, jak osoby zatrudnione

Kto nie ma prawa do zasiłku chorobowego w Niemczech?

Dzieci oraz małżonkowie ubezpieczeni bezpłatnie w ramach ubezpieczenia rodzinnego ubezpieczenia rodzinnego nie mają prawa do zasiłku chorobowego w Niemczech. Oprócz tego następujące grupy społeczne nie mogą liczyć na zasiłek chorobowy:

• Studenci
• Praktykanci
• Osoby bezrobotne otrzymujące dochód obywatelski (te nadal otrzymują zasiłek)

Osoby z własną działalnościa gospodarczą i ubezpieczeniem państwowym

Osoby prowadzące własną działalność gospodarczą w Niemczech i posiadające ubezpieczenie państwowe same muszą zadbać o odpowiednie zabezpieczenie w przypadku długotrwałej choroby. Możliwe są trzy scenariusze:

• Dana osoba płaci ulgową składkę wynoszącą 14 procent oraz składkę dodatkową, która jest w zależności od kasy chorych różna i wynosi średnio 1,6 procenta. W tym wypadku osoba ta nie otrzyma zasiłku chorobowego.
• Dana osoba płaci normalną stawkę wynoszącą aktualnie 14,6 procenta wynagrodzenia brutto oraz składkę dodatkową. W tym wypadku osoba ta otrzyma zasiłek chorobowy od 43 dnia niezdolności do pracy. Należy jednak pamiętać, aby poinformować kasę chorych o chęci skorzystania z tej ochrony.
• Dana osoba wykupuje w kasie chorych dodatkową składkę na zasiłek chorobowy. Jeśli chodzi o wypłatę zasiłku chorobowego, to w tej sytuacji zależy to od ustaleń zawartych z kasą chorych.
• Dana osoba wykupuje prywatne ubezpieczenie na wypadek choroby.

Kiedy uzyskuje się prawo do zasiłku chorobowego w Niemczech?

Prawo do zasiłku chorobowego zaczyna obowiązywać z dniem, kiedy lekarz stwierdza niezdolność do pracy. Decydującą rolę odgrywa przy tym ciągłość zwolnień, tzn. wraz z upływem ważności jednego zwolnienia z pracy lekarz musi wypisać kolejne zwolnienie bezpośrednio po nim, tj. następnego dnia. Przykład: jeśli okres niezdolności do pracy kończy się w środę, to w czwartek należy się udać do lekarza po kolejne zwolnienie. W przeciwnym razie powstaje luka w roszczeniu i kasa chorych może odmówić wypłaty zasiłku.

W większości przypadków kasy chorych troszczą się o wszelkie formalności, a pacjent nie musi wypełniać żadnych formularzy czy wniosków.

Ile wynosi zasiłek chorobowy w Niemczech?

Wysokość zasiłku chorobowego jest ustanowiona w Niemczech przez ustawodawcę i wynosi 70 procent dotychczasowych zarobków brutto, ale nie więcej niż 90 procent zarobków netto.

Przykładowe obliczenie: pan A zarabia 3.000 euro brutto miesięcznie. A ma 34 lata, jest kawalerem i nie posiada dzieci. Jego dochód netto wynosi 1.977 euro, przy czym w tym wypadku uwzględniono już składkę dodatkową w wysokości 1,2 procenta. Rachunek zasiłku chorobowego w opisywanej sytuacji kształtuje się następująco:

Wypłaty dodatkowe, jak na przykład Weihnachtsgeld czy dodatek urlopowy są brane pod uwagę przy obliczaniu zasiłku chorobowego, co pozwala nieco zwiększyć jego wysokość. Warto wiedzieć, że istnieje górna granica zasiłku chorobowego, która aktualnie wynosi 116,88 euro/dzień, a po potrąceniach w sumie około 3.068 euro miesięcznie.

Co się stanie, jeśli pojawią się wątpliwości odnośnie faktycznego stanu zdrowia pracownika?

Jeśli pracodawca podejrzewa, że pracownik przebywający na zwolnieniu lekarskim tak naprawdę nie jest chory, może skonsultować się ze służbami medycznymi kas chorych. „W pewnych okolicznościach są one zobowiązane do przedstawienia ekspertyzy, aby wykluczyć wszelkie wątpliwości co do niezdolności do pracy”, mówi Jutzi. Może to mieć miejsce na przykład wtedy, gdy pracownik jest wyjątkowo często chory tylko przez jeden dzień bezpośrednio przed lub po weekendzie.

Co jeśli podczas zwolnienia lekarskiego zachoruję dodatkowo na coś innego?

Jeśli pracownik przebywa na zwolnieniu lekarskim już od sześciu tygodni, a z powodu innej choroby jest nieobecny jeszcze dłużej, to pracodawca i tak nie będzie wypłacał mu wynagrodzenia przez okres dłuższy niż sześć tygodni. Kolejna choroba nie jest rozpatrywana odrębnie i nie jest podstawą do przedłużenia okresu wypłaty wynagrodzenia. „Jeżeli więc jesteś niezdolny do pracy przez pięć tygodni z powodu przeziębienia i dodatkowo złamiesz w tym okresie rękę, masz pecha.” Po sześciu tygodniach wynagrodzenie przestanie być wypłacane. Pracodawca nie musi bowiem kontynuować wypłat wynagrodzenia w okresie niezdolności do pracy spowodowanej nową chorobą.

„Jeśli jednak pracownik całkowicie wyzdrowieje i przyjdzie do pracy, a potem znów zachoruje, pracodawca będzie musiał ponownie wypłacać wynagrodzenie przez maksymalnie sześć tygodni nieobecności pracownika z powodu choroby”, mówi Brunswick.

Kiedy ponownie otrzymam wynagrodzenie od pracodawcy za czas niezdolności do pracy z powodu tej samej choroby?

Jeżeli pracownik jest wielokrotnie nieobecny w pracy z powodu tej samej choroby, to i tak przysługuje mu jedynie prawo do nieprzerwanego otrzymywania wynagrodzenia przez łącznie sześć tygodni. A zatem, jeśli pracownik jest nieobecny przez cztery tygodnie z powodu migreny, pracuje przez miesiąc, a następnie ponownie cierpi na migrenę, będzie otrzymywał wynagrodzenie już tylko przez dwa kolejne tygodnie. Jest to bowiem ta sama choroba.

Dopiero w sytuacji, gdy pomiędzy dniem zakończenia poprzedniej niezdolności do pracy a dniem rozpoczęcia kolejnej upłynęło sześć miesięcy, pracownik ponownie otrzyma pieniądze od swojego pracodawcy. Niezależnie od tego, po upływie dwunastu miesięcy od początku pierwszej niezdolności do pracy, pracownik znów nabywa prawo do wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy. Konkretnie oznacza to, że nawet w przypadku powtarzających się chorób, pracownik ma co roku prawo do otrzymywania przez sześć tygodni wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy, nawet jeśli na przykład co cztery miesiące jest nieobecny przez kilka tygodni. „Dotyczy to przypadków, w których choroba nawraca, a przerwa pomiędzy kolejnymi jej wystąpieniami nie przekracza sześciu miesięcy”, wyjaśnia Brunswick. Jest to szczególnie ważne dla osób przewlekle chorych.

Co się dzieje, gdy umowa o pracę wygasa w okresie zwolnienia lekarskiego?

Jeśli pracownik przebywa na zwolnieniu lekarskim, a jego stosunek pracy wygasa w tym czasie, traci również prawo do dalszego otrzymywania wynagrodzenia. W takiej sytuacji jednak chory może otrzymać zasiłek chorobowy. Warunkiem uprawniającym do jego pobierania jest to, aby dokładnie cały okres niezdolności do pracy został potwierdzony przez lekarza. Brak odpowiedniego udokumentowania dla choćby jednego dnia choroby będzie bowiem skutkował tym, że kasa chorych przestanie wypłacać zasiłek chorobowy.

Czy osoba bezrobotna ma w Niemczech prawo do zasiłku chorobowego?

Jeśli osoba bezrobotna zachoruje na dłuższy okres czasu, również może otrzymać zasiłek chorobowy: jeśli osoba ubezpieczona otrzymywała zasiłek Arbeitslosengeld I przed wystąpieniem niezdolności do pracy, to po upływie sześciotygodniowego okresu wypłacania zasiłku przez Federalny Urząd Pracy (Bundesanstalt für Arbeit), pieniądze są wypłacane przez kasę chorych, mówi Brunswick. „Wysokość zasiłku chorobowego odpowiada wysokości ostatniego otrzymanego zasiłku dla bezrobotnych. Składki na ubezpieczenie społeczne są wówczas w pełni pokrywane przez kasę chorych”, wyjaśnia Brunswick. Osobom pobierającym zasiłek Arbeitslosengeld II nie przysługuje prawo do zasiłku chorobowego.