„Poważne zagrożenie”! Dania przedłuża kontrole na granicy z Niemcami. Obawia się terroryzmu i sabotażu

2

Dania przedłuża wyrywkowe kontrole na granicy z Niemcami o kolejne sześć miesięcy, do 11 maja 2027 roku. Duńskie władze uzasadniają decyzję utrzymującym się poważnym zagrożeniem dla bezpieczeństwa, w tym ryzykiem terroryzmu i sabotażu. Nie jest to zamknięcie granicy, lecz kontynuacja dotychczasowych kontroli.

Kontrole miały zakończyć się w listopadzie

O decyzji poinformowało 14 października duńskie Ministerstwo Sprawiedliwości. Minister Nicolai Wammen powiadomił Komisję Europejską o przedłużeniu kontroli. Dotychczasowy termin upływał 11 listopada 2026 roku.

To kolejna taka decyzja w tym roku. W kwietniu kontrole przedłużono o dwa miesiące, a w czerwcu o następne cztery — na okres od 12 lipca do 11 listopada.

Dania wskazuje na terroryzm, sabotaż i sytuację w Ceucie

Według duńskich władz sytuacja w kraju pozostaje poważna. Wammen wskazał na utrzymujące się zagrożenie terroryzmem i sabotażem wymierzonym w Danię.

Minister odwołał się również do sytuacji migracyjnej w Ceucie, hiszpańskiej enklawie w Afryce Północnej. Jak relacjonuje NIUS, pod koniec lipca napłynęli tam migranci z Maroka. W ocenie Wammena wydarzenia te przypomniały, jak szybko mogą rozpocząć się duże przepływy ludności. Ceuta pojawia się więc jako element uzasadnienia decyzji, a przedłużone kontrole dotyczą granicy duńsko-niemieckiej.

Policja sprawdza wybrane osoby

Duńska policja wyjaśnia, że tymczasowe kontrole na granicy z Niemcami prowadzi od 4 stycznia 2016 roku. Funkcjonariusze wybierają osoby do sprawdzenia, czy mogą legalnie wjechać do Danii. Nie oznacza to zatem obowiązkowego zatrzymywania każdego podróżnego.

Osoby jadące z Niemiec do Danii muszą więc nadal liczyć się z możliwością kontroli podczas przekraczania granicy.

Źródła: NIUS, duńskie Ministerstwo Sprawiedliwości, duńska policja

Papierosy w Niemczech za prawie 12 euro? Koalicja planuje podwyżki podatku do 2030 roku

1

Paczka 20 papierosów w Niemczech może kosztować średnio 9,10 euro w 2027 roku i 11,78 euro w 2030 roku — wynika z prognoz opisanych przez FOCUS online. Powodem jest planowana podwyżka podatku tytoniowego, którą 14 października poparła komisja finansów Bundestagu. Głosowanie całego parlamentu zaplanowano na wieczór 15 października. Nie są to jeszcze obowiązujące nowe przepisy, a prognozowane kwoty nie oznaczają ustawowo ustalonych cen w sklepach.

Ponad euro więcej za paczkę już w przyszłym roku?

FOCUS porównuje przewidywane ceny ze średnią wynoszącą około 8,05 euro za paczkę w 2026 roku. Oznaczałoby to wzrost o 1,05 euro w przyszłym roku i o 3,73 euro do 2030 roku. Ostateczne ceny sprzedaży ustalają jednak producenci.

Przy zakupie jednej paczki dziennie różnica 1,05 euro dawałaby około 383 euro dodatkowych wydatków w ciągu 365 dni. To wyłącznie przykład obliczony na podstawie prognozy, nie pewny koszt dla każdego palacza.

Podwyżki mają objąć także inne produkty

Projekt przewiduje stopniowe podnoszenie podatku w latach 2027–2030. Obejmuje nie tylko papierosy, ale również tytoń do samodzielnego skręcania, wyroby do podgrzewania, cygara, cygaretki, tytoń fajkowy i do shishy oraz płyny do e-papierosów. Dla części produktów, m.in. cygar i tytoniu fajkowego, nowe stawki mają obowiązywać od marca 2027 roku.

Więcej pieniędzy dla budżetu, spór o skutki

Według informacji Bundestagu po poprawkach koalicji oczekiwane dodatkowe wpływy podatkowe wynoszą około 1,5 mld euro w 2027 roku i 4,461 mld euro w 2030 roku. Rząd uzasadnia podwyżki zarówno potrzebami budżetu, jak i ochroną zdrowia.

Podczas prac parlamentarnych przedstawiciele branży tytoniowej ostrzegali przed zakupami na czarnym rynku. Z kolei eksperci zajmujący się profilaktyką wskazywali, że wyższe ceny mogą zniechęcać do palenia, zwłaszcza młodych ludzi. To przeciwstawne oceny skutków planu, a nie przesądzony wynik reformy.

Źródła: FOCUS online, Deutscher Bundestag — hib 826/2026, Deutscher Bundestag — druk 21/8605 i harmonogram prac

Problemy z paliwem na lotnisku we Frankfurcie! Lufthansa każe tankować więcej przed przylotem

0

Lufthansa poleciła dodatkowe tankowanie samolotów na wybranych połączeniach do Frankfurtu z powodu ograniczeń w dostawach paliwa lotniczego. Przewoźnik zapewnia jednak, że obecnie nie przewiduje odwoływania lotów z tego powodu. Operator lotniska, Fraport, potwierdza prace przy rurociągu, ale nie spodziewa się, by zagroziły one funkcjonowaniu portu.

Więcej paliwa jeszcze przed przylotem

Jak podały w nocy z 14 na 15 października niemieckie media, Lufthansa podjęła działania zapobiegawcze, aby utrzymać niezawodność rozkładu. Samoloty na części tras mają zabierać dodatkowy zapas paliwa na lotniskach, z których wyruszają do Frankfurtu. Dzięki temu po przylocie potrzebują mniej paliwa na miejscu.

Takie rozwiązanie nazywa się w lotnictwie „tankeringiem”. Nie oznacza przewozu paliwa jako ładunku dla innych maszyn, lecz zabranie większej ilości we własnych zbiornikach. Według informacji BILD przytoczonych przez portal branżowy airliners.de zalecenie obejmuje przede wszystkim połączenia krótko- i średniodystansowe, a coraz częściej także dalekodystansowe.

Prace przy rurociągu, ale bez zapowiedzianych odwołań

Lufthansa wskazuje między innymi na zmniejszoną przepustowość połączenia rurociągowego. Fraport wyjaśnia, że trwa planowa konserwacja rurociągu zaopatrującego również lotnisko. Operator powołuje się na inne drogi dostaw i duże możliwości magazynowania. Z tego względu nie oczekuje niedoboru spowodowanego samymi pracami i podkreśla, że zdolność lotniska do obsługi ruchu nie jest ograniczona.

W doniesieniach BILD pojawia się również niski poziom Renu, który może utrudniać dostawy barkami. To wskazany przez gazetę możliwy czynnik, a nie przyczyna potwierdzona przez Fraport.

Dla pasażerów najważniejsze jest obecne stanowisko przewoźnika: dzięki podjętym środkom Lufthansa nie przewiduje odwoływania rejsów z powodu tej sytuacji. Nie jest to informacja o zamknięciu lotniska ani o wstrzymaniu lotów.

Źródła: airliners.de, t-online, dpa, Deutschlandfunk

Odwołanie od decyzji kasy chorych w Niemczech: termin i wzór

Od decyzji ustawowej kasy chorych w Niemczech możesz złożyć Widerspruch, czyli formalne odwołanie. Zwykle masz na to miesiąc od ogłoszenia lub doręczenia decyzji; przy doręczeniu za granicą, np. do Polski, termin wynosi trzy miesiące. Jeśli czas się kończy, najpierw złóż krótkie, jednoznaczne odwołanie w prawidłowej formie. Uzasadnienie i dokumenty możesz uzupełnić później.

Nie kupuj drogiego leczenia wyłącznie dlatego, że kasa długo milczy. Przekroczenie terminu rozpatrzenia wniosku nie daje bezwarunkowej gwarancji pokrycia kosztów. Poniżej wyjaśniamy, jak zabezpieczyć termin, uzyskać dokumentację i działać po odmowie. Stan prawny sprawdzono 15 października 2026 r.

Kiedy można odwołać się od decyzji kasy chorych w Niemczech?

Ten poradnik dotyczy ustawowego ubezpieczenia zdrowotnego — gesetzliche Krankenversicherung (GKV). Odwołanie składasz do Krankenkasse, czyli kasy chorych, która wydała decyzję. Może chodzić np. o odmowę pokrycia kosztów pomocy medycznej, sprzętu rehabilitacyjnego lub zasiłku chorobowego, a także przyznanie świadczenia w mniejszym zakresie niż wnioskowany.

Punktem wyjścia jest Bescheid, czyli decyzja w Twojej sprawie. Jeśli dostałeś jedynie telefoniczną informację o odmowie, poproś o decyzję z uzasadnieniem i pouczeniem. Nie zakładaj jednak samodzielnie, że wcześniejsza korespondencja nie wywołuje żadnych skutków — w razie wątpliwości pokaż ją doradcy. Zasady ubezpieczenia zdrowotnego w Niemczech zależą również od tego, czy należysz do systemu ustawowego, czy prywatnego.

Termin odwołania do kasy chorych w Niemczech: miesiąc, trzy miesiące czy rok?

Sprawdź Rechtsbehelfsbelehrung, czyli pouczenie o środku odwoławczym na końcu decyzji. Powinno wskazywać, gdzie, jak i w jakim terminie się odwołać. Zgodnie z § 84 ustawy o postępowaniu przed sądami socjalnymi (Sozialgerichtsgesetz, SGG) termin wynosi:

  • Miesiąc od skutecznego podania decyzji do wiadomości w Niemczech — nie cztery tygodnie.
  • Trzy miesiące, gdy decyzję doręczono za granicą, np. na adres w Polsce. Decyduje miejsce doręczenia, nie obywatelstwo.
  • Co do zasady rok, gdy pouczenia brakuje albo jest ono nieprawidłowe — na podstawie § 66 SGG.

Przy zwykłej przesyłce pocztowej w Niemczech obowiązuje obecnie domniemanie doręczenia czwartego dnia po nadaniu, nie po dacie wydrukowanej na decyzji. Nie stosuje się go, jeżeli pismo nie dotarło lub dotarło później; zachowaj kopertę i dowody odbioru. Dla innych sposobów doręczenia mogą obowiązywać osobne zasady. Podstawę stanowi § 37 dziesiątej księgi kodeksu socjalnego (SGB X).

Jeżeli koniec terminu przypada w sobotę, niedzielę lub ustawowy dzień wolny, przesuwa się na najbliższy właściwy dzień roboczy. Liczy się wpływ odwołania do kasy, a nie data nadania listu. Nie czekaj na dokumentację medyczną kosztem utraty terminu.

Jak złożyć Widerspruch i czy wystarczy e-mail?

Najprostsza bezpieczna droga to podpisane pismo złożone osobiście za potwierdzeniem odbioru albo wysłane pocztą z odpowiednim wyprzedzeniem i dowodem doręczenia. Możesz również zgłosić odwołanie do protokołu w placówce kasy. Zachowaj kopię treści i potwierdzenie złożenia.

Dopuszczalna jest także forma elektroniczna spełniająca wymagania prawne, np. kwalifikowany podpis elektroniczny lub wyraźnie udostępniona przez kasę, prawidłowo uwierzytelniona usługa odwoławcza. Zwykły e-mail, rozmowa telefoniczna ani samo przesłanie skanu przez dowolny formularz nie są pewnym sposobem skutecznego wniesienia odwołania. Nie zakładaj, że każda funkcja wiadomości w aplikacji kasy spełnia wymaganą formę. Sprawdź pouczenie i instrukcję swojej kasy.

W piśmie podaj imię i nazwisko, adres, numer ubezpieczenia, datę decyzji i sygnaturę sprawy. Jednoznacznie napisz, którą decyzję zaskarżasz. Możesz odwołać się tylko od wskazanej części, ale opisz ją precyzyjnie.

W sprawie małoletniego dziecka działa jego przedstawiciel ustawowy. Jeśli pomagasz innej dorosłej osobie, ustal umocowanie do jej reprezentowania i przygotuj pełnomocnictwo; samo pokrewieństwo nie daje automatycznie dostępu do jej dokumentacji.

Krótki wzór odwołania do kasy chorych po niemiecku

Ten wzór służy do wniesienia odwołania w terminie, gdy potrzebujesz czasu na uzasadnienie. Uzupełnij dane w nawiasach, podpisz pismo i złóż je we właściwej kasie w dopuszczalnej formie:

[Vorname und Nachname]
[Anschrift]
[Versichertennummer]
[Name und Anschrift der Krankenkasse]
[Ort, Datum]

Widerspruch gegen Ihren Bescheid vom [Datum], Aktenzeichen [Aktenzeichen]

Sehr geehrte Damen und Herren,

hiermit lege ich gegen Ihren oben genannten Bescheid fristwahrend Widerspruch ein.

Ich beantrage Akteneinsicht nach § 25 SGB X und bitte um Übersendung der entscheidungserheblichen Unterlagen einschließlich eines gegebenenfalls vorliegenden Gutachtens des Medizinischen Dienstes.

Die Begründung reiche ich nach Einsicht in die Unterlagen nach. Bitte bestätigen Sie mir den Eingang dieses Widerspruchs.

Mit freundlichen Grüßen
[Eigenhändige Unterschrift]

Treść oznacza: „Odwołuję się w terminie od wskazanej decyzji, wnoszę o wgląd do akt i dokumenty będące podstawą rozstrzygnięcia, a uzasadnienie uzupełnię po ich otrzymaniu”. Wzór nie zastępuje pozwu do sądu ani indywidualnej oceny prawnej.

Jak uzyskać akta i opinię Medizinischer Dienst?

Medizinischer Dienst (MD), czyli służba oceny medycznej, może przygotować opinię, na której kasa opiera odmowę. Dawniej używano skrótu MDK. Odwołujesz się od decyzji kasy, a nie osobno od samej opinii MD.

Poproś kasę o wgląd do akt i kopie dokumentów istotnych dla rozstrzygnięcia, w tym opinii MD. Prawo to przewiduje § 25 SGB X, z ustawowymi ograniczeniami, np. dotyczącymi danych osób trzecich. Zapytaj o ewentualne koszty kopii. Wniosek o akta nie zatrzymuje terminu odwołania.

Porównaj opinię z dokumentacją od lekarza rodzinnego lub specjalisty: czy uwzględniono aktualne wyniki, ograniczenia w codziennym życiu i nieskuteczność dotychczasowego leczenia? Lekarz może pomóc wyjaśnić medyczne sformułowania i wskazać pominięte okoliczności.

Jak uzasadnić odwołanie i wykorzystać dokumenty z Polski?

Odpowiedz na konkretne argumenty odmowy, zamiast ograniczać się do zdania, że decyzja jest niesprawiedliwa. Dobre uzasadnienie wyjaśnia, czego żądasz, dlaczego świadczenie jest potrzebne i jakie dowody to potwierdzają. Przykładowo:

  • Jeśli kasa wskazuje tańszą alternatywę, poproś lekarza o wyjaśnienie, dlaczego w Twojej sytuacji nie jest wystarczająca.
  • Jeśli brakuje dowodów konieczności leczenia, dołącz aktualne wyniki, wypis ze szpitala i indywidualną opinię lekarza.
  • Jeśli błędnie opisano Twój stan, wskaż konkretny fragment i dokument, który go podważa.

Dokumentacja z Polski może być istotnym dowodem. Dołącz kopie, zachowaj oryginały i ustal z kasą, które dokumenty wymagają tłumaczenia na niemiecki oraz w jakiej formie. Nie zamawiaj automatycznie tłumaczenia przysięgłego całej historii leczenia, ale też nie ignoruj wezwania do uzupełnienia. Pomoc lekarza i doradcy pozwala oddzielić medyczną potrzebę leczenia od prawnych warunków jego finansowania.

Co dzieje się po odwołaniu i czy należy je wycofać?

Kasa ponownie bada sprawę. Może zmienić decyzję na Twoją korzyść. Jeśli podtrzymuje odmowę, sprawa trafia do komisji odwoławczej — Widerspruchsausschuss. Wynikiem może być Widerspruchsbescheid, czyli formalna decyzja rozstrzygająca odwołanie.

Pismo „nie widzimy szans na powodzenie” lub telefoniczna prośba o wycofanie odwołania nie muszą być taką decyzją. Nie podpisuj wycofania wyłącznie dlatego, że kasa Cię do niego zachęca. Wycofanie kończy postępowanie odwoławcze i może zamknąć zwykłą drogę zaskarżenia. Jeśli chcesz kontynuować, napisz, że podtrzymujesz odwołanie i oczekujesz formalnego rozstrzygnięcia; konsekwencje ewentualnej ugody lub wycofania skonsultuj wcześniej.

Czy brak odpowiedzi kasy po trzech tygodniach oznacza zgodę?

Nie jest to bezwarunkowa zgoda na dowolne leczenie. Dla wniosków o świadczenia objętych § 13 ust. 3a piątej księgi kodeksu socjalnego (SGB V) przewidziano zasadniczo trzy tygodnie od wpływu wniosku, pięć tygodni przy zasięganiu opinii, w szczególności MD, oraz sześć tygodni przy określonym ustawowo stomatologicznym postępowaniu opiniodawczym. Kasa powinna poinformować o potrzebie opinii, a jeśli nie dotrzyma terminu — odpowiednio wcześnie podać wystarczający powód opóźnienia.

Przepis przewiduje Genehmigungsfiktion, czyli skutek traktowania świadczenia jako zatwierdzonego po spełnieniu ustawowych warunków. Jednak zgodnie z orzecznictwem Federalnego Sądu Socjalnego nie tworzy ona samodzielnego prawa do otrzymania świadczenia w naturze; znaczenie ma prawo do samodzielnego uzyskania świadczenia i zwrotu kosztów, z dodatkowymi warunkami, w tym dobrej wiary.

Późniejsza odmowa nie jest automatycznie nieważna. Nie ignoruj jej i zabezpiecz termin odwołania. Zanim podpiszesz prywatną umowę leczenia, zlecisz zabieg lub kupisz sprzęt, uzyskaj ocenę prawną swojej sytuacji. Wydatki poniesione zbyt wcześnie albo bez spełnienia przesłanek mogą nie zostać zwrócone.

Nie stosuj tych terminów mechanicznie do każdego sporu z kasą. Dla rehabilitacji medycznej obowiązują odrębne reguły dziewiątej księgi kodeksu socjalnego (SGB IX); terminy rozpatrywania wniosku nie są też terminami na rozstrzygnięcie Widerspruch.

Kasa nie odpowiada — kiedy skarga na bezczynność?

Untätigkeitsklage to skarga do sądu socjalnego na brak rozstrzygnięcia. Zgodnie z § 88 SGG zasadniczo można ją wnieść po sześciu miesiącach od wniosku albo po trzech miesiącach od odwołania, jeśli sprawa nie została rozpatrzona bez wystarczającego powodu.

Najpierw poproś pisemnie o status i przyczynę opóźnienia, zachowując dowody wpływu wcześniejszych pism. Jeżeli istnieje uzasadniony powód zwłoki, sąd może wyznaczyć dodatkowy czas. Skarga ma doprowadzić do wydania decyzji — nie oznacza automatycznego przyznania leczenia. Więcej praktycznych wskazówek znajdziesz w poradniku o bezczynności urzędu i skardze na działania urzędnika.

Co zrobić, gdy leczenie jest pilne?

Jeżeli oczekiwanie grozi istotnym pogorszeniem zdrowia, nie traktuj trzymiesięcznego terminu jako obowiązku biernego czekania. Poproś lekarza o opis pilności i zagrożeń, a kasę o niezwłoczne rozstrzygnięcie. Możliwy jest wniosek do Sozialgericht, czyli sądu socjalnego, o ochronę tymczasową — einstweilige Anordnung na podstawie § 86b SGG. Może być dopuszczalny jeszcze przed wniesieniem pozwu.

Trzeba uprawdopodobnić zarówno roszczenie, jak i pilność. Przygotuj decyzję, odwołanie, korespondencję i zaświadczenie lekarskie wyjaśniające, dlaczego nie można czekać. Samo odwołanie od odmowy nie sprawia, że kasa zaczyna finansować świadczenie. W nagłym zagrożeniu życia lub zdrowia korzystaj z pomocy medycznej, nie czekając na zakończenie sporu administracyjnego.

Odwołanie odrzucono — jak skierować sprawę do Sozialgericht?

Po otrzymaniu Widerspruchsbescheid możesz zaskarżyć decyzję do sądu wskazanego w pouczeniu. Zasadniczo masz miesiąc od jej skutecznego podania do wiadomości, a przy doręczeniu za granicą — trzy miesiące (§ 87 SGG). Nie myl tego pisma z wcześniejszym nieformalnym stanowiskiem kasy.

W skardze wskaż strony, decyzję pierwotną i decyzję odwoławczą, opisz żądanie oraz dołącz kopie dokumentów. Skorzystaj z instrukcji właściwego sądu; możesz zwrócić się do jego biura przyjmującego pisma do protokołu (Rechtsantragstelle). Zwykły e-mail nie jest skutecznym pozwem. Przed sądem socjalnym pierwszej instancji adwokat nie jest obowiązkowy, ale w złożonej sprawie pomoc prawnika specjalizującego się w prawie socjalnym może być bardzo przydatna.

Ile kosztuje odwołanie i sprawa przed sądem socjalnym?

Samo postępowanie odwoławcze nie wiąże się z opłatą administracyjną. Dla ubezpieczonego występującego w tej roli postępowanie przed sądem socjalnym jest co do zasady wolne od opłat sądowych (§ 183 SGG). Nie oznacza to, że każda pomoc prawna lub dodatkowa opinia jest bezpłatna.

Wynagrodzenie własnego adwokata rozliczasz odrębnie. Po przegranej zwykle pozostajesz z jego kosztem, chyba że finansowanie zapewnia np. przyznana pomoc procesowa lub odpowiednie ubezpieczenie ochrony prawnej. Nie działa tu prosta zasada „przegrywający płaci wszystkie koszty kasy”. O zwrocie niezbędnych kosztów między stronami rozstrzyga sąd zgodnie z § 193 SGG. Zachowuj rachunki i potwierdzenia wydatków.

Przy skutecznym odwołaniu możliwy jest również zwrot niezbędnych wydatków postępowania przedsądowego. Koszt pełnomocnika podlega zwrotowi, jeśli jego udział był konieczny (§ 63 SGB X). Nie zakładaj, że każda prywatnie uzgodniona opłata zostanie oddana w całości.

Przy niskich dochodach sprawdź Beratungshilfe, czyli pomoc w kosztach pozasądowej porady prawnej, oraz Prozesskostenhilfe, czyli pomoc w kosztach procesu. Ta druga zależy także od perspektyw powodzenia sprawy i może wiązać się z ratami. Zobacz, jak uzyskać pomoc prawną w Niemczech. Bezpłatnej informacji o prawach pacjenta udziela też Stiftung Unabhängige Patientenberatung Deutschland (UPD), czyli niezależna fundacja poradnictwa pacjenckiego.

Czy skarga do nadzoru zastąpi odwołanie?

Nie. Skarga na postępowanie kasy może być dodatkową drogą kontroli, ale nie zastępuje Widerspruch ani pozwu i nie wstrzymuje ich terminów. Federalny Urząd Zabezpieczenia Społecznego (Bundesamt für Soziale Sicherung, BAS) nadzoruje tylko podlegające mu kasy. W innych przypadkach właściwy jest organ kraju związkowego — sprawdź nadzór w informacjach swojej kasy lub wykazie BAS.

Opisz problem, podaj dane kasy i dołącz istotne decyzje oraz korespondencję. Nawet jeśli zgłosiłeś przewlekłość do nadzoru, nadal pilnuj własnych czynności procesowych.

Co jeśli minął termin albo masz prywatne ubezpieczenie?

Jeżeli nie dotrzymałeś terminu bez swojej winy, może wchodzić w grę Wiedereinsetzung in den vorigen Stand, czyli przywrócenie możliwości dokonania czynności. Wniosek składa się zasadniczo w ciągu miesiąca od ustania przeszkody, równocześnie dokonując spóźnionej czynności i uprawdopodabniając przyczynę (§ 67 SGG). Nie jest to automatyczne; szybko skonsultuj dokumenty. Samo przeoczenie pisma nie daje gwarancji przywrócenia terminu.

W prywatnym ubezpieczeniu zdrowotnym — private Krankenversicherung (PKV) — nie stosuje się opisanej procedury odwoławczej GKV. Poproś ubezpieczyciela o ponowne zbadanie odmowy, odnieś się do umowy i opinii medycznych. Możliwa jest pomoc rzecznika polubownego PKV, a spór sądowy co do zasady trafia do sądu cywilnego, nie Sozialgericht. Nie przenoś na niego miesięcznego terminu Widerspruch ani zasad bezpłatności sądu socjalnego; odrębnie sprawdź przedawnienie i warunki umowy.

Źródła

Informacje zweryfikowano 15 października 2026 r. Korzystaliśmy z aktualnych przepisów, oficjalnego portalu zdrowotnego i orzecznictwa. Poradnik ma charakter ogólny; przy pilnym lub kosztownym leczeniu potrzebna może być indywidualna porada prawna.

Zamaskowani napastnicy uwolnili więźnia w Essen! Funkcjonariusze zostali związani

1

Zamaskowani napastnicy uwolnili w środę 14 października 34-letniego więźnia podczas wizyty u lekarza w centrum Essen. Według informacji agencji dpa obezwładnili i związali dwóch eskortujących go funkcjonariuszy służby więziennej. Policja rozpoczęła szeroko zakrojone poszukiwania i ostrzega, że uciekinierzy mogą być uzbrojeni.

Atak w drodze do gabinetu

Do zdarzenia doszło około godziny 12:45 przy Kennedyplatz. Funkcjonariusze przywieźli 34-latka z zakładu karnego w Essen do przychodni. Jak ustaliła dpa, dwaj zamaskowani mężczyźni zaatakowali eskortę w korytarzu budynku. Więzień i jego pomocnicy uciekli następnie w różnych kierunkach.

Ministerstwo Sprawiedliwości Nadrenii Północnej-Westfalii przekazało, że 34-latek przebywał w areszcie tymczasowym w związku z podejrzeniem przestępstw narkotykowych i niebezpiecznego uszkodzenia ciała. Nie oznacza to prawomocnego skazania za te czyny.

Policja: nie podchodźcie do podejrzanych

Policjanci prowadzili działania w całym centrum Essen. Służby nie wykluczają, że trzej poszukiwani mają broń. Apelują, aby nie próbować ich zaczepiać ani zatrzymywać, lecz w razie zauważenia podejrzanych osób zadzwonić pod numer alarmowy 110.

Według relacji WDR funkcjonariusze eskorty nie zostali ranni. Szczegółowy przebieg obezwładnienia i związania strażników podała dpa; policja początkowo nie potwierdzała wszystkich elementów tej relacji.

Alarm po znalezieniu atrapy granatu

Niedaleko miejsca zdarzenia świadek zauważył przedmiot przypominający granat. Policja zamknęła ulicę i ewakuowała sąsiednie budynki. Specjaliści z krajowego urzędu kryminalnego ustalili jednak, że była to drewniana atrapa. Według WDR blokadę zniesiono, a mieszkańcy mogli wrócić do domów. Nie ustalono, czy przedmiot miał związek z uwolnieniem więźnia.

Źródła: dpa, WDR, tagesschau.de

Unijny fundusz na dobrowolne powroty migrantów jest pusty! W Niemczech wstrzymano już część wyjazdów

3

Unijny program wspierający dobrowolne powroty migrantów wyczerpał środki na 2026 rok trzy miesiące przed końcem roku. Frontex potwierdził, że tymczasowo nie przyjmuje nowych wniosków do programu EURP. Według ustaleń WDR i NDR w kilku niemieckich landach z powodu braku finansowania wstrzymano już zaplanowane wyjazdy.

Chodzi o European Reintegration Programme (EURP), czyli europejski program pomocy dla osób, które dobrowolnie wracają do kraju pochodzenia. Pieniądze pochodzą z Unii Europejskiej, a programem zarządza Frontex. W Niemczech wnioski składa się za pośrednictwem Federalnego Urzędu ds. Migracji i Uchodźców (BAMF).

Frontex wstrzymał przyjmowanie nowych spraw

Rzecznik Frontexu potwierdził WDR i NDR, że z powodu bardzo dużego zainteresowania wszystkie środki EURP przewidziane na 2026 rok są już związane z zaakceptowanymi przypadkami. Dlatego nowe sprawy nie są obecnie przyjmowane.

Niemieckie Ministerstwo Spraw Wewnętrznych podało, że zostało poinformowane o wstrzymaniu finansowania 2 października. Resort przekonuje, że dobrowolny powrót nadal jest możliwy bez dodatkowej pomocy reintegracyjnej. Z kilku landów napłynęły jednak informacje, że brak pieniędzy doprowadził już do zatrzymania konkretnych, wcześniej planowanych wyjazdów.

W pierwszych dziewięciu miesiącach 2026 roku z programu skorzystało ponad 1000 osób w Dolnej Saksonii i prawie 2000 w Nadrenii Północnej-Westfalii. Według dziennikarzy Frontex miał już kilka miesięcy wcześniej ostrzegać Komisję Europejską, że zainteresowanie będzie znacznie większe od planowanego. Do chwili publikacji materiału Komisja nie odpowiedziała na pytania redakcji o brak zwiększenia budżetu.

Na czym polega pomoc przy dobrowolnym powrocie?

EURP nie oznacza automatycznej wypłaty gotówki w jednej ustalonej wysokości. Wsparcie może obejmować pieniądze lub świadczenia rzeczowe, między innymi zakwaterowanie po przyjeździe do kraju pochodzenia, pomoc w ponownym urządzeniu się albo opiekę zdrowotną. Łączna wartość takiej pomocy może przekroczyć 3000 euro na osobę.

Pod pewnymi warunkami możliwe jest również dodatkowe wsparcie z finansowanego przez niemiecki rząd federalny i landy programu REAG/GARP. To odrębny instrument, z którego w 2025 roku skorzystało około 16 tysięcy osób. Wyczerpanie budżetu EURP nie oznacza więc, że ustały wszystkie formy pomocy ani że każdy dobrowolny wyjazd z Niemiec został wstrzymany.

Prawie 10 tysięcy osób objętych programem w Niemczech

W 2025 roku EURP wsparł w całej Europie prawie 20 tysięcy osób, w tym 9708 w Niemczech. Dla porównania: w ubiegłym roku z Niemiec dobrowolnie wyjechało ponad 36 tysięcy osób, podczas gdy deportowano około 23 tysięcy. Nie wszyscy dobrowolnie wyjeżdżający korzystali jednak z finansowania EURP.

Według danych przytoczonych przez WDR i NDR w Niemczech przebywa obecnie około 260 tysięcy osób zobowiązanych do wyjazdu. W przypadku ponad trzech czwartych deportacja jest czasowo wstrzymana i osoby te mają status Duldung, czyli tolerowanego pobytu.

Niemieckie Ministerstwo Spraw Wewnętrznych zapewnia, że zabiega na poziomie unijnym o dalsze finansowanie programu. Na razie nie podano jednak, kiedy przyjmowanie nowych spraw mogłoby zostać wznowione ani czy budżet na 2026 rok zostanie zwiększony.

Źródła: WDR, NDR, tagesschau.de

69-latek odurzał, gwałcił i filmował 14 kobiet w Berlinie! Prokuratura żąda 13 lat więzienia

2

Berlińska prokuratura zażądała 13 lat więzienia oraz późniejszej izolacji zabezpieczającej dla 69-letniego oskarżonego w procesie dotyczącym 22 gwałtów na 14 kobietach. To wniosek strony oskarżenia, a nie ogłoszony wyrok. Mężczyzna już na początku procesu przyznał się do gwałtów i potwierdził opisany w akcie oskarżenia przebieg zdarzeń.

Poznawał kobiety przez portale randkowe

Sprawa dotyczy czynów z lat 2016–2022. Według aktu oskarżenia mężczyzna poznawał przez internet kobiety z Berlina i Brandenburgii, które miały wówczas od 50 do 60 lat. Czasami przedstawiał się jako komisarz policji, innym razem jako pilot Bundeswehry.

Śledczy ustalili, że w swoim mieszkaniu w Berlinie-Friedrichsfelde podawał kobietom substancje uspokajające w połączeniu z alkoholem. Kiedy traciły świadomość, gwałcił je i rejestrował czyny. W procesie rozpatrywane są 22 przypadki dotyczące 14 kobiet.

Przyznał się do gwałtów

Na początku procesu oskarżony za pośrednictwem obrońcy przyznał, że dopuścił się gwałtów. Potwierdził też, że opisany przez prokuraturę przebieg zdarzeń jest prawidłowy. Wcześniej, na etapie postępowania przygotowawczego, nie składał wyjaśnień.

Kobiety nie pamiętały samych czynów. O tym, co im zrobiono, dowiedziały się dopiero podczas śledztwa, gdy policja odnalazła nagrania na zabezpieczonych nośnikach. Ze względu na ryzyko poważnych konsekwencji zdrowotnych część poszkodowanych była przesłuchiwana bez bezpośredniego kontaktu z oskarżonym.

Prokuratura żąda 13 lat i dalszej izolacji

14 października prokuratura zażądała dla oskarżonego 13 lat pozbawienia wolności. Do wniosku przyłączyli się pełnomocnicy kilku kobiet występujących w procesie jako oskarżycielki posiłkowe.

Oskarżyciel chce również, aby po odbyciu kary sąd zastosował wobec mężczyzny zabezpieczającą izolację, po niemiecku Sicherungsverwahrung. Taki środek nie jest częścią zwykłej kary więzienia. Może zostać zarządzony przez sąd po karze, jeżeli sprawca nadal jest uznawany za poważne zagrożenie. W tej sprawie to na razie żądanie prokuratury — sąd jeszcze go nie rozstrzygnął.

Obrona ma przedstawić swoje stanowisko 28 października. Nie wiadomo jeszcze, czy tego samego dnia zapadnie wyrok.

Śledczy badają kolejne przypadki

Równolegle trwa osobne postępowanie dotyczące możliwych przestępstw wobec kolejnych 44 kobiet. Ta liczba nie oznacza 44 udowodnionych gwałtów — są to przypadki nadal badane przez śledczych.

Na trop oskarżonego berlińskie organy ścigania trafiły po informacji od policji z Dolnej Saksonii. Na zabezpieczonych urządzeniach odnaleziono liczne nagrania, które stały się kluczowym materiałem dowodowym w procesie.

Źródła: dpa/t-online, WELT/dpa, rbb24, Prokuratura Generalna w Berlinie

Polska recepta w Niemczech: realizacja, e-recepta i refundacja

Polską receptę można zrealizować w Niemczech, jeżeli spełnia wymagania recepty transgranicznej i nie dotyczy leku objętego szczególnymi ograniczeniami. Najważniejsza praktyczna zasada: poproś lekarza o prawidłowo wystawioną, podpisaną receptę papierową. Sam czterocyfrowy kod z SMS-a, numer PESEL czy wydruk informacyjny z IKP nie zastępują takiego dokumentu.

Stan na 14 października 2026 r.: według gematik, instytucji odpowiedzialnej za niemiecką infrastrukturę e-zdrowia, e-recept z innych państw UE nadal nie można realizować w Niemczech. W niemieckiej aptece za lek z polskiej recepty transgranicznej płacisz pełną cenę; ewentualny zwrot kosztów rozliczasz osobno.

Czy niemiecka apteka uzna receptę od polskiego lekarza?

Tak — niemieckie przepisy uznają recepty wystawione przez uprawnionych lekarzy i lekarzy dentystów z państw Unii Europejskiej, Europejskiego Obszaru Gospodarczego (EOG, obejmującego także Islandię, Liechtenstein i Norwegię) oraz Szwajcarii. Dokument musi zawierać wymagane dane, a farmaceuta nie może mieć uzasadnionych wątpliwości co do jego autentyczności lub uprawnień osoby wystawiającej.

To nie oznacza, że każdy polski dokument zostanie przyjęty ani że każdy lek jest dostępny. O wydaniu decydują również niemieckie przepisy, termin ważności i możliwość bezpiecznego rozpoznania leku. Podstawą jest Arzneimittelverschreibungsverordnung (AMVV), czyli niemieckie rozporządzenie o przepisywaniu leków.

Polska e-recepta, kod SMS i wydruk z IKP — co działa w Niemczech?

Niemiecki system E-Rezept nie jest tym samym co polska e-recepta. To, że niemiecka apteka obsługuje recepty elektroniczne, nie oznacza, że pobierze polską receptę po kodzie i numerze PESEL. Również zgoda na e-receptę transgraniczną w Internetowym Koncie Pacjenta (IKP) nie uruchamia jej obsługi w kraju, który jeszcze jej nie realizuje.

Na wyjazd do Niemiec poproś lekarza o papierową receptę transgraniczną z własnoręcznym podpisem. Zwykły PDF lub wydruk informacyjny polskiej e-recepty, zdjęcie dokumentu czy zrzut ekranu nie są automatycznie jej odpowiednikiem. Niemieckie przepisy przewidują także dokumenty opatrzone kwalifikowanym podpisem elektronicznym, ale nie należy utożsamiać ich z wydrukiem kodu z IKP. Przed zakupem na podstawie nietypowego dokumentu potwierdź z apteką, czy może zweryfikować jego zgodność i autentyczność.

Papierowa recepta transgraniczna może być wystawiona również dla dziecka. Nie zakładaj też, że polska e-recepta ważna 365 dni będzie na tych samych zasadach realizowana za granicą.

Jakie dane musi zawierać recepta transgraniczna?

Nie ma jednego obowiązkowego unijnego formularza. Liczy się komplet informacji umożliwiających identyfikację pacjenta, lekarza i leku. Przed wyjściem z gabinetu sprawdź, czy dokument zawiera:

  • Dane pacjenta: pełne imię lub imiona, nazwisko i datę urodzenia — sam PESEL nie zastępuje tych danych.
  • Datę wystawienia.
  • Dane lekarza: pełne imię i nazwisko, kwalifikacje zawodowe, adres miejsca wykonywania zawodu z krajem oraz bezpośrednie dane kontaktowe. Numer telefonu powinien mieć prefiks międzynarodowy, np. +48 dla Polski; warto podać także e-mail.
  • Dane leku: nazwę międzynarodową substancji czynnej, postać, moc, ilość i sposób dawkowania.
  • Podpis osoby wystawiającej — na papierowej recepcie własnoręczny.

Nazwa handlowa może być potrzebna np. przy leku biologicznym albo gdy lekarz uzna ją za konieczną z powodów medycznych; w drugim przypadku powinien krótko wskazać powód. W pozostałych sytuacjach nazwa substancji czynnej pomaga uniknąć problemu z inną nazwą produktu w Niemczech.

Jak wykupić lek w niemieckiej aptece krok po kroku?

  1. Powiedz lekarzowi, gdzie chcesz kupić lek. Poproś o receptę transgraniczną do realizacji w Niemczech i sprawdź dane oraz podpis.
  2. Skontaktuj się z apteką przed wizytą. Podaj substancję czynną, moc, postać i potrzebną ilość. Zapytaj o dostępność, możliwość zamówienia oraz cenę.
  3. Przynieś oryginał recepty i dokument tożsamości. Dowód lub paszport ułatwi wyjaśnienie danych pacjenta. Opakowanie wcześniej stosowanego leku może pomóc w identyfikacji, ale nie zastąpi recepty.
  4. Wyjaśnij wątpliwości z farmaceutą. Jeżeli trzeba skontaktować się z lekarzem, korzystaj z danych podanych na recepcie. Nie poprawiaj samodzielnie dawki ani ilości.
  5. Zapłać i zachowaj dokumenty. Jeśli planujesz ubiegać się o zwrot, poproś o imienny rachunek z danymi wydanego leku i potwierdzenie zapłaty. Zachowaj też kopię recepty.

W aptece możesz powiedzieć: „Ich möchte ein polnisches grenzüberschreitendes Rezept einlösen” — „Chcę zrealizować polską receptę transgraniczną”.

Jak długo polska recepta jest ważna w Niemczech?

Przy wydawaniu leku stosuje się przepisy kraju realizacji. Zgodnie z § 2 ust. 5 AMVV zwykła recepta, na której nie określono okresu ważności, jest zasadniczo ważna trzy miesiące. Nie jest to jednak uniwersalna gwarancja: osobne regulacje dotyczą niektórych leków i specjalnych recept. Apteka musi uwzględnić również treść dokumentu i ograniczenia dotyczące wydania.

Nie przenoś automatycznie polskich terminów ważności e-recept na niemiecką aptekę. Jeśli recepta jest starsza, ma wskazany termin lub dotyczy szczególnego preparatu, potwierdź możliwość realizacji przed podróżą.

Co jeśli lek ma inną nazwę lub jest niedostępny?

Ten sam lek może mieć w Niemczech inną nazwę handlową. Może też nie być dopuszczony do sprzedaży, występować w innej wielkości opakowania lub być chwilowo niedostępny. Dlatego sprawdzaj substancję czynną, moc i postać, a nie wyłącznie nazwę z polskiego pudełka.

Zapytaj farmaceutę o możliwość zamówienia albo wydania odpowiedniego zamiennika zgodnie z receptą i przepisami. Jeżeli potrzebna jest zmiana leczenia lub dokumentu, musi rozstrzygnąć ją lekarz. Nie zastępuj samodzielnie leku ani nie przeliczaj dawki na podstawie podobnie brzmiącej nazwy.

Za które leki nie wystarczy zwykła polska recepta?

Leki kontrolowane mają odrębne zasady. Polski lek oznaczony kategorią „Rpw”, zawierający objęte tą kategorią środki odurzające lub substancje psychotropowe, nie może być przepisany na zwykłej recepcie transgranicznej. Nie oznacza to, że każdy lek stosowany w psychiatrii należy do tej grupy — znaczenie ma konkretny preparat i jego klasyfikacja.

W Niemczech trzeba rozróżnić dwa rodzaje dokumentów:

  • BtM-Rezept — specjalną receptę na leki objęte niemieckimi przepisami o środkach odurzających (Betäubungsmittel). Obowiązują wymagania § 8 rozporządzenia BtMVV.
  • T-Rezept — odrębną specjalną receptę na talidomid, lenalidomid i pomalidomid. Nie jest to recepta BtM; jej szczególne wymagania określa § 3a AMVV.

Jeżeli stosujesz taki lek, uzgodnij kontynuację leczenia z lekarzem odpowiednio wcześnie. Nie zakładaj, że polska recepta lub jej wydruk wystarczą do wydania go w Niemczech.

Ile kosztuje realizacja polskiej recepty w Niemczech i co z refundacją?

Polską receptę transgraniczną realizujesz za pełną odpłatnością. Polskie uprawnienia do refundacji nie oznaczają, że niemiecka apteka pobierze tylko dopłatę stosowaną w Polsce. Nie istnieje jedna cena „realizacji polskiej recepty” — płacisz za konkretny lek.

Jeśli masz prawo do świadczeń finansowanych przez Narodowy Fundusz Zdrowia (NFZ), możesz ubiegać się o zwrot na zasadach opieki transgranicznej. Lek musi spełniać polskie warunki refundacji. Zwrot nie przekroczy ani faktycznie poniesionych wydatków, ani kwoty należnej według polskich zasad — nie jest obietnicą zwrotu całej niemieckiej ceny.

Do właściwego oddziału NFZ złóż wniosek najpóźniej w ciągu sześciu miesięcy od wystawienia rachunku. Przygotuj wymagany rachunek identyfikujący pacjenta i lek, potwierdzenie zapłaty oraz receptę lub jej kopię; sprawdź wymagania dotyczące dokumentów i tłumaczenia. W razie odmowy przeczytaj uzasadnienie i pouczenie o odwołaniu — skorzystaj ze wskazanego trybu i terminu.

Jeśli masz ubezpieczenie zdrowotne w Niemczech, zapytaj swoją Krankenkasse (kasę chorych) albo prywatnego ubezpieczyciela o zasady rozliczenia przed zakupem. Samo polskie obywatelstwo nie daje prawa do zwrotu z NFZ.

Czy karta EKUZ zastąpi polską receptę?

Nie. Europejska Karta Ubezpieczenia Zdrowotnego (EKUZ) nie zamienia polskiej recepty transgranicznej w niemiecką receptę refundowaną. Podczas pobytu czasowego może natomiast zapewnić dostęp do niezbędnego leczenia w niemieckim publicznym systemie na zasadach obowiązujących tamtejszych pacjentów.

Jeżeli potrzebujesz takiego leczenia, pokaż EKUZ i dokument tożsamości lekarzowi przyjmującemu w ramach publicznego systemu. To lekarz ocenia potrzebę leczenia i wystawienia recepty. Nie traktuj tej ścieżki jako automatycznego sposobu refundowania zaplanowanego zakupu leku z Polski.

Co zrobić, gdy apteka odmówi realizacji recepty?

Poproś o konkretny powód. Inaczej rozwiązuje się brak podpisu lub danych, inaczej niedostępność leku, upływ terminu czy wymóg specjalnej recepty. Gdy problemem jest dokument, skontaktuj się z osobą, która go wystawiła; przy niejasnym dawkowaniu farmaceuta może potrzebować rozmowy z lekarzem.

Jeśli lek jest niedostępny, zapytaj o zamówienie i dalsze możliwości. Jeżeli konieczna jest nowa recepta zgodna z niemieckimi zasadami, zgłoś się do lekarza w Niemczech, zabierając dotychczasową receptę i informacje o leczeniu. Sam fakt wystawienia dokumentu w Polsce nie stanowi wystarczającego powodu odrzucenia prawidłowej recepty, ale farmaceuta nie musi wydawać leku mimo uzasadnionych zastrzeżeń bezpieczeństwa lub prawnych.

Gdy sprawa nie może czekać do zwykłych godzin przyjęć, ale nie zagraża życiu, pomoc w znalezieniu dyżurnej opieki lekarskiej uzyskasz pod numerem 116117. W zagrożeniu życia dzwoń pod 112. Nie przerywaj ani nie zmieniaj leczenia samodzielnie z powodu problemu z receptą — ustal dalsze postępowanie z lekarzem.

Czy polską receptę przyjmie niemiecka apteka internetowa?

Przed zamówieniem zapytaj konkretną aptekę, czy obsługuje polskie recepty transgraniczne i jak przekazać oryginał. Obsługa niemieckiego E-Rezept przez sklep nie potwierdza obsługi polskiej e-recepty. Nie wysyłaj oryginału, dopóki nie uzgodnisz procedury, dostępności leku, ceny i zasad zwrotu dokumentu w razie odmowy.

Jeżeli chcesz porównać oferty i sprawdzić bezpieczne zakupy wysyłkowe, przeczytaj nasz poradnik: niemieckie apteki internetowe.

Źródła

Informacje sprawdzono 14 października 2026 r. Podstawy prawne oraz aktualne wskazówki dotyczące recept elektronicznych i rozliczeń znajdziesz w oficjalnych źródłach:

Pracujesz w Niemczech? Za dojazd do pracy może Ci się należeć nawet 428 euro więcej miesięcznie!

0

Nie chodzi o zwykłą drogę z domu do stałego zakładu. W określonych przypadkach przejazd firmowym autem z bazy wskazanej przez pracodawcę do zmieniających się miejsc pracy i z powrotem może być czasem pracy. Modelowe wyliczenie dla 2027 roku daje około 428 euro brutto miesięcznie, ale nie jest to automatyczny dodatek dla każdego zatrudnionego.

Punktem wyjścia jest wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 9 października 2025 roku w sprawie C-110/24. Dotyczył on pracowników hiszpańskiego przedsiębiorstwa, którzy zbierali się w miejscu wskazanym przez pracodawcę i wspólnie jechali firmowym pojazdem do zmieniających się miejsc wykonywania pracy.

TSUE uznał, że zarówno przejazd do miejsca pracy, jak i powrót mogą być czasem pracy w rozumieniu unijnej dyrektywy. Znaczenie miało to, że pracownicy musieli jechać razem o porze wyznaczonej przez firmę, pojazdem pracodawcy i z miejsca przez niego wskazanego. Podczas podróży pozostawali do dyspozycji pracodawcy i nie mogli swobodnie dysponować swoim czasem.

Wyrok nie oznacza automatycznie dodatkowej wypłaty

Unijna dyrektywa reguluje przede wszystkim czas pracy, odpoczynek i ochronę zdrowia. Sam wyrok TSUE nie rozstrzyga, ile pracownik powinien otrzymać za przejazd. Kwestie wynagrodzenia zależą od prawa niemieckiego oraz zapisów umowy o pracę lub układu zbiorowego.

Także niemiecki Federalny Sąd Pracy rozróżnia kwalifikację czasu na potrzeby ochrony czasu pracy od zasad jego opłacania. Dla przejazdów można ustalić inną stawkę niż za zwykłą pracę, a w pewnych przypadkach nawet wyłączyć osobne wynagrodzenie za podróż. Nie może to jednak prowadzić do zapłaty poniżej obowiązującej płacy minimalnej za godziny, które zgodnie z prawem trzeba uwzględnić.

Skąd bierze się kwota 428 euro miesięcznie?

Inside Digital pokazuje przykład malarza, który ma 7,5 płatnej godziny dziennie, lecz dodatkowo spędza łącznie 80 minut w firmowym samochodzie w drodze z bazy do zmieniających się budów i z powrotem. Przy płacy minimalnej 14,60 euro, która ma obowiązywać w Niemczech od 1 stycznia 2027 roku, za 7,5 godziny otrzymałby 109,50 euro brutto dziennie.

Po doliczeniu 80 minut przejazdu łączny czas wynosi 8 godzin i 50 minut. Przy stawce 14,60 euro daje to 128,97 euro. Różnica to 19,47 euro dziennie, czyli około 428 euro brutto przy założeniu 22 dni roboczych w miesiącu.

To przykład obliczeniowy, a nie gwarantowana ani maksymalna kwota. Wynik zmienia się wraz z długością przejazdu, liczbą dni pracy, wysokością wynagrodzenia i postanowieniami umowy lub układu zbiorowego. Dodatkowe roszczenie może powstać zwłaszcza wtedy, gdy po uwzględnieniu nieopłaconych przejazdów średnia zapłata za wszystkie właściwe godziny spada poniżej ustawowego minimum.

Kogo może dotyczyć ta zasada?

Najbardziej prawdopodobne są sytuacje, w których pracownicy nie mają jednego stałego miejsca pracy. Dotyczy to między innymi części osób zatrudnionych na budowach, w rzemiośle, ogrodnictwie, usługach terenowych, opiece mobilnej lub sprzątaniu obiektów.

Kluczowe pytania brzmią: czy pracodawca wyznacza punkt zbiórki, godzinę i pojazd, czy pracownik jedzie do zmieniających się miejsc pracy oraz czy podczas przejazdu pozostaje do dyspozycji firmy. Zwykła prywatna droga z domu do stałego biura, hali lub zakładu co do zasady nie jest objęta opisanym wyrokiem.

Osoba, która podejrzewa zaniżenie wynagrodzenia, powinna zapisywać godziny wyjazdów i powrotów oraz sprawdzić umowę i właściwy układ zbiorowy. W indywidualnej sprawie zakres roszczenia może zależeć od wielu szczegółów, dlatego sama kwota z przykładu nie przesądza o wyniku.

Źródła: Inside Digital, Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, Federalne Ministerstwo Pracy i Spraw Socjalnych, Federalny Sąd Pracy

11-latka jako panna młoda! Weidel ostro o małżeństwach z dziećmi w Niemczech

3

W Badenii-Wirtembergii unieważniono małżeństwo zawarte za granicą przez 11-letnią obywatelkę Iraku i 17-latka. Sprawa pochodzi z 2020 roku i nie dotyczy nowego ślubu w Niemczech. Alice Weidel wróciła do niej po ujawnieniu danych o postępowaniach dotyczących małżeństw z nieletnimi.

Dane pochodzą z odpowiedzi władz Badenii-Wirtembergii na interpelację klubu AfD w landtagu. Wynika z niej, że w latach 2018–2024 sądy prawomocnie unieważniły osiem małżeństw, w których przynajmniej jedna osoba była nieletnia.

Najmłodszą osobą objętą takim postępowaniem była 11-letnia dziewczynka. Jej małżeństwo z 17-latkiem zostało unieważnione w 2020 roku. Oboje byli obywatelami Iraku, a związek zawarto poza Niemcami.

Postępowania dotyczyły małżeństw zawartych za granicą

Sprawami zajmował się Regierungspräsidium Tübingen. Urząd otrzymuje informacje od urzędów stanu cywilnego o małżeństwach zawartych za granicą, jeżeli w chwili ślubu jeden z małżonków nie miał 18 lat.

To ważne rozróżnienie: przypadek 11-latki nie oznacza, że dziecko mogło legalnie zawrzeć małżeństwo w Niemczech. Niemieckie prawo pozwala na małżeństwo dopiero po ukończeniu 18 lat. Przepisy regulują jednak również skutki związków zawartych wcześniej poza granicami kraju.

Osiem unieważnień i 350 innych zakończonych spraw

W latach 2018–2024 urząd w Tybindze odnotował łącznie 358 zakończonych postępowań. Osiem zakończyło się prawomocnym unieważnieniem małżeństwa, natomiast 350 zamknięto w inny sposób.

Liczba 350 nie oznacza, że wszystkie te małżeństwa nadal trwają. Władze wskazały różne przyczyny zakończenia spraw bez prawomocnego unieważnienia. W części przypadków osoba nieletnia osiągnęła pełnoletność przed końcem postępowania, w innych zmarł jeden z małżonków albo sąd odstąpił od unieważnienia. Odnotowano również przypadki ponownego zawarcia małżeństwa za granicą.

Według danych przytoczonych przez „WELT” do unieważnienia doszło między innymi w sprawach osób pochodzących z Iraku, Syrii, Afganistanu, Bośni i Hercegowiny oraz Macedonii Północnej. Same liczby nie pokazują więc jednego, identycznego scenariusza dla wszystkich postępowań.

Weidel krytykuje reakcję władz

Alice Weidel, współprzewodnicząca AfD, uznała tolerowanie małżeństw z dziećmi za nieodpowiedzialne. Oceniła, że państwo powinno konsekwentniej chronić nieletnich, i zapowiedziała zmianę tej polityki w razie przejęcia władzy przez jej partię. Są to polityczne oceny i deklaracje liderki AfD.

W 2024 roku Bundestag zmienił przepisy dotyczące małżeństw zawartych za granicą przez osoby nieletnie. Związki zawarte przed ukończeniem 16 lat są co do zasady nieskuteczne w Niemczech, ale prawo przewiduje mechanizmy ochrony osoby małoletniej oraz możliwość ponownego zawarcia małżeństwa po osiągnięciu pełnoletności.

Źródła: WELT, Junge Freiheit