Berliński kontrwywiad opublikował raport za 2025 rok
Berliński Urząd Ochrony Konstytucji (Verfassungsschutz) przedstawił najnowszy raport dotyczący działalności środowisk ekstremistycznych w stolicy Niemiec. Dokument liczący około 140 stron zawiera analizę zagrożeń związanych z ekstremizmem prawicowym, lewicowym, islamistycznym oraz tzw. ekstremizmem powiązanym z konfliktami zagranicznymi.
Według autorów raportu szczególnym problemem staje się coraz skuteczniejsza radykalizacja młodych ludzi, zwłaszcza za pośrednictwem internetu i mediów społecznościowych. Berlińska senator ds. wewnętrznych Iris Spranger zwróciła uwagę między innymi na ataki wymierzone w infrastrukturę energetyczną miasta. Jak podkreśliła, wydarzenia te pokazały, jak szybko mieszkańcy mogą odczuć skutki przemocy stosowanej przez grupy ekstremistyczne.
Cztery główne źródła zagrożeń
Według berlińskiego Verfassungsschutzu zagrożenie dla demokratycznego porządku konstytucyjnego pochodzi przede wszystkim z czterech obszarów:
- ekstremizmu prawicowego,
- ekstremizmu lewicowego,
- ekstremizmu powiązanego z konfliktami zagranicznymi,
- islamizmu.
Każde z tych środowisk zostało szczegółowo przeanalizowane pod względem liczebności, aktywności oraz potencjalnych zagrożeń.
Prawicowy ekstremizm: 1480 osób pod obserwacją
Raport rozpoczyna się od analizy środowisk prawicowo-ekstremistycznych. Według danych służb ich potencjał osobowy w Berlinie wzrósł do około 1480 osób. Po raz pierwszy w raporcie uwzględniono również tzw. „sieciowe kultury młodzieżowe o charakterze prawicowo-ekstremistycznym”. Wśród organizacji wymieniono między innymi partię Der III. Weg, jej młodzieżówkę Nationalrevolutionäre Jugend (NRJ) oraz partię Die Heimat, funkcjonującą wcześniej pod nazwą NPD.
Verfassungsschutz rozróżnia przy tym tradycyjny prawicowy ekstremizm od środowisk określanych mianem „Nowej Prawicy”. Według służb przedstawiciele tego nurtu starają się wpływać na debatę publiczną poprzez podejmowanie tematów związanych z migracją, bezpieczeństwem czy problemami społecznymi. W raporcie wskazano również na promowanie idei remigracji, czyli odsyłania części migrantów do krajów pochodzenia, jako jeden z elementów działalności środowisk uznawanych przez urząd za problematyczne.
Lewicowi ekstremiści stanowią najliczniejszą grupę
Największą grupę ekstremistyczną w Berlinie stanowią według raportu środowiska lewicowo-ekstremistyczne. Ich liczebność oszacowano na około 3950 osób, co oznacza wzrost o 150 osób w porównaniu z rokiem poprzednim. Służby zwracają uwagę przede wszystkim na działalność niewielkich, zakonspirowanych grup, które mają odpowiadać za ataki na infrastrukturę państwową, przedsiębiorstwa oraz obiekty infrastruktury krytycznej. Według raportu istotną rolę w radykalizacji części środowiska odegrała ideologia określana jako „ekoanarchizm”.
Ataki na sieci energetyczne i kolejowe
Szczególną uwagę służb przyciągnęły działania tzw. „grup wulkanicznych” (Vulkangruppen). Ich członkowie mieli atakować między innymi kanały kablowe przy liniach kolejowych, maszty telekomunikacyjne, przewody przesyłowe oraz pojazdy należące do firm. Według Verfassungsschutzu grupy te odpowiadają za liczne podpalenia, które w niektórych przypadkach doprowadziły nawet do rozległych przerw w dostawach energii elektrycznej. Służby podkreślają również, że po latach spadków ponownie wzrosła liczba osób związanych z radykalnym środowiskiem autonomicznym i postautonomicznym.
Prawie 1700 osób związanych z ekstremizmem zagranicznym
Kolejną kategorią analizowaną w raporcie jest ekstremizm związany z konfliktami zagranicznymi. W Berlinie środowisko to liczy około 1700 osób. Znajdują się w nim między innymi sympatycy kurdyjskiej Partii Pracujących Kurdystanu (PKK), tureckiego ruchu Ülkücü, znanego również jako „Szare Wilki”, a także około 600 osób określanych przez służby jako aktywiści o postawach antyizraelskich i antysemickich. Wśród organizacji wymienionych w raporcie znalazły się między innymi United Palestinian National Committee (VPNK), BDS Berlin, Young Struggle.
Coraz bardziej agresywne demonstracje
Według raportu od czasu ataku Hamasu na Izrael z 7 października 2023 roku w Berlinie coraz częściej dochodzi do agresywnych demonstracji organizowanych przez środowiska propalestyńskie. Służby zwracają uwagę na antyizraelskie hasła pojawiające się podczas manifestacji oraz na rosnące przenikanie się części środowisk propalestyńskich z niemieckimi grupami lewicowo-ekstremistycznymi. Według autorów raportu wspólnym elementem łączącym te środowiska staje się wrogość wobec Izraela.
Wysokie zagrożenie terroryzmem islamistycznym
Jednym z najpoważniejszych zagrożeń pozostaje islamizm. Verfassungsschutz szacuje liczbę osób związanych z tym środowiskiem na około 2590. Do grupy tej zaliczane są zarówno organizacje legalistyczne, działające w granicach prawa, jak i środowiska otwarcie wspierające przemoc lub terroryzm. Szczególny wzrost odnotowano wśród salafitów. Według raportu w Berlinie działa około 1250 zwolenników salafizmu, z czego około 350 uznawanych jest za osoby o nastawieniu przemocowym. Ponadto służby szacują, że w stolicy Niemiec przebywa około 200 sympatyków Hamasu oraz około 300 osób związanych z libańskim Hezbollahem.
Ataki i plany zamachów w Niemczech
Raport przypomina również o wydarzeniach, które miały miejsce w 2025 roku. Wśród nich znalazł się atak nożownika na terenie Pomnika Pomordowanych Żydów Europy w Berlinie. Sprawcą miał być 19-letni obywatel Syrii, który ciężko ranił hiszpańskiego turystę. Służby wspominają także o zatrzymaniu 18-letniego obywatela Rosji podejrzewanego o planowanie zamachu terrorystycznego w Niemczech. Jednym z potencjalnych celów miała być ambasada Izraela w Berlinie. W minionym roku zatrzymano również osoby określane jako zagraniczni operatorzy Hamasu.
Internet staje się głównym narzędziem radykalizacji
Jednym z najważniejszych wniosków płynących z raportu jest rosnąca rola internetu w procesie radykalizacji młodych ludzi. Według Verfassungsschutzu ekstremiści coraz skuteczniej wykorzystują blogi, podcasty, filmy, memy, krótkie nagrania wideo,nrelacje publikowane w mediach społecznościowych. Szczególną uwagę zwrócono na działalność prowadzoną za pośrednictwem TikToka i innych popularnych platform, gdzie młodzi użytkownicy są narażeni na propagandę polityczną i ideologiczną. Zdaniem służb tematy związane z konfliktem izraelsko-palestyńskim stały się jednym z najważniejszych narzędzi rekrutacyjnych wykorzystywanych przez radykalne środowiska.
„Obywatele Rzeszy” pozostają marginalnym zjawiskiem
Raport odnosi się również do środowisk określanych jako „Reichsbürger” („Obywatele Rzeszy”) oraz tzw. samorządowców. Grupy te odrzucają legalność współczesnego państwa niemieckiego i obowiązującego porządku prawnego. W 2025 roku zdelegalizowano między innymi organizację „Królestwo Niemiec” (Königreich Deutschland). Mimo aktywności takich środowisk służby podkreślają, że ich znaczenie pozostaje niewielkie w porównaniu z liczebnością innych grup ekstremistycznych.
Coraz młodsi radykałowie
Najbardziej niepokojącym wnioskiem płynącym z raportu jest fakt, że radykalne organizacje coraz skuteczniej docierają do młodych ludzi. Zdaniem autorów dokumentu osoby poszukujące własnej tożsamości społecznej i politycznej są szczególnie podatne na wpływy propagandowe. W efekcie zarówno środowiska lewicowe, prawicowe, islamistyczne, jak i związane z konfliktami zagranicznymi coraz częściej wykorzystują media społecznościowe do pozyskiwania nowych sympatyków. Berliński Verfassungsschutz ostrzega, że proces ten może prowadzić do dalszej radykalizacji części młodego pokolenia i stanowi jedno z największych wyzwań dla bezpieczeństwa Niemiec w najbliższych latach.
źródło: n-tv.de
