Funkcjonująca w Niemczech od 2012 roku Ustawa o uznaniu kwalifikacji zawodowych zdobytych za granicą (BQFG) gwarantuje wszystkim wnioskodawcom, niezależnie od kraju pochodzenia, tytułu pobytu oraz obywatelstwa, wszczęcie postepowania w sprawie oceny i uznania kwalifikacji zawodowych zdobytych w innym kraju niż Niemcy.

Na czym polega procedura uznania polskich kwalifikacji zawodowych w Niemczech?

Procedura uznawania kwalifikacji to nic innego jak porównanie zagranicznych kwalifikacji zawodowych z odpowiednią kwalifikacją niemiecką. W ramach formalnego procesu oceny porównuje się zagraniczny dyplom z niemieckim dyplomem zawodowym na podstawie ustalonych kryteriów, jak treść i okres kształcenia.

Ustawę stosuje się do zawodów uzyskanych w drodze kształcenia zawodowego, dualnego, zawodów mistrzowskich i innych dyplomów w ramach doskonalenia zawodowego, a także do zawodów uregulowanych przepisami ustaw zawodowych (m.in. lekarz i adwokat). Niestety ustawa nie dotyczy osób tzw. przyuczonych do zawodu, nie posiadających formalnego wykształcenia potwierdzonego dokumentem o nabytych kwalifikacjach zawodowych.

W niektórych zawodach przejście procesu uznania kwalifikacji jest konieczne, aby móc wykonywać swój zawód w Niemczech. Dotyczy to m.in. lekarzy, pielęgniarek, fizjoterapeutów, nauczycieli, inżynierów i zawodów prawniczych. Istotnym kryterium określającym konieczność przeprowadzenia procedury uznania jest identyfikacja czy posiadany zawód należy do grupy zawodów reglamentowanych, czyli regulowanych przepisami prawa lub czy jest zawodem nieregulowanym. W Niemczech zawody regulowane to np. zawody medyczne, nauczycielskie oraz wiele kwalifikacji na poziomie mistrza.

W ramach Unii Europejskiej w niektórych zawodach reglamentowanych uznanie następuje automatycznie dla obywateli UE. Dotyczy to takich zawodów jak lekarz, pielęgniarka, położna, dentysta, weterynarz, optyk i architekt. W przypadku pozostałych zawodów regulowanych konieczne jest przeprowadzenie procedury uznania kwalifikacji.

Do wykonywania zawodów nieregulowanych uznanie kwalifikacji nie jest konieczne i można się od razu ubiegać o zatrudnienie na rynku pracy.  Jednakże ocena posiadanego dyplomu może się okazać bardzo przydatna, aby umożliwić potencjalnym pracodawcom zorientowanie się w zakresie posiadanych kwalifikacji i kompetencji. W praktyce oznacza to, ze dostaje się szanse na pracę zgodnie ze swoimi kwalifikacjami a nie poniżej np. na stanowisku fachowca lub specjalisty a nie pomocnika. Poza tym następuje również inne – odpowiednie zaszeregowanie placowe na mocy decyzji, która w pełni lub częściowo  zrównuje prawnie wnioskodawcę z osobami, które posiadają odpowiedni niemiecki dyplom zawodowy. Inną korzyścią jest możliwość brania udziału w kursach i szkoleniach zawodowych oraz otwarta ścieżka awansu.

Nie ma w Niemczech jednego centralnego urzędu, który zajmowałby się rozpatrywaniem wniosków o uznanie kwalifikacji. Właściwy organ (urząd lub izba) zależy od zawodu i miejsca zamieszkania i stosuje własny sposób działania w zależności od zawodu i kraju związkowego.

Procedura uznania kwalifikacji zawodowych w Niemczech – możliwe scenariusze

W ramach przeprowadzanej wyłącznie w Niemczech procedury uznawania kwalifikacji i oceny dyplomu odpowiednia instytucja niemiecka dokonuje analizy czy zagraniczne kwalifikacje uzyskane przez daną osobę są równoważne z kwalifikacjami wymaganymi do wykonywania danego zawodu w Niemczech.

Możliwe są trzy efekty procedury:

  • pełne uznanie – najlepsza możliwa decyzja dla wnioskodawcy, ponieważ oznacza, ze posiadane kwalifikacje są prawnie zrównane z kwalifikacjami osób, które dysponują odpowiednim niemieckim dyplomem zawodowym.
  • częściowe uznanie  – oznacza, że różnice w zagranicznym i niemieckim programie nauczania dla danej kwalifikacji są znaczne i wnioskodawca – jeśli jest zainteresowany – może się w Niemczech doszkolić, aby uzupełnić brakujące wyksztalcenie a następnie złożyć ponownie wniosek o pełne uznanie kwalifikacji,
  • odrzucenie – w praktyce występuje bardzo rzadko, ale jednak zdarza się w sytuacji gdy wnioskodawca nie posiada świadectw i dyplomów potwierdzających zdobycie wyksztalcenia w procesie dydaktycznym a jego umiejętności oparte są tylko na doświadczeniu zawodowym. Nawet wieloletnia praktyka nie poparta wiedzą teoretyczną i dokumentem posiadanych kwalifikacji zawodowych nie pomoże tutaj wnioskodawcy.

Decyzja o pełnym bądź częściowym uznaniu kwalifikacji przeprowadzona w konkretnym landzie obowiązuje potem na terenie całych Niemiec w przypadku np. przeprowadzki do innego landu i ubiegania się tam o nową pracę w swoim zawodzie. Decyzja się nie przedawnia i nie wymaga również aktualizacji co kilka lat. Jest ważna bezterminowo.

Jakie dokumenty należy przygotować, aby uznać polskie kwalifikacje zawodowe w Niemczech?

Do wniosku o uznanie kwalifikacji należy załączyć komplet wymaganych dokumentów:

  • życiorys w języku niemieckim (najlepiej w formie tabelarycznej) zawierający chronologicznie przedstawioną edukacje oraz doświadczenie zawodowe, często z opisem wykonywanych przez wnioskodawcę prac
  • świadectwo lub dyplom zdobyty poza Niemcami (najczęściej kopia potwierdzona za zgodnością z oryginałem oraz tłumaczenie tego dokumentu na niemiecki przez tłumacza przysięgłego)
  • referencje, świadectwa pracy, zaświadczenia i certyfikaty odbytych praktyk, kursów, szkoleń etc. (kopie z tłumaczeniem na niemiecki)
  • dokument tożsamości (dowód osobisty lub paszport); oczywiście nie wysyła się oryginałów lecz potwierdzone kopie, dokumentu tożsamości nie trzeba tłumaczyć
  • oświadczenie, że do tej pory nie występowaliśmy w Niemczech z wnioskiem o uznanie kwalifikacji (czasem wystarczy tu odręczne pismo wnioskodawcy, a czasem urzędy posiadają własny formularz, który należy odpowiednio wypełnić)
  • odpis aktu małżeństwa – w przypadku zmiany nazwiska
  • zaświadczenie potwierdzające znajomość języka niemieckiego – przy czym jest to zależne od zawodu i konieczne m.in. w przypadku zawodów medycznych, nauczycieli, czy pedagogów

Zdarza się, ze konkretny urząd może ponadto wymagać złożenia jeszcze dodatkowych dokumentów jak np. wykaz przedmiotów ze szkoły/uczelni, plan zajęć, potwierdzenie z odpowiedniej instytucji w Polsce, ze wnioskodawca jest uprawniony do wykonywania danego zawodu.

Dokumenty należy przetłumaczyć na język niemiecki przez tłumacza przysięgłego. Większość urzędów wymaga, aby był to tłumacz zaprzysiężony w Niemczech. Lista tłumaczy przysięgłych jest dostępna na stronie internetowej: www.justiz-dolmetscher.de Jeśli wnioskodawca posiada dokumenty potwierdzające kwalifikacje również w języku angielskim są one tez często honorowane przez urzędy i nie wymagają tłumaczenia na niemiecki.

Cześć dokumentów, jak kopie dyplomów, świadectwa, certyfikaty musi być poświadczona za zgodność z oryginałem. Organami uprawnionymi do poświadczania są kancelarie notarialne oraz w Niemczech urzędy jak: Einwohnermeldeamt (biuro meldunkowe), Rathaus (ratusz), Gemeindeverwaltung (zarząd gminy), Kreisverwaltung (zarząd okręgu), öffentliche Sparkassen (publiczne kasy oszczędnościowe), Pfarramt (biuro parafialne).

Po wysłaniu dokumentów do odpowiedniej instytucji dany urząd sprawdza je w ciągu miesiąca pod katem kompletności – jeśli czegoś brakuje kontaktuje się z wnioskodawcą. W urzędach wnioski nie są rozpatrywane wg jakichś szablonowych wzorców lecz indywidualnie. Oznacza to, że urzędnik analizuje wyksztalcenie oraz doświadczenie zawodowe konkretnego wnioskodawcy. W praktyce może się zdarzyć taka sytuacja, że zostaną złożone wnioski dwóch osób posiadających identyczne wyksztalcenie jednakże z rożnym doświadczeniem zawodowym i efekt procedury dla każdej z tych osób będzie inny.

Koszty procedury uznania wykształcenia w Niemczech

Koszty przeprowadzenia procedury wynoszą od 100 do 600 euro. Opłatę ustalają poszczególne urzędy w zależności od nakładu pracy związanego z opracowywaniem konkretnego wniosku. Przed przystąpieniem do szczegółowej oceny kwalifikacji urząd informuje wnioskodawcę o kosztach, które najczęściej trzeba opłacić na początku procedury. Sama procedura rozpatrywania wniosku wraz z decyzją urzędu musi się zamknąć w trzech miesiącach.

Materiały informacyjne oraz instytucje niosące pomoc

Wraz z wejściem w życie Ustawy o uznawaniu kwalifikacji powstał portal internetowy Rządu Republiki Federalnej Niemiec www.anerkennung-in-deutschland.de , który zawiera informacje o uznawaniu zagranicznych dyplomów zawodowych w Niemczech. Główne informacje na stronie są dostępne w języku polskim, natomiast bardziej szczegółowe, jak np. tzw. praktyczna wyszukiwarka zawodów –  tylko po niemiecku lub angielsku.

Dla absolwentów studiów wyższych w zawodach nieregulowanych (matematyk, dziennikarz, tłumacz itp.) istnieje możliwość złożenia wniosku o indywidualną ocenę dyplomu (Zeugnisbewertung) w Centralnym Urzędzie ds. Uznawalności Zagranicznego Wykształcenia (Zentralstelle für ausländisches Bildungswesen ZAB):

https://www.kmk.org/service/anerkennung-auslaendischer-abschluesse/zeugnisbewertung-fuer-auslaendische-hochschulqualifikationen.html

Uzyskany dokument nie jest decyzją o uznaniu kwalifikacji lecz może być dodatkowym atutem podczas ubiegania się o pracę, ponieważ zawiera opis i ocenę kompetencji absolwenta dając obraz potencjalnemu pracodawcy na temat kwalifikacji kandydata.

Innym narzędziem, pomocnym dla zainteresowanych uznaniem swoich kwalifikacji w Niemczech, jest utworzony przez Federalne Ministerstwo Edukacji i Badań Naukowych (BAMF) projekt ProRecognition.

ProRecognition to doradztwo dla firm oraz osób zainteresowanych uznaniem kwalifikacji zawodowych w Niemczech. Decyzją Ministerstwa projekt jest realizowany w ośmiu krajach świata, w których doradcy w języku ojczystym wyjaśniają i pomagają przejść przez procedurę uznania kwalifikacji. Polska jest w grupie tych ośmiu państw a instytucją realizującą projekt jest Polsko – Niemiecka Izba Przemysłowo – Handlowa (AHK Polska). Usługa doradztwa jest nieodpłatna i jest skierowana do Polaków, którzy noszą się z zamiarem wyjazdu do pracy do Niemiec jak i do osób już tam przebywających. Projektowi prowadzonemu przez AHK towarzyszy polsko-niemiecka strona internetowa: www.prorecognition.eu

Z doradcą ProRecognition  można skontaktować się telefonicznie, mailowo lub za pomocą formularza kontaktowego na stronie internetowej. Jak najbardziej można się również umówić na indywidualne spotkanie w siedzibie Izby.

W ramach nieodpłatnego doradztwa organizacja ta pomaga polskim interesantom m.in. ustalić niemiecki zawód referencyjny, znaleźć niemiecką instytucję, właściwą dla rozpatrzenia wniosku o uznanie wykształcenia, informuje o zakresie dokumentów, jakie należy w tym celu złożyć oraz udostępnia kontakty do tłumaczy przysięgłych, uprawnionych do przetłumaczenia dokumentów. ProRecognition to indywidualne doradztwo ułatwiające zrozumienie i przejście całej procedury w Niemczech oraz wsparcie interesantów na drodze do uznania kwalifikacji i dyplomów.

Kontakt do doradcy:

Polsko-Niemiecka Izba Przemysłowo-Handlowa
Miodowa 14
00-246 Warszawa

info@prorecognition.eu

tel: +48 22 53 10 502, +48 572 703 061
Autor artykułu: Magdalena Zaręba
Doradca ProRecognition

Wszelkie treści publikowane na dojczland.info są chronione prawem autorskim. Kopiowanie tekstów że strony bez naszej zgody jest surowo wzbronione!

Oferty pracy w Niemczech - sprawdź teraz!

3 KOMENTARZE

  1. Przydatny poradnik . Mam pytanie : Czy tłumacz przysięgły języka niemieckiego i polskiego musi być zapszysieżony w Niemczech , czy może być to Polsce przetłumaczone?

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Napisz komentarz!
Tutaj wpisz Twoją nazwę użytkownika