Małżeństwo jako sposób na oszczędzanie podatkowe od lat uchodzi w Niemczech za klasykę. W praktyce jednak korzyści podatkowe dla par są znacznie szersze i nie dotyczą wyłącznie osób, które zawarły związek małżeński. Niemiecki system podatkowy przewiduje szereg rozwiązań, z których mogą skorzystać zarówno małżonkowie, zarejestrowani partnerzy życiowi, jak i pary pozostające bez formalnego związku.
Odpowiednio zaplanowane rozliczenie podatkowe może przynieść oszczędności sięgające nawet kilku tysięcy euro rocznie. Poniżej przedstawiono najważniejsze mechanizmy i ulgi podatkowe obowiązujące w Niemczech, które warto znać.
Jak działa system wspólnego opodatkowania?
Największym i najbardziej znanym przywilejem podatkowym w Niemczech jest system wspólnego opodatkowania małżonków oraz zarejestrowanych partnerów życiowych. W wielu przypadkach pozwala on wyraźnie obniżyć wysokość należnego podatku dochodowego.
Mechanizm jego działania jest stosunkowo prosty, choć skutki finansowe mogą być bardzo korzystne. Urząd skarbowy ustala najpierw łączny dochód obojga partnerów, a następnie traktuje go jak dochód przypadający na dwie osoby w równych częściach. Na tej podstawie obliczany jest podatek od połowy wspólnych zarobków, a uzyskany wynik stanowi podstawę do ustalenia ostatecznego zobowiązania podatkowego pary.
Im większa różnica w dochodach między partnerami, tym większa korzyść podatkowa wynikająca z takiego sposobu rozliczenia. Jeżeli jedno z małżonków osiąga znacznie wyższe zarobki, a drugie zarabia niewiele lub wcale, oszczędności mogą sięgać kilku tysięcy euro rocznie. W przypadku par, w których partnerzy uzyskują bardzo zbliżone dochody, efekt wspólnego opodatkowania jest natomiast niewielki lub praktycznie niezauważalny.
Zmiana klas podatkowych jako sposób na wyższe wynagrodzenie netto
W Niemczech wysokość miesięcznych zaliczek na podatek dochodowy zależy od przypisanej klasy podatkowej. Pary mają możliwość wyboru różnych kombinacji, co pozwala tymczasowo zwiększyć kwotę wypłacaną „na rękę”.
Klasy podatkowe 4/4 – rozwiązanie standardowe
Po zawarciu małżeństwa lub rejestracji związku partnerskiego partnerzy automatycznie otrzymują klasę podatkową 4. Ten wariant jest najbardziej neutralny i sprawdza się wtedy, gdy oboje zarabiają podobnie.
Korzyści wynikające ze wspólnego opodatkowania pojawiają się dopiero po złożeniu rocznego zeznania podatkowego. Co istotne, w tym wariancie rozliczenie roczne jest dobrowolne.
Klasy podatkowe 3/5 – wyższe netto, ale ryzyko dopłaty
W układzie klas podatkowych 3 i 5 lepiej zarabiający partner płaci miesięcznie niskie zaliczki na podatek, ponieważ w tej konfiguracji korzysta z większej części wspólnej kwoty wolnej i progów podatkowych. Drugi partner, przypisany do klasy 5, ma natomiast wysokie potrącenia, gdyż jego dochód jest opodatkowany niemal od pierwszego euro.
Choć taki podział często zwiększa miesięczne wpływy do domowego budżetu, wiąże się on z ryzykiem dopłaty podatku po złożeniu rocznej deklaracji. Wynika to z faktu, że klasy podatkowe regulują jedynie wysokość zaliczek w trakcie roku, a nie ostateczne zobowiązanie podatkowe. W tym wariancie złożenie zeznania podatkowego jest obowiązkowe.
Klasy podatkowe 4/4 z czynnikiem (Faktorverfahren)
Alternatywą dla układu 3/5 jest system klas 4/4 z tzw. czynnikiem. Pozwala on bardziej sprawiedliwie rozłożyć obciążenia podatkowe pomiędzy partnerów i uniknąć wysokich dopłat po zakończeniu roku podatkowego.
Czynnik ustalany jest na podstawie prognozowanych dochodów obojga partnerów i sprawia, że zaliczki pobierane przez pracodawcę są bardzo zbliżone do faktycznego podatku należnego. Ten wariant wymaga wspólnego wniosku oraz obowiązkowego rozliczenia rocznego i obowiązuje przez dwa lata.
Wyższe świadczenia dzięki odpowiedniej klasie podatkowej
Zmiana klasy podatkowej może mieć również istotny wpływ na wysokość świadczeń zastępujących wynagrodzenie, takich jak zasiłek rodzicielski (Elterngeld), zasiłek chorobowy, zasiłek dla bezrobotnych czy świadczenia z tytułu pracy krótkoterminowej.
Wysokość tych świadczeń zależy od wcześniejszego wynagrodzenia netto. Przejście na klasę podatkową 3 odpowiednio wcześnie może więc skutkować wyraźnie wyższymi wypłatami. Należy jednak pamiętać o terminach – w przypadku Elterngeld zmiana klasy musi nastąpić najpóźniej siedem miesięcy przed narodzinami dziecka. W tym wariancie rozliczenie podatkowe jest obowiązkowe.
Wykorzystanie niewykorzystanego ryczałtu oszczędnościowego partnera
Osoby inwestujące kapitał w Niemczech mogą korzystać z rocznego ryczałtu oszczędnościowego (Sparerpauschbetrag) w wysokości 1 000 euro. Oznacza to, że dochody z odsetek, dywidend i zysków kapitałowych do tej kwoty są wolne od podatku.
W przypadku wspólnego rozliczenia podatkowego pary dysponują podwójnym limitem – łącznie 2 000 euro. Jeżeli jeden z partnerów nie wykorzysta swojego limitu, drugi może przejąć niewykorzystaną część, zmniejszając tym samym swoje zobowiązania podatkowe.
Znacznie wyższe kwoty wolne przy darowiznach i spadkach
Małżonkowie i zarejestrowani partnerzy życiowi są w Niemczech zdecydowanie uprzywilejowani w podatku od spadków i darowizn. Obowiązujący limit zwolnienia podatkowego wynosi aż 500 000 euro.
Dla porównania, osoby pozostające w nieformalnym związku mogą skorzystać jedynie z kwoty wolnej w wysokości 20 000 euro. Te same limity obowiązują zarówno przy darowiznach, jak i przy dziedziczeniu, co w praktyce oznacza ogromną różnicę w obciążeniach podatkowych.
Podwójne gospodarstwo domowe także dla par nieformalnych
Z ulg podatkowych mogą korzystać również osoby niepozostające w związku małżeńskim. Jeżeli partnerzy mieszkają osobno, a mieszkanie jednego z nich znajduje się bliżej miejsca pracy drugiego, możliwe jest zastosowanie tzw. podwójnego gospodarstwa domowego.
W takim przypadku część kosztów związanych z drugim miejscem zamieszkania może zostać odliczona od podatku, pod warunkiem spełnienia ustawowych kryteriów.
Odliczenie kosztów przeprowadzki po zamieszkaniu razem
Decyzja o wspólnym zamieszkaniu również może przynieść korzyści podatkowe. Koszty przeprowadzki, w tym wydatki na firmę transportową, można w Niemczech częściowo odliczyć jako usługi związane z gospodarstwem domowym.
Odliczeniu podlega 20 procent poniesionych kosztów, maksymalnie do kwoty 4 000 euro rocznie. Warunkiem jest bezgotówkowa zapłata, na przykład przelewem bankowym, oraz posiadanie odpowiedniej faktury.
źródło: t-online.de
