Pracodawca wręczył Ci wypowiedzenie, ale powiedział, żebyś nie przychodził już do pracy? W Niemczech nazywa się to Freistellung, czyli zwolnieniem z obowiązku świadczenia pracy. Nie oznacza ono samo w sobie, że umowa już się skończyła albo że przestaje Ci przysługiwać pensja. Najważniejsze są data zakończenia zatrudnienia i dokładne brzmienie pisma od pracodawcy.
Czy podczas Freistellung pracodawca nadal płaci pensję?
Jeśli pracodawca zwalnia Cię z obowiązku pracy w okresie wypowiedzenia z zachowaniem wynagrodzenia, wypłaca pensję do końca umowy, mimo że nie wykonujesz już pracy. Sprawdź, czy pismo zawiera zwrot unter Fortzahlung der Vergütung lub podobny zapis o dalszej wypłacie. Zwolnienie z pracy i rozwiązanie umowy to dwie różne daty.
Nie zakładaj jednak, że każda Freistellung ma identyczne warunki. Gdy pismo przewiduje brak wynagrodzenia albo pracodawca przestaje płacić, ustal podstawę takiego działania i szybko skonsultuj konkretny przypadek. Zachowaj wypowiedzenie, pismo o zwolnieniu z pracy i paski płacowe. Jeśli pensja nie wpłynie, pomocny będzie nasz poradnik o zaległej wypłacie w Niemczech.
Czy zwolnienie z pracy automatycznie wykorzystuje zaległy urlop?
Nie. Liczy się to, czy pracodawca udzielił urlopu w sposób, który rzeczywiście pozwala z niego korzystać. Przy unwiderrufliche Freistellung, czyli zwolnieniu nieodwołalnym, może wskazać, że pozostały urlop jest wykorzystywany w tym okresie. Federalny Sąd Pracy uznał w konkretnej sprawie, że wyraźne, nieodwołalne zwolnienie z pracy wraz z zaliczeniem pozostałego urlopu spełniło roszczenie urlopowe.
Jeśli zwolnienie jest widerruflich, czyli pracodawca może wezwać Cię z powrotem, nie traktuj całego wolnego automatycznie jak urlopu. Sprawdź także, czy pismo w ogóle mówi o zaliczeniu dni urlopowych i czy wynagrodzenie urlopowe jest zapewnione. Przy sporze znaczenie ma dokładna treść oświadczenia. Więcej o wypłacie za niewykorzystane dni znajdziesz w naszym poradniku o ekwiwalencie za urlop po zakończeniu pracy.
Co z nadgodzinami i kontem czasu pracy?
Samo zdanie „nie musisz przychodzić do pracy” nie wyjaśnia jeszcze, czy pracodawca rozlicza w ten sposób także nadgodziny. Sprawdź, czy pismo wymienia Überstunden albo Arbeitszeitkonto i ile godzin ma zostać odjętych. Zapisz stan konta czasu pracy przed końcem zatrudnienia. Zasady rozliczenia opisaliśmy osobno w poradniku o nadgodzinach w Niemczech.
Czy podczas Freistellung trzeba zgłosić się do Agentur für Arbeit?
Tak, nie czekaj z rejestracją do ostatniego dnia wypowiedzenia. Gdy znasz datę zakończenia pracy, zgłoś się jako osoba szukająca pracy (arbeitsuchend) najpóźniej trzy miesiące wcześniej. Jeżeli dowiedziałeś się o końcu zatrudnienia później, masz na to trzy dni od uzyskania informacji. Osobno zgłoś bezrobocie (arbeitslos) najpóźniej w pierwszym dniu bezrobocia. Praktyczne kroki opisuje nasz poradnik o rejestracji bezrobotnego w Niemczech.
Federalna Agencja Pracy podaje, że pensja za okres zwolnienia z obowiązku pracy jest co do zasady brana pod uwagę przy obliczaniu zasiłku. To, kiedy powstanie prawo do wypłaty i czy świadczenie będzie czasowo wstrzymane, zależy od konkretnej sytuacji, w tym wynagrodzenia i ewentualnej wypłaty za niewykorzystany urlop. Nie utożsamiaj więc pierwszego dnia Freistellung z pierwszym dniem wypłaty ALG I, czyli zasiłku dla bezrobotnych.
Co sprawdzić w piśmie od pracodawcy?
Przeczytaj dokument przed podpisaniem dodatkowego porozumienia. Zanotuj datę końca umowy, okres zwolnienia z pracy, zapis o dalszej pensji, informację, czy zwolnienie jest odwołalne, oraz to, czy i kiedy pracodawca zalicza urlop i nadgodziny. Poproś o wyjaśnienie niejasnych punktów na piśmie. Jeśli chcesz zakwestionować samo wypowiedzenie, termin na wniesienie pozwu do sądu pracy wynosi zasadniczo trzy tygodnie od jego otrzymania.
Źródła: Bundesagentur für Arbeit – „Kündigung, Abfindung, Freistellung” i „Merkblatt 1” (2026); Bundesarbeitsgericht, wyrok 9 AZR 50/12; Bundesurlaubsgesetz, § 7
