Unijny program wspierający dobrowolne powroty migrantów wyczerpał środki na 2026 rok trzy miesiące przed końcem roku. Frontex potwierdził, że tymczasowo nie przyjmuje nowych wniosków do programu EURP. Według ustaleń WDR i NDR w kilku niemieckich landach z powodu braku finansowania wstrzymano już zaplanowane wyjazdy.
Chodzi o European Reintegration Programme (EURP), czyli europejski program pomocy dla osób, które dobrowolnie wracają do kraju pochodzenia. Pieniądze pochodzą z Unii Europejskiej, a programem zarządza Frontex. W Niemczech wnioski składa się za pośrednictwem Federalnego Urzędu ds. Migracji i Uchodźców (BAMF).
Frontex wstrzymał przyjmowanie nowych spraw
Rzecznik Frontexu potwierdził WDR i NDR, że z powodu bardzo dużego zainteresowania wszystkie środki EURP przewidziane na 2026 rok są już związane z zaakceptowanymi przypadkami. Dlatego nowe sprawy nie są obecnie przyjmowane.
Niemieckie Ministerstwo Spraw Wewnętrznych podało, że zostało poinformowane o wstrzymaniu finansowania 2 października. Resort przekonuje, że dobrowolny powrót nadal jest możliwy bez dodatkowej pomocy reintegracyjnej. Z kilku landów napłynęły jednak informacje, że brak pieniędzy doprowadził już do zatrzymania konkretnych, wcześniej planowanych wyjazdów.
W pierwszych dziewięciu miesiącach 2026 roku z programu skorzystało ponad 1000 osób w Dolnej Saksonii i prawie 2000 w Nadrenii Północnej-Westfalii. Według dziennikarzy Frontex miał już kilka miesięcy wcześniej ostrzegać Komisję Europejską, że zainteresowanie będzie znacznie większe od planowanego. Do chwili publikacji materiału Komisja nie odpowiedziała na pytania redakcji o brak zwiększenia budżetu.
Na czym polega pomoc przy dobrowolnym powrocie?
EURP nie oznacza automatycznej wypłaty gotówki w jednej ustalonej wysokości. Wsparcie może obejmować pieniądze lub świadczenia rzeczowe, między innymi zakwaterowanie po przyjeździe do kraju pochodzenia, pomoc w ponownym urządzeniu się albo opiekę zdrowotną. Łączna wartość takiej pomocy może przekroczyć 3000 euro na osobę.
Pod pewnymi warunkami możliwe jest również dodatkowe wsparcie z finansowanego przez niemiecki rząd federalny i landy programu REAG/GARP. To odrębny instrument, z którego w 2025 roku skorzystało około 16 tysięcy osób. Wyczerpanie budżetu EURP nie oznacza więc, że ustały wszystkie formy pomocy ani że każdy dobrowolny wyjazd z Niemiec został wstrzymany.
Prawie 10 tysięcy osób objętych programem w Niemczech
W 2025 roku EURP wsparł w całej Europie prawie 20 tysięcy osób, w tym 9708 w Niemczech. Dla porównania: w ubiegłym roku z Niemiec dobrowolnie wyjechało ponad 36 tysięcy osób, podczas gdy deportowano około 23 tysięcy. Nie wszyscy dobrowolnie wyjeżdżający korzystali jednak z finansowania EURP.
Według danych przytoczonych przez WDR i NDR w Niemczech przebywa obecnie około 260 tysięcy osób zobowiązanych do wyjazdu. W przypadku ponad trzech czwartych deportacja jest czasowo wstrzymana i osoby te mają status Duldung, czyli tolerowanego pobytu.
Niemieckie Ministerstwo Spraw Wewnętrznych zapewnia, że zabiega na poziomie unijnym o dalsze finansowanie programu. Na razie nie podano jednak, kiedy przyjmowanie nowych spraw mogłoby zostać wznowione ani czy budżet na 2026 rok zostanie zwiększony.
Źródła: WDR, NDR, tagesschau.de
