ALG I, Bürgergeld czy Sozialhilfe? Sprawdź, co Ci się należy w Niemczech

W żadnym innym kraju na świecie nie ma tak złożonego systemu socjalnego jak w Niemczech. Łatwo pogubić się w gąszczu niemieckich regulacji i zasiłków, szczególnie nie znając języka niemieckiego. W związku z tym przychodzimy Wam z pomocą i wyjaśniamy, jakie zasiłki dla bezrobotnych są dostępne w Niemczech i komu przysługują!

Arbeitslosengeld, Bürgergeld i Sozialhilfe – czym się różnią niemieckie świadczenia dla bezrobotnych?

W Niemczech, osoby które straciły pracę mają prawo do zasiłku Arbeitslosengeld (Arbeitslosengeld I, w skrócie ALG I), jeśli w okresie ostatnich 30 miesięcy przed utratą pracy przez co najmniej 12 miesięcy opłacały w ramach zatrudnienia ubezpieczenie na wypadek bezrobocia (niem. Arbeitslosenversicherung). Ma to z reguły miejsce w przypadku każdej pracy na pełny etat i zatrudnieniu w oparciu o umowę o pracę.

Z kolei Sozialhilfe jest uregulowana w SGB XII, a Bürgergeld (dawniej Hartz 4) w SGB II. Zasadniczo istnieje pomiędzy nimi jedna istotna różnica: przepisy dotyczące Bürgergeld są oficjalnie określone w prawie jako świadczenia zabezpieczenia podstawowego dla osób poszukujących pracy. W tym tytule tkwi sedno sprawy. Przepisy dotyczące Bürgergeld dotyczą więc osób poszukujących pracy, a zatem zasadniczo osób zdolnych do pracy. Oznacza to, że Bürgergeld przysługuje tylko osobom, które są w stanie wykonywać pracę przez co najmniej trzy godziny dziennie.

Natomiast przepisy dotyczące Sozialhilfe uregulowanej w SGB XII dotyczą osób, które nie są już w stanie pracować lub z innych powodów nie muszą (już) pracować. Mogą to być osoby niezdolne do pracy z powodu choroby lub niepełnosprawności, emeryci z zbyt niskimi uprawnieniami emerytalnymi lub osoby znajdujące się w innej trudnej sytuacji.

Ważne: Bürgergeld zostanie zastąpione nową formą podstawowego zabezpieczenia socjalnego (Grundsicherung) jeszcze w tym roku! Zasady mają być bardziej restrykcyjne, a sankcje – surowsze. Planowane wejście w życie: 1 lipca 2026 roku.

Bürgergeld – komu się należy podstawowy dochód obywatelski w Niemczech?

Prawo do Bürgergeld mają osoby zdolne do pracy w wieku od 15 lat do osiągnięcia ustawowego wieku emerytalnego, które nie są w stanie samodzielnie utrzymać się z dochodu lub majątku.

„Zdolność do pracy” oznacza możliwość pracy co najmniej 3 godziny dziennie. Oprócz tego dostępny dochód musi leżeć poniżej państwowego minimum egzystencji i brak jest wystarczającego majątku. Jeżeli warunki te są spełnione, świadczenie przysługuje również partnerom i dzieciom mieszkającym we wspólnym gospodarstwie domowym (tzw. wspólnota potrzeb). Beneficjenci Bürgergeld są obsługiwani przez Jobcenter i – oprócz pomocy finansowej – otrzymują wsparcie w zakresie kwalifikacji i poszukiwania pracy.

Arbeitslosengeld – komu się należy zasiłek dla bezrobotnych w Niemczech?

Arbeitslosengeld mogą w Niemczech otrzymać osoby, które:

• opłacały składki na ubezpieczenie od bezrobocia,

• przepracowały co najmniej 12 miesięcy w ostatnich 30 miesiącach,

• zgłosiły się jako bezrobotne.

Sozialhilfe – komu się należy pomoc socjalna w Niemczech?

Sozialhilfe mogą w Niemczech otrzymać osoby:

• niezdolne do pracy (mniej niż 3 godz. dziennie),

• w wieku emerytalnym,

• lub w szczególnych sytuacjach życiowych.

Rodzaje Sozialhilfe:

• Podstawowe zabezpieczenie na starość i przy trwałej niezdolności do pracy,
• Pomoc na utrzymanie.

Ile wynosi Bürgergeld?

Bürgergeld składa się z kilku elementów:

1. Podstawowe zapotrzebowanie (stawka podstawowa)

Jest to ryczałtowa miesięczna kwota na utrzymanie (żywność, odzież, potrzeby osobiste). Wysokość zależy od wieku i składu gospodarstwa domowego. Po podwyżce z 1 stycznia 2024 r. (ok. +12%) stawki w 2026 r. pozostają niezmienione:

Przykład: osoba samotna otrzymuje 563 € miesięcznie na utrzymanie. Para – łącznie 1.012 €.

2. Koszty mieszkania i ogrzewania

Bürgergeld pokrywa „odpowiednie” koszty najmu i ogrzewania. W pierwszych 12 miesiącach obowiązuje okres ochronny (Karenzzeit) – rzeczywiste koszty są pokrywane nawet wtedy, gdy przekraczają lokalne limity. Po tym okresie Jobcenter może zażądać przeprowadzki lub pokrywać tylko koszty uznane za odpowiednie.

3. Dodatkowe potrzeby (Mehrbedarfe)

Dodatki przysługują m.in.:

• samotnym rodzicom,

• kobietom w ciąży (od 13. tygodnia – 17% stawki),

• osobom z niepełnosprawnością,

• osobom wymagającym specjalnej diety.

Przykład: samotna matka z jednym małym dzieckiem otrzymuje:

• 563 € stawki podstawowej

  • 36% dodatku = 202 €

  • 357 € na dziecko

Razem: 1.122 € miesięcznie (plus koszty mieszkania).

4. Składki na ubezpieczenia społeczne

Składki na ubezpieczenie zdrowotne i pielęgnacyjne są opłacane przez Jobcenter bezpośrednio do kasy chorych (ok. 160 € miesięcznie na osobę dorosłą w 2026 r.).

5. Dochód i majątek

Dochody (np. praca dorywcza, alimenty) są zaliczane powyżej kwot wolnych. Zasiłek rodzinny (Kindergeld – 259 € na dziecko od 2026 r.) jest traktowany jako dochód dziecka. Majątek jest chroniony do określonych limitów (np. 40.000 € w pierwszym roku dla głównego beneficjenta).

6. Osoby z tłem migracyjnym

Bürgergeld nie rozróżnia narodowości – decydują status pobytowy i potrzeba. Osoby ze stałym prawem pobytu (uchodźcy, obywatele UE itd.) otrzymują takie same świadczenia jak Niemcy. Osoby w trakcie procedury azylowej podlegają zwykle ustawie o świadczeniach dla azylantów (niższe stawki).

Ile wynosi Sozialhilfe?

Stawki są zasadniczo identyczne jak w Bürgergeld (563 € dla osoby samotnej).
Koszty mieszkania są pokrywane tylko do granic „odpowiedniości” – bez okresu ochronnego. Obowiązują te same dodatki specjalne.

Ile wynosi Arbeitslosengeld?

Wysokość Arbeitslosengeld wynosi:

• 60% ostatniego wynagrodzenia netto,

• 67% – jeśli beneficjent ma dziecko.

Przykład:
1.600 € netto → ok. 960 € ALG I
1.900 € netto + dziecko → ok. 1.270 € ALG I

ALG I jest niezależne od dochodu partnera i nie podlega kontroli majątku.

Okres pobierania

• 6–12 miesięcy (osoby <50 lat),

• do 24 miesięcy (osoby 58+ z długim stażem).

Po wyczerpaniu ALG I możliwe jest przejście na Bürgergeld.

Jakie dokumenty są potrzebne do Arbeitsamt?

Wniosek o Bürgergeld można złożyć w formie papierowej lub online w Federalnej Agencji Pracy. Formularze można odebrać w urzędzie pracy lub pobrać z internetu. Według Federalnego Ministerstwa Pracy i Spraw Socjalnych możliwe jest również złożenie nieformalnego wniosku. Ważne jest jednak, aby wniosek został złożony dla wszystkich osób mieszkających w gospodarstwie domowym pobierającym zasiłek.

Jak informuje ministerstwo, wnioskodawcy potrzebują następujących dokumentów:

• Ważny dokument tożsamości,
• Zaświadczenie o dochodach,
• Wyciągi bankowe z ostatnich trzech miesięcy,
• Zaświadczenie o istniejących aktywach,
• Zaświadczenie o wydatkach,
• Umowa najmu, zaświadczenie o kosztach ogrzewania i kosztach dodatkowych,
• W przypadku ubiegania się o zasiłek po okresie zatrudnienia: pismo o rozwiązaniu umowy o pracę lub oświadczenie o ustaniu zatrudnienia lub zaświadczenie o zatrudnieniu wypełnione przez pracodawcę.

Wniosek o Bürgergeld składa się zwykle na okres dwunastu miesięcy. Po tym okresie należy złożyć nowy wniosek. Możliwe jest jednak również ubieganie się o zasiłek obywatelski tylko na jeden miesiąc. Jest to możliwe na przykład w przypadku wysokich zwrotów kosztów ogrzewania lub konieczności zakupu paliwa, takiego jak olej lub pellet drzewny.

Jeśli chodzi o dokumenty potrzebne do złożenia wniosku o Sozialhilfe, to wygląda to podobnie, jak w przypadku Bürgergeld. Z kolei przy składaniu wniosku o ALG I nie jest wymagane aż tyle dokumentów. Tutaj wystarczą:

• Dowód osobisty lub paszport wraz z zaświadczeniem o zameldowaniu,
• Zaświadczenie o klasie podatkowej,
• Zaświadczenia o zatrudnieniu oraz zaświadczenia dotyczące innych okresów objętych obowiązkiem ubezpieczenia,
• Dane dotyczące ubezpieczenia zdrowotnego,
• Aktualne dane bankowe,
• Numer ubezpieczenia emerytalnego,
• Numer identyfikacji podatkowej.

Majątek osobisty a niemiecki zasiłek

W przypadku Bürgergeld wprowadzono okres karencji na majątek osobisty przez pierwsze 12 miesięcy od przyznania zasiłku. Oznacza to, że przez ten czas majątek osobisty będzie brany pod uwagę tylko wtedy, gdy jest on znaczny. Tak jest w przypadku, gdy kwota ta przekracza 40 000 euro. Kwota ta wzrasta o 15 000 euro za każdą kolejną osobę mieszkającą we wspólnocie potrzebujących. Samodzielnie zajmowana nieruchomość mieszkalna (nieruchomość domowa, mieszkanie zajmowane przez właściciela) nie jest brana pod uwagę przy ustalaniu znacznego majątku.

Sozialhilfe otrzymują wyłącznie osoby o niskich dochodach i niewielkim majątku. Beneficjenci mogą jednak zachować niewielki majątek, np. 10 000 euro, „odpowiedni” dom lub mieszkanie własnościowe oraz „odpowiedni” samochód.

W przypadku Arbeitslosengeld I nie jest brany pod uwagę majątek beneficjenta, gdyż świadczenie jest wypłacane z opłacanego przez niego ubezpieczenia.

Kto opłaca ubezpieczenie emerytalne podczas bezrobocia w Niemczech?

Jak informuje Niemiecka Ubezpieczalnia Emerytalna (Deutsche Rentenversicherung), bezrobocie może w różny sposób wpływać na przyszłą emeryturę – w zależności od rodzaju pobieranego świadczenia oraz długości okresu pozostawania bez pracy. W określonych przypadkach okresy bezrobocia są zaliczane jako tzw. okresy uwzględniane (Anrechnungszeiten), które mogą zostać zapisane na koncie emerytalnym, nawet jeśli nie zawsze podnoszą wysokość przyszłej emerytury. Aby okres bezrobocia został uznany, osoba musi wcześniej przerwać ubezpieczone zatrudnienie lub działalność gospodarczą oraz zgłosić się jako bezrobotna w Agentur für Arbeit; ponadto okresy bezrobocia między 17. a 25. rokiem życia są uwzględniane nawet bez wcześniejszego zatrudnienia.

Osoby pobierające Arbeitslosengeld I są co do zasady objęte obowiązkowym ubezpieczeniem emerytalnym, a składki opłacane są przez Agentur für Arbeit na podstawie 80% ostatniego wynagrodzenia brutto, co wpływa na wzrost emerytury, choć w mniejszym stopniu niż w czasie zatrudnienia.

W przypadku Bürgergeld (wcześniej ALG II) Jobcenter nie opłaca składek emerytalnych, jednak okresy pobierania tego świadczenia są przekazywane do ubezpieczenia emerytalnego jako okresy uwzględniane, które mogą być zaliczone do wymaganego okresu oczekiwania (np. pięciu lat), ale nie zwiększają wysokości emerytury. Osoby, które nie pobierają żadnego zasiłku dla bezrobotnych, nie są objęte ubezpieczeniem emerytalnym i za ten czas nie są odprowadzane składki, co w dłuższej perspektywie może skutkować niską emeryturą.

Wypowiedzenie umowy o pracę z własnej inicjatywy a zasiłek dla bezrobotnych (ALG I)

Wielu pracowników obawia się samodzielnego wypowiedzenia umowy o pracę, ponieważ może to skutkować okresem karencji w wypłacie zasiłku dla bezrobotnych I (ALG I). Warto jednak wiedzieć, że taka karencja nie jest nakładana automatycznie. Agentur für Arbeit sprawdza każdy przypadek indywidualnie, ponieważ ALG I jest świadczeniem ubezpieczeniowym.

Długość okresu karencji zależy od rodzaju naruszenia:

• 1 tydzień – w przypadku opóźnionego zgłoszenia się jako osoba poszukująca pracy

• 2 tygodnie – w przypadku odmowy przyjęcia oferty pracy

• 3 tygodnie – w przypadku przerwania odpowiedniego (uzasadnionego) środka aktywizacyjnego

• 12 tygodni – w przypadku wypowiedzenia umowy o pracę z własnej inicjatywy bez ważnego powodu lub naruszenia obowiązków wynikających z umowy o pracę

Ile można dorobić do zasiłku w Niemczech?

Osoby, które otrzymują Bürgergeld, mogą posiadać pracę. Pierwsze 100 euro dochodu nie jest potrącane od zasiłku obywatelskiego. W przypadku miesięcznego dochodu, który przekracza 100 euro, ale nie przekracza 603 euro, 20 procent tej części dochodu jest zwolnione z potrącenia od zasiłku. Z kolei w przypadku zarobków wyższych niż 603 euro, ale niższych niż 1000 euro, 30 procent tej części dochodu nie podlega potrąceniu. Przy zarobkach w wysokości od 1000 do 1200 euro, 10 procent tej częsci dochodu nie zostanie potrącone od zasiłku obywatelskiego (tak stanowi § 11b SGB 2). W przypadku osób, które mają co najmniej jedno małoletnie dziecko, ostatni poziom zwolnienia od potrąceń ma zastosowanie nawet do dochodu w wysokości 1500 euro.

Przykład: Dawid zarabia 603 euro miesięcznie na Minijob. Nie płaci z tego tytułu żadnego podatku ani składek na ubezpieczenie społeczne. Pierwsze 100 euro i 20% z 503 euro, czyli 100,60 euro, nie są potrącane. W związku z tym w sumie 200,60 euro nie zostaną potrącone od zasiłku.

Oprócz tego młodzi ludzie mogą zatrzymać dochody z pracy szkolnej i studenckiej oraz dochody z kształcenia zawodowego do wysokości limitu Minijob (obecnie 603 euro). Dochody z prac uczniowskich w czasie wakacji nie są w ogóle brane pod uwagę.

Z kolei podczas pobierania Arbeitslosengeld I (ALG I) praca jest dozwolona, o ile tygodniowy czas pracy nie przekracza 15 godzin. Dodatkowy dochód do 165 euro miesięcznie nie podlega potrąceniu. Wyższe dochody są potrącane i powodują zmniejszenie zasiłku ALG I. Dodatkową pracę należy zgłosić do agencji pracy (Agentur für Arbeit).

Sozialhilfe przysługuje osobom niezdolnym do pracy, więc nie ma tutaj mowy o dodatkowym zarobku.

Bürgergeld dla osób z zagranicy

Arbeitsagentur informuje na swojej stronie internetowej, iż Bürgergeld mogą otrzymywać również osoby z zagranicy, jeśli spełnione są odpowiednie warunki.

Osoby, które nie posiadają obywatelstwa niemieckiego, muszą spełnić dodatkowe wymagania:

• posiadają działalność gospodarczą lub są zatrudnione w oparciu o umowę o pracę
• pochodzą z kraju Unii Europejskiej (UE), Europejskiego Obszaru Gospodarczego (EOG) lub Szwajcarii, były wcześniej zatrudnione w Niemczech i są przymusowo bezrobotne (nie z własnej winy) lub
• pochodzą z innego kraju (państwa trzeciego) i posiadają tytuł pobytowy uprawniający do uzyskania dochodu obywatelskiego.

Dochodu obywatelskiego nie otrzymają osoby, które:

• nie mieszkają legalnie w Niemczech
• przyjechały do Niemiec tylko w celu poszukiwania pracy lub
• otrzymują wsparcie finansowe na mocy ustawy o świadczeniach dla osób ubiegających się o azyl

Transfer Arbeitslosengeld do Polski

W Niemczech osoby uprawnione do zasiłku dla bezrobotnych (Arbeitslosengeld I) mogą — pod pewnymi warunkami — przenieść wypłatę tego świadczenia do Polski, jeśli wyjeżdżają tam w celu poszukiwania pracy; wymaga to m.in. bycia zarejestrowanym jako bezrobotny w Niemczech i zgłoszenia chęci transferu w Agentur für Arbeit oraz uzyskania formularza U2, a następnie rejestracji jako poszukujący pracy w polskim urzędzie pracy w ciągu kilku dni po przyjeździe, co umożliwia pobieranie zasiłku przez większość okresu jego ważności (zwykle 3 miesiące z możliwością przedłużenia do 6 miesięcy), natomiast długoterminowy zasiłek socjalny (Bürgergeld) nie może być przenoszony do Polski, ponieważ jest dostosowany do kosztów utrzymania obowiązujących tylko w Niemczech.

Ubieganie się o Bürgergeld jako dodatek do Arbeitslosengeld I

W Niemczech zasiłek dla bezrobotnych Arbeitslosengeld I (ALG I) wynosi co do zasady 67% ostatniego dochodu netto (w przypadku osób posiadających dzieci). Kwota ta musi wystarczyć zarówno na bieżące koszty utrzymania, jak i na pokrycie kosztów mieszkania, w szczególności czynszu oraz ogrzewania.

W praktyce często zdarza się jednak, że wysokość czynszu jest na tyle wysoka, iż ALG I nie wystarcza na jednoczesne pokrycie kosztów mieszkaniowych i codziennego utrzymania. Osoby, które utraciły zatrudnienie, mogą wówczas znaleźć się w sytuacji, w której dostępne środki finansowe nie zapewniają im minimalnego poziomu egzystencji.

W takiej sytuacji możliwe jest ubieganie się o dodatek mieszkaniowy (Wohngeld). Jeżeli jednak dodatek ten nie przysługuje — na przykład dlatego, że nawet po jego uwzględnieniu dochód nadal nie pokrywa uznanych prawnie potrzeb życiowych — osoba bezrobotna może wystąpić o Bürgergeld jako świadczenie uzupełniające.

Bürgergeld stanowi podstawowe zabezpieczenie socjalne dla osób, których dochody — w tym również Arbeitslosengeld I — nie wystarczają na pokrycie kosztów utrzymania. Wysokość tego świadczenia, podobnie jak w przypadku Wohngeld, ustalana jest indywidualnie i zależy m.in. od wysokości dochodów, posiadanego majątku, składu gospodarstwa domowego oraz kosztów mieszkania.

Jaka może być maksymalna wysokość czynszu, którą pokrywa Jobcenter?

W przypadku świadczeń takich jak Bürgergeld lub Sozialhilfe wysokość czynszu odgrywa istotną rolę przy ustalaniu prawa do świadczeń. O tym, czy koszty mieszkania są uznawane za odpowiednie, decyduje Jobcenter lub właściwy urząd, kierując się lokalnymi wytycznymi obowiązującymi w danym mieście lub powiecie. Przykładowo w Monachium dla mieszkania do 50 m², w którym żyje jedna osoba, maksymalna wysokość czynszu wynosi 781 euro. Z kolei w Berlinie maksymalny czynsz wynosi aktualnie 449 euro.

Przy ustalaniu dopuszczalnej wysokości czynszu brane są pod uwagę różne kryteria, w tym m.in. liczba osób w gospodarstwie domowym, wielkość mieszkania oraz tzw. Mietstufe, czyli poziom czynszu charakterystyczny dla danej lokalizacji. W praktyce oznacza to, że osoby mieszkające w dużych miastach mogą mieć uznane wyższe koszty najmu niż osoby zamieszkujące mniejsze miejscowości.

Jeżeli wysokość czynszu lub wielkość mieszkania przekraczają ustalone granice, urząd może wezwać do obniżenia kosztów utrzymania, na przykład poprzez znalezienie tańszego mieszkania lub podnajem. Co do zasady, przez okres przejściowy – zazwyczaj do sześciu miesięcy – koszty mogą być jeszcze pokrywane w dotychczasowej wysokości. Po tym czasie Jobcenter może ograniczyć finansowanie do poziomu uznanego za odpowiedni (§ 22 SGB II).

Obniżenie wysokości świadczenia przez Jobcenter

Naruszenia obowiązków i brak zgłoszenia się na wezwanie do Jobcenter mogą prowadzić do obniżenia świadczeń. Oznacza to, że jeśli zobowiązania wobec urzędu pracy nie zostaną wypełnione, może to doprowadzić do zmniejszenia wsparcia finansowego na pewien okres czasu. Wypłaty za koszty zakwaterowania nie są tym jednak objęte.

Dobrze wiedzieć: Obniżki nie następują, jeśli zostanie przedstawiony i udowodniony ważny powód swojego zachowania lub jeśli obniżenie świadczeń stanowi wyjątkową trudność w indywidualnej sprawie.

Obniżki Bürgergeld zależą od wykroczenia:

Jakie obowiązki nakłada na beneficjenta Jobcenter?

Osoby otrzymujące w Niemczech Bürgergeld są zobowiązane do:

• Bezwzględnej obecności na rozmowach o pracę lub kursach podnoszących kwalifikacje zawodowe w terminie wyznaczonym przez Jobcenter,
• Uzyskania pozwolenia na przeprowadzkę do innego miasta,
• Zgłoszenia choroby,
• Przedkładania wyciągu z konta bankowego (zwykle co kwartał),
• Poinformowania Jobcenter o dodatkowych dochodach uzyskiwanych np. z prac dorywczych.

Czy Jobcenter może wymagać przedstawienia wyciągów z konta?

Osoby składające wniosek o Bürgergeld lub Sozialhilfe są zobowiązane do przedstawienia wyciągów bankowych z ostatnich trzech miesięcy. Dokumenty te są niezbędne do oceny sytuacji finansowej i prawidłowego ustalenia wysokości świadczeń. W uzasadnionych przypadkach Jobcenter może zażądać dodatkowych wyciągów bankowych z dłuższego okresu, na przykład gdy istnieją wątpliwości co do kompletności lub prawdziwości podanych informacji. Takie żądanie musi być jednak odpowiednio uzasadnione i dotyczyć konkretnej sytuacji.

Ubezpieczenie zdrowotne w Niemczech w przypadku bezrobocia

Po utracie pracy w Niemczech nadal istnieje obowiązek posiadania ubezpieczenia zdrowotnego. Osoby, które były ubezpieczone w ustawowej kasie chorych i zarejestrują się jako bezrobotne, zazwyczaj pozostają w tym samym systemie. W przypadku pobierania świadczeń takich jak Arbeitslosengeld I lub Bürgergeld składki na ubezpieczenie zdrowotne i pielęgnacyjne są opłacane przez odpowiedni urząd (Bundesagentur für Arbeit lub Jobcenter). Zaleca się poinformowanie kasy chorych o zmianie statusu zawodowego, aby zachować ciągłość ubezpieczenia.

Osoby niepobierające zasiłków muszą samodzielnie zadbać o opłacanie składek. W takiej sytuacji możliwe jest dobrowolne pozostanie w ustawowym ubezpieczeniu zdrowotnym i opłacanie składek z własnych środków. Alternatywą może być prywatne ubezpieczenie zdrowotne lub — przy spełnieniu określonych warunków — objęcie ubezpieczeniem przez współmałżonka.

Należy pamiętać, że brak ubezpieczenia zdrowotnego nie zwalnia z obowiązku jego posiadania. W przypadku przerwy w ubezpieczeniu kasy chorych mogą naliczyć składki wstecz, dlatego ważne jest zachowanie ciągłości ochrony ubezpieczeniowej.

Czy Jobcenter dofinansuje zakup samochodu?

Zazwyczaj osoby pobierające świadczenie Bürgergeld nie otrzymują wsparcia finansowego na pokrycie kosztów zakupu samochodu. W wyjątkowych przypadkach możliwe jest jednak uzyskanie pomocy, jeśli posiadanie auta jest niezbędne, na przykład do podjęcia zatrudnienia lub gdy do miejsca pracy nie można dotrzeć w inny sposób. Jak wyjaśnia urząd pracy w Dortmundzie, w takich sytuacjach wsparcie może zostać przyznane m.in. z tzw. budżetu pośrednictwa (Vermittlungsbudget).

Urząd Pracy w Dortmundzie podkreśla jednocześnie, że nie istnieje prawo do otrzymania świadczeń z budżetu pośrednictwa, a każda decyzja podejmowana jest indywidualnie. Osoby pobierające dochód obywatelski, które rozważają zakup samochodu, powinny zatem skontaktować się ze swoim doradcą i omówić planowany zakup jeszcze przed jego dokonaniem. Podobne zalecenia formułuje również Federalna Agencja Pracy (Bundesagentur für Arbeit).

Czy Jobcenter pokryje koszty biletu za 49 euro?

Każdy, kto zakłada, że urząd pracy w Niemczech automatycznie pokryje koszt biletu Deutschlandticket (49 euro), może się rozczarować. Zgodnie ze stanowiskiem Federalnej Agencji Pracy (Bundesagentur für Arbeit), nie przewidziano ogólnej, dodatkowej dotacji na transport ani mobilność dla osób pobierających świadczenia.

Jak to jednak często bywa, istnieją wyjątki. Według stowarzyszenia Bürgergeldverein, w „szczególnych, nietypowych sytuacjach” możliwe jest uzyskanie dodatkowego wsparcia finansowego na pokrycie zwiększonych kosztów podróży. Dotyczy to przypadków, w których spełnione są następujące warunki:

• ponoszone są regularne i nieuniknione koszty podróży, np. związane z koniecznymi wizytami lekarskimi,

• szczególne zapotrzebowanie na pokrycie kosztów transportu trwa dłużej niż trzy miesiące lub ma charakter stały.

W takich sytuacjach Jobcenter może – w ramach tzw. zwiększonego zapotrzebowania (Mehrbedarf) – wyrównać różnicę pomiędzy częścią standardowego świadczenia Bürgergeld przeznaczoną na mobilność a rzeczywistymi kosztami podróży, np. ceną biletu Deutschlandticket. Decyzja w tej sprawie zawsze podejmowana jest indywidualnie i nie stanowi automatycznego uprawnienia.

Umzugsgeld – czyli pieniądze z Jobcenter na przeprowadzkę!

W przypadku gdy osoba pobierająca świadczenia z Jobcenter (np. Bürgergeld) musi się przeprowadzić z powodu poszukiwania pracy, podjęcia zatrudnienia, szkolenia zawodowego lub z innych uzasadnionych względów, może ubiegać się o jednorazową pomoc finansową na pokrycie kosztów przeprowadzki (tzw. Umzugsgeld). Warunkiem otrzymania świadczenia jest wcześniejsze złożenie wniosku w Jobcenter oraz uzasadnienie potrzeby zmiany miejsca zamieszkania. Wysokość wsparcia ustalana jest indywidualnie i zależy m.in. od odległości przeprowadzki, kosztów transportu oraz sytuacji mieszkaniowej danej osoby. Świadczenie to ma na celu wsparcie osób o niskich dochodach w podjęciu pracy lub rozpoczęciu kwalifikacji zawodowych.

Zasiłek w Niemczech a urlop

Osoby pobierające w Niemczech Bürgergeld mają obowiązek poinformowania Jobcenter o planowanej nieobecności, w tym wyjeździe na wakacje. Oznacza to, że urząd pracy musi zostać poinformowany o terminie, miejscu oraz długości planowanego wyjazdu. Wyjazd bez wcześniejszego zgłoszenia i uzyskania zgody Jobcenter nie jest dozwolony.

Po zgłoszeniu i zatwierdzeniu nieobecności przez urząd pracy, możliwe jest skorzystanie z maksymalnie trzech tygodni (21 dni kalendarzowych) tzw. Ortsabwesenheit w ciągu roku, przy zachowaniu prawa do świadczeń. W indywidualnych, uzasadnionych przypadkach Jobcenter może wyrazić zgodę na dłuższą nieobecność, jednak zazwyczaj bez wypłaty świadczeń pieniężnych za ten dodatkowy okres. Każdy wniosek rozpatrywany jest indywidualnie, a kluczowym kryterium jest to, czy nieobecność nie utrudnia integracji zawodowej osoby pobierającej świadczenie.

Podobne zasady obowiązują osoby korzystające z Sozialhilfe, które również muszą zgłaszać planowaną nieobecność i uzyskać zgodę właściwego urzędu.

Również osoby pobierające Arbeitslosengeld I (ALG I) są zobowiązane do poinformowania Agentur für Arbeit o planowanej nieobecności i uzyskania jej zgody. Brak zgłoszenia wyjazdu może skutkować utratą prawa do zasiłku za okres nieobecności.

Wsparcie ze strony tłumacza 

Nawet jeśli słabo znacie język niemiecki lub nie znacie go wcale, możecie skorzystać z pomocy Jobcenter. W tym celu należy umówić się na spotkanie i wcześniej poinformować urząd, że potrzebny będzie tłumacz. Jobcenter zorganizuje wówczas obecność tłumacza podczas rozmowy. W wielu urzędach pracy istnieje również możliwość skorzystania z telefonicznej usługi tłumaczeniowej.

Wskazówka: Jeśli znacie osobę zaufaną, która może pomóc w tłumaczeniu, możecie zabrać ją ze sobą na rozmowę doradczą.

Czy studenci albo osoby uczące się mają prawo do zasiłku dla bezrobotnych w Niemczech?

Studenci oraz osoby uczące się nie są w Niemczech traktowani jak osoby bezrobotne. Mogą jednak ubiegać się o specjalne wsparcie finansowe w ramach programu BAföG. W przypadku studentów świadczenie to składa się w połowie z bezzwrotnej dotacji, a w połowie z nieoprocentowanej pożyczki, którą należy spłacić do ustawowo określonego limitu. Uczniowie szkół objętych systemem BAföG otrzymują natomiast świadczenie w całości bezzwrotne.