Niemcy zalewane falą wtórnych wniosków azylowych. Wzrost nawet o 2000 procent w ciągu jednego roku

Rekordowa liczba wniosków, jakiej wcześniej nie notowano

W Niemczech doszło do bezprecedensowego wzrostu liczby tzw. wtórnych wniosków azylowych (Asyl-Folgeanträge). Jak wynika z danych Federalnego Urzędu ds. Migracji i Uchodźców (BAMF), w 2025 roku złożono ich więcej niż kiedykolwiek wcześniej. Jeszcze przed latem nic nie wskazywało na zbliżający się rekord, jednak w kolejnych miesiącach nastąpił gwałtowny i trudny do przewidzenia skok.

Do końca listopada 2025 roku BAMF zarejestrował 51 138 wtórnych wniosków azylowych, co oznacza wzrost o ponad 141 procent w porównaniu z rokiem poprzednim. Zdecydowaną większość tych wniosków złożyli obywatele Afganistanu.

Afganistan na pierwszym miejscu. Kobiety dominują w statystykach

Spośród wszystkich wtórnych wniosków azylowych aż 37 110 pochodziło od Afgańczyków. Szczególnie wyraźny był udział kobiet i dziewcząt:

• 21 759 wniosków złożyły kobiety i nieletnie dziewczęta,
• 15 351 wniosków pochodziło od mężczyzn i chłopców.

W około 86 procentach spraw rozpatrzonych do tego momentu BAMF przyznał osobom składającym wtórne wnioski ochronę międzynarodową, co dodatkowo podkreśla skalę i wagę zjawiska.

Wyrok Trybunału Sprawiedliwości UE jako punkt zwrotny

Podstawą prawną dla masowego składania wtórnych wniosków stał się wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) z października 2024 roku. Trybunał uznał w nim, że afgańskim kobietom w sposób rażący i systematyczny odmawia się podstawowych praw wynikających z godności ludzkiej, wyłącznie ze względu na płeć.

W konsekwencji TSUE zakwalifikował Afgańki jako grupę podlegającą prześladowaniom z definicji, ze względu na politykę prowadzoną przez talibów. Oznacza to, że sam fakt bycia kobietą pochodzącą z Afganistanu może stanowić wystarczającą podstawę do uzyskania azylu, bez konieczności przeprowadzania indywidualnej analizy sytuacji danej osoby.

Wzrost o niemal 2000 procent w ciągu kilku miesięcy

Między styczniem a listopadem 2025 roku liczba wtórnych wniosków składanych przez obywateli Afganistanu wzrosła niemal o 2000 procent. BAMF przyznał w wypowiedzi dla „Frankfurter Allgemeine Zeitung”, że orzecznictwo TSUE mogło – poprzez sposób, w jaki było odbierane na zewnątrz – zachęcić do masowego składania takich wniosków.

Jednocześnie urząd zwraca uwagę na nietypowe opóźnienie reakcji. Dynamiczny wzrost nie nastąpił bezpośrednio po wydaniu wyroku, lecz dopiero kilka miesięcy później. Przyczyn tej zwłoki BAMF nie potrafi jednoznacznie wyjaśnić.

Rola organizacji pomocowych? Brak dowodów na skoordynowane działania

Pojawiły się spekulacje, czy organizacje pomocowe nie zaczęły z opóźnieniem intensywniej informować afgańskie kobiety o skutkach wyroku TSUE, zachęcając je do składania wtórnych wniosków w celu uzyskania korzystniejszego statusu ochronnego. Südwestrundfunk informował, że takie porady rzeczywiście były udzielane.

Jednak – jak podkreśla BAMF – gdyby był to główny czynnik, wzrost liczby wniosków miałby raczej charakter stopniowy, a nie nagły i lawinowy. Federalny urząd zaznacza, że nie posiada żadnych informacji o skoordynowanej kampanii prowadzonej przez organizacje pomocowe.

Polityka deportacyjna nowego rządu jako czynnik zapalny

Organizacja Pro Asyl wskazuje na inny możliwy powód gwałtownego wzrostu. Jej zdaniem decydującą rolę odegrała zmiana kursu politycznego po objęciu władzy przez nowy rząd federalny.

Na początku maja 2025 roku w umowie koalicyjnej zapowiedziano intensyfikację deportacji do Afganistanu, a w połowie lipca zrealizowano pierwszy lot deportacyjny. Według Pro Asyl sygnał ten wywołał silny niepokój w afgańskiej społeczności w Niemczech.

– „To uruchomiło dzwonki alarmowe i najwyraźniej doprowadziło do dynamicznej reakcji wśród Afgańczyków” – powiedziała Wiebke Judith z Pro Asyl.

System pod presją

Skala wzrostu wtórnych wniosków azylowych stawia niemiecki system azylowy przed poważnym wyzwaniem administracyjnym i politycznym. Dane BAMF pokazują, że zjawisko to nie ma charakteru marginalnego, lecz stało się jednym z kluczowych problemów migracyjnych Niemiec w 2025 roku, z konsekwencjami, które będą odczuwalne również w kolejnych latach.

źródło: bild.de