Debata o wprowadzeniu podatku od cukru w Niemczech wchodzi w nową fazę. Choć podczas zjazdu federalnego CDU propozycja została odrzucona, Daniel Günther z landu Schleswig-Holstein zapowiada dalsze działania – tym razem za pośrednictwem Bundesratu, czyli izby reprezentującej kraje związkowe. Spór dotyczy nie tylko polityki zdrowotnej, lecz także granic ingerencji państwa w rynek i indywidualne wybory konsumentów.
CDU odrzuca propozycję, ale Schleswig-Holstein nie rezygnuje
Daniel Günther, przewodniczący CDU w Schleswig-Holstein, zapowiedział, że nie wycofa się z pomysłu wprowadzenia opłaty uzależnionej od zawartości cukru w produktach spożywczych. Mimo przegranej podczas głosowania na zjeździe partii, podkreślił w rozmowie ze „Spiegel”, że temat nie jest zamknięty.
Jak zaznaczył, regionalna CDU w Schleswig-Holstein przyjęła uchwałę popierającą takie rozwiązanie. Według Günthera inicjatywa cieszy się szerokim poparciem społecznym oraz wsparciem środowisk medycznych i organizacji konsumenckich.
Günther zapowiedział wykorzystanie wszystkich dostępnych możliwości politycznych, w szczególności ścieżki legislacyjnej przez Bundesrat.
Podatek cukrowy i ograniczenia dla sprzedaży napojów energetycznych
Propozycja nie ogranicza się wyłącznie do opłaty od cukru. Günther opowiada się również za wprowadzeniem minimalnego wieku 16 lat przy sprzedaży napojów energetycznych. Jak podkreślił, jest to kwestia ochrony dzieci i młodzieży.
Podczas zjazdu CDU Günther bezskutecznie apelował do delegatów o poparcie wniosku swojego landu. Zwracał uwagę, że jedna czwarta dzieci w Niemczech ma nadwagę. W jego ocenie konieczne jest zastosowanie mechanizmu fiskalnego o charakterze regulacyjnym, który wpłynie na ograniczenie nadmiernego spożycia cukru i przeciwdziałanie poważnym problemom zdrowotnym.
„To nie zakazy, lecz bodziec rynkowy” – argumentacja Günthera
Günther odrzucił krytykę ze strony części partyjnych kolegów, którzy zarzucali mu dążenie do polityki zakazów lub zwiększania dochodów budżetowych. W jego ocenie podatek uzależniony od zawartości cukru nie ma charakteru represyjnego ani fiskalnego.
Günther argumentuje, że umiarkowana opłata, skonstruowana w oparciu o poziom cukru w produkcie, stanowiłaby bodziec rynkowy dla producentów do modyfikowania receptur i ograniczania zawartości cukru. Odwołuje się przy tym do doświadczeń innych państw, gdzie podobne rozwiązania doprowadziły do realnych zmian w składzie produktów i przyniosły pozytywne efekty zdrowotne.
Günther wskazał także na koszty ponoszone przez system ochrony zdrowia w związku z nadwagą i chorobami wynikającymi z nadmiernego spożycia cukru wśród młodych ludzi. W jego ocenie mamy do czynienia z sytuacją „zawodności rynku”, w której zyski są prywatyzowane, a koszty leczenia ponosi całe społeczeństwo.
Ostry sprzeciw w CDU: „To zielona polityka opiekuńcza”
Propozycja spotkała się z wyraźnym sprzeciwem części kierownictwa CDU. Wicesekretarz generalna partii Christina Stumpp podczas zjazdu stanowczo odrzuciła inicjatywę. Podkreśliła, że CDU wierzy w odpowiedzialność obywateli, a nie w ich paternalistyczne traktowanie.
Jej zdaniem podatki nie zastąpią indywidualnej odpowiedzialności, a podatek cukrowy nie jest polityką zdrowotną, lecz przejawem „zielonej polityki opiekuńczej”. Krytyczne stanowisko zajął również minister rolnictwa i żywności Badenii-Wirtembergii Peter Hauk.
Sprzeciw wobec podatku cukrowego wcześniej wyraził także federalny minister żywności Alois Rainer (CSU).
Silne wsparcie środowisk medycznych i organizacji konsumenckich
Decyzja zjazdu CDU spotkała się z krytyką ze strony organizacji konsumenckich i środowisk lekarskich. Przewodnicząca Marburger Bund, Susanne Johna, zwróciła uwagę, że napoje bezalkoholowe często zawierają wielokrotność zalecanej dziennej dawki cukru. W szczególności dzieci i młodzież regularnie spożywają znaczne ilości cukru, co sprzyja otyłości, cukrzycy oraz próchnicy.
Organizacja Foodwatch zaapelowała do krajów związkowych o poparcie inicjatywy Schleswig-Holstein w Bundesracie. W ocenie jej przedstawicieli CDU zmarnowała szansę na ograniczenie chorób i związanych z nimi cierpień, a także na zmniejszenie wielomiliardowych kosztów dla systemu ochrony zdrowia.
Jeszcze przed zjazdem 46 organizacji medycznych i konsumenckich wystosowało apel do CDU o poparcie podatku cukrowego. Wśród sygnatariuszy znalazły się m.in. Foodwatch, Marburger Bund, Federalna Izba Lekarska (Bundesärztekammer) oraz medyczne towarzystwa naukowe.
Spór o kierunek polityki zdrowotnej w Niemczech
Debata o podatku cukrowym wykracza poza samą kwestię fiskalną. Dotyczy fundamentalnego pytania o rolę państwa w kształtowaniu nawyków żywieniowych oraz o to, czy mechanizmy rynkowe powinny być wykorzystywane do realizacji celów zdrowotnych.
Z jednej strony stoją zwolennicy instrumentów ekonomicznych, które mają ograniczyć negatywne skutki nadmiernego spożycia cukru. Z drugiej – obrońcy modelu opartego na odpowiedzialności indywidualnej i minimalnej ingerencji państwa.
Günther zapowiada, że mimo porażki na zjeździe CDU, sprawa podatku cukrowego w Niemczech nie została zakończona. Kolejnym etapem sporu może stać się Bundesrat, gdzie kraje związkowe mają możliwość inicjowania i wpływania na proces legislacyjny.
źródło: spiegel.de
A nie łatwiej by było producentom żywności zakazać wpychania wszędzie cukru ponad normę? Czy może jednak chodzi tu o brak kasy w budżecie, bo wszystko poszło na posożytniczą wukraine i kozojebców?