Niemiecki rząd chce mocniej uderzyć w zorganizowane wyłudzanie świadczeń. Gabinet przyjął 10-punktowy plan, który przewiduje między innymi odebranie Grundsicherung osobom poszukiwanym na podstawie wykonalnego nakazu aresztowania.
Rząd przyjął plan walki z oszustwami socjalnymi
Plan przygotowali federalna minister pracy i spraw socjalnych Bärbel Bas oraz minister spraw wewnętrznych Alexander Dobrindt. Według rządu ma on ograniczyć zorganizowane nadużycia i zamknąć luki wykorzystywane do wyłudzania pieniędzy z systemu pomocy społecznej.
Jednym z najbardziej konkretnych punktów jest zapowiedź, że osoby ścigane na podstawie wykonalnego nakazu aresztowania nie będą mogły dłużej otrzymywać świadczeń podstawowych. Wymaga to zmian w przepisach i odpowiedniej wymiany danych między instytucjami, dlatego nie jest to jeszcze zasada obowiązująca automatycznie od dnia przyjęcia planu.
Jobcenter mają szybciej przekazywać informacje
Rząd chce ułatwić wymianę danych pomiędzy urzędami, aby podejrzane przypadki można było szybciej wykrywać i ścigać. Przy podejrzeniu pracy na czarno lub łamania przepisów o płacy minimalnej Jobcenter mają zgłaszać sprawy służbom celnym.
Plan przewiduje też rozszerzenie odpowiedzialności pracodawców. Jeżeli zatrudnienie zostało zgłoszone jedynie pozornie albo niezgodnie z prawdą, pracodawca ma odpowiadać za świadczenia wypłacone bez podstawy. Podobne rozwiązanie ma zostać wprowadzone również w przepisach dotyczących pomocy społecznej dla osób starszych i niezdolnych do pracy.
Szczególny nacisk na nadużycia związane z migracją z UE
Federalny rząd podkreśla, że działania są skierowane przede wszystkim przeciwko zorganizowanym mechanizmom wykorzystującym obywateli innych państw Unii Europejskiej. Chodzi między innymi o fikcyjne zatrudnienie, wyzysk pracowników oraz pobieranie świadczeń przez osoby żyjące w tak zwanych ruinach czynszowych.
Samorządy mają dostać skuteczniejsze narzędzia do działania przeciw właścicielom zaniedbanych nieruchomości wykorzystywanych w takich procederach. Władze chcą również mocniej ścigać osoby stojące za zorganizowanym wyłudzaniem świadczeń, a jednocześnie rozbudować pomoc dla ofiar handlu ludźmi, pracy przymusowej i wyzysku.
Plan nie odbiera pomocy osobom uprawnionym
Rząd zaznacza, że celem nie jest ograniczenie wsparcia dla osób rzeczywiście potrzebujących. Minister Bärbel Bas podkreśliła, że swoboda podejmowania pracy w Unii Europejskiej pozostaje ważna, ale nie może służyć do wykorzystywania ludzi ani organizowania oszustw.
Część rozwiązań wymaga teraz przygotowania lub zmiany ustaw. Samo przyjęcie planu przez gabinet oznacza więc polityczną decyzję o kierunku działań, a nie natychmiastowe wejście wszystkich dziesięciu punktów w życie.
Źródło: Bundesregierung, 23.09.2026.
