Koniec dotychczasowego systemu. Bundestag ma podjąć decyzję
Po miesiącach sporów niemiecka koalicja rządząca uzgodniła ostateczne szczegóły reformy świadczenia znanego jako Bürgergeld. W tym tygodniu planowane jest formalne zakończenie obowiązywania dotychczasowego modelu i zastąpienie go nową formą podstawowego zabezpieczenia społecznego (Grundsicherung).
Jak poinformował Bundestag, głosowanie nad ustawą ma odbyć się w czwartek, po godzinnej debacie plenarnej. Z ustaleń Niemieckiej Agencji Prasowej (Deutsche Presse-Agentur), powołującej się na źródła w kręgach koalicyjnych w Berlinie, wynika, że partie rządzące – CDU/CSU oraz SPD osiągnęły porozumienie w sprawie ostatnich szczegółów reformy. Wcześniej informował o tym tygodnik „Stern”.
„Rozdział Bürgergeld jest zamknięty”
Marc Biadacz (CDU), rzecznik frakcji Unii ds. polityki rynku pracy, podkreślił, że przyjęcie reformy oznacza definitywne zakończenie dotychczasowego modelu świadczenia.
– „Rozdział Bürgergeld jest zamknięty” – oświadczył polityk. Dodał, że reforma otwiera nowy etap w polityce społecznej państwa.
W jego ocenie nowe rozwiązania mają tworzyć system, który zapewni realne perspektywy osobom faktycznie starającym się o powrót na rynek pracy, a jednocześnie jasno określi zasadę współodpowiedzialności.
– „Tworzymy system, który daje prawdziwą szansę tym, którzy poważnie się starają, i jednocześnie jasno pokazuje: kto oczekuje wsparcia, musi wziąć na siebie odpowiedzialność” – zaznaczył Biadacz.
Zaostrzenie zasad dla 5,3 miliona świadczeniobiorców
Reforma obejmie około 5,3 miliona osób pobierających obecnie Bürgergeld. Projekt przewiduje znaczące zaostrzenie przepisów dotyczących obowiązków beneficjentów.
Jedną z kluczowych zmian jest możliwość całkowitego wstrzymania świadczenia w przypadku trzykrotnego niestawienia się na wyznaczone spotkanie w Jobcenter, czyli urzędzie pracy odpowiedzialnym za obsługę osób korzystających z pomocy. Nowe przepisy wprowadzają tzw. całkowite sankcje (Totalsanktionen), które mogą skutkować utratą podstawowego zabezpieczenia finansowego.
Pierwsza debata nad proponowanymi zmianami odbyła się w Bundestagu już w styczniu, po miesiącach intensywnych i momentami bardzo ostrych sporów politycznych.
Większe uprawnienia dla Jobcenter i surowsze wymogi zdrowotne
Ostatnie uzgodnienia dotyczyły – jak określono w kręgach parlamentarnych – mniejszych, lecz istotnych szczegółów. Według informacji „Stern” Jobcenter mają otrzymać większą swobodę w zakresie reintegracji osób bezrobotnych na rynku pracy.
W przypadku nieobecności na obowiązkowych terminach urzędowych instytucje te będą mogły w przyszłości żądać zaświadczenia wystawionego przez lekarza urzędowego (amtsärztliches Attest), a nie wyłącznie standardowego zwolnienia lekarskiego od lekarza rodzinnego. Oznacza to zaostrzenie kontroli nad usprawiedliwieniami nieobecności.
Ustawa, po przyjęciu przez Bundestag, będzie jeszcze wymagała zatwierdzenia przez Bundesrat. Zasadnicza część przepisów ma wejść w życie 1 lipca 2026 roku.
Sankcje, majątek i koniec okresu ochronnego
CDU określa proponowane sankcje jako „konieczne, sprawiedliwe i uczciwe”. Biadacz zapewnił jednocześnie, że zachowana zostanie ochrona rodzin w zakresie kosztów zakwaterowania.
Projekt ustawy przewiduje również zaostrzenie zasad dotyczących majątku osób ubiegających się o świadczenie. Zniesiony ma zostać stały okres karencji, w którym majątek beneficjenta był chroniony przed obowiązkiem wykorzystania na własne utrzymanie. W przyszłości priorytetowo traktowane będzie wykorzystanie własnych dochodów i zasobów finansowych przed przyznaniem wsparcia z budżetu państwa.
Oznacza to powrót do bardziej restrykcyjnego modelu, w którym odpowiedzialność finansowa jednostki stawiana jest przed interwencją państwa.
Odwrócenie reformy z 2023 roku
Bürgergeld w obecnym kształcie obowiązuje od początku 2023 roku. Jednym z jego kluczowych założeń było nadanie pierwszeństwa szkoleniom i podnoszeniu kwalifikacji przed bezpośrednim kierowaniem do pracy. Reforma planowana przez koalicję odwraca tę zasadę – priorytetem ponownie ma być szybkie podjęcie zatrudnienia.
Szczególnie CDU/CSU zabiegały o zaostrzenie przepisów oraz o usunięcie samego określenia „Bürgergeld”, argumentując, że dotychczasowa nazwa i konstrukcja świadczenia były odbierane jako zbyt liberalne.
Ograniczone oszczędności budżetowe
Mimo szerokiego zakresu zmian spodziewane oszczędności budżetowe mają pozostać stosunkowo niewielkie. Według informacji zawartych w projekcie reforma przyniesie redukcję wydatków w dwucyfrowym przedziale milionów euro, co w skali całego systemu świadczeń socjalnych oznacza umiarkowany efekt finansowy.
Planowane głosowanie w Bundestagu będzie kluczowym momentem dla przyszłości niemieckiego systemu wsparcia dla osób bezrobotnych i o niskich dochodach. Reforma oznacza istotną zmianę filozofii pomocy społecznej – od modelu silniej akcentującego wsparcie i rozwój kompetencji ku systemowi podkreślającemu obowiązki i odpowiedzialność świadczeniobiorców.
źródło: welt.de
Czy tylko Niemcom zabiorą,czy DARMOZJADY też już nie dostaną?