Po historycznym wyborze polityka AfD na przewodniczącego landtagu Saksonii-Anhalt spór przeniósł się do Berlina. Politycy SPD ostro skrytykowali wynik głosowania, a frakcja Bundestagu ponowiła postulat sprawdzenia, czy istnieją podstawy do wszczęcia postępowania o zakaz partii. Taka procedura nie została jeszcze uruchomiona.
AfD zdobyła najwyższe stanowisko w landtagu
We wtorek Tobias Rausch z AfD został wybrany przewodniczącym parlamentu krajowego Saksonii-Anhalt. Poparło go 48 z 82 obecnych deputowanych. AfD ma 39 mandatów, a BSW, które zapowiedziało poparcie jego kandydatury, pięć. Cztery głosy ponad tę sumę musiały więc pochodzić spoza obu frakcji, lecz tajne głosowanie nie pozwala ustalić od kogo. Sam wybór i jego przebieg opisaliśmy już w osobnym artykule.
Ostra reakcja SPD po głosowaniu
Po wyborze część posłów SPD z Bundestagu zorganizowała w Berlinie protest. Federalny minister obrony Boris Pistorius nazwał wynik „wyjątkowym przełamaniem tabu” niemieckiej demokracji parlamentarnej i zarzucił politykom, którzy poparli kandydata AfD, pomaganie ugrupowaniu uznawanemu w Saksonii-Anhalt przez tamtejszy urząd ochrony konstytucji za skrajnie prawicowe. SPD, Lewica i Zieloni zapowiadały sprzeciw wobec Rauscha. Kierownictwo CDU rekomendowało swoim posłom wstrzymanie się od głosu. Ponieważ głosowanie było tajne, nie ma dowodu, z której frakcji padły dodatkowe głosy.
SPD chce analizy podstaw do zakazu AfD
Frakcja SPD w Bundestagu opublikowała 6 października stanowisko dotyczące ochrony demokracji. Domaga się w nim niezwłocznego powołania wspólnej grupy federacji i landów, która zebrałaby oraz niezależnie oceniła materiały dotyczące ewentualnej niekonstytucyjności AfD. Według stanowiska, jeśli materiał dowodowy okaże się wystarczający, uprawniony organ powinien skierować wniosek do Federalnego Trybunału Konstytucyjnego.
Ten postulat nie narodził się po wtorkowym głosowaniu. Przewodniczący frakcji SPD na szczeblu federalnym i krajowym przyjęli wspólną deklarację w sprawie procedury sprawdzającej już 29 września. 30 września przedstawiono projekt stanowiska frakcji Bundestagu, a 6 października ukazała się jego przyjęta wersja. Wybór przewodniczącego landtagu i stanowisko SPD zbiegły się więc w czasie, ale nie należy przedstawiać samego postulatu jako nagłej nowej decyzji wywołanej tym wyborem.
Co musiałoby się wydarzyć?
Na dziś nie ma decyzji o zakazie AfD ani złożonego w tej sprawie wniosku do Trybunału. SPD domaga się najpierw zebrania i oceny materiałów. Dopiero potem jeden z uprawnionych organów mógłby złożyć wniosek, a o ewentualnej niekonstytucyjności partii rozstrzygałby Federalny Trybunał Konstytucyjny. Spór polityczny jest zatem realny, lecz jego wynik pozostaje otwarty.
Źródła
SPD-Bundestagsfraktion (stanowisko z 6 października i deklaracja z 29 września), n-tv/dpa (relacja z protestu i głosowania), Dojczland.info (wcześniejszy artykuł o wyborze przewodniczącego).
