Niemcy proponują nowy model relacji Ukrainy z Unią Europejską
Kanclerz Niemiec Friedrich Merz zaproponował nową formę współpracy Ukrainy z Unią Europejską. Chodzi o rodzaj „częściowego członkostwa”, które miałoby stanowić rozwiązanie przejściowe przed pełnym wejściem Ukrainy do UE.
Według informacji ujawnionych w liście skierowanym do najważniejszych przedstawicieli Unii Europejskiej, Merz chce, aby Ukraina uzyskała znacznie bliższe relacje z Brukselą jeszcze przed zakończeniem długiego procesu akcesyjnego.
„Członkostwo stowarzyszone” zamiast pełnego wejścia do UE
W opublikowanym w czwartek liście niemiecki kanclerz zaproponował dalsze rozmowy nad koncepcją „członkostwa stowarzyszonego” Ukrainy w UE. Model ten zakładałby między innymi możliwość udziału przedstawicieli Ukrainy w spotkaniach Rady UE oraz Rady Europejskiej – jednak bez prawa głosu. Merz proponuje również, aby Ukraina mogła posiadać swojego przedstawiciela w Komisji Europejskiej. Taki komisarz nie miałby jednak własnego resortu ani prawa głosu.
Ukraina bez pełnego dostępu do budżetu UE
Jednym z elementów propozycji jest także ograniczony dostęp do środków unijnych na początkowym etapie. Jak zaznaczono w planie, budżet UE nie miałby od razu obowiązywać Ukrainy w pełnym zakresie. Zakres integracji finansowej miałby być rozszerzany stopniowo – wraz z postępem negocjacji akcesyjnych.
Kluczowy punkt: gwarancje bezpieczeństwa dla Kijowa
Najbardziej znaczącą częścią propozycji Merza jest kwestia bezpieczeństwa. Kanclerz chce pełnego dostosowania Ukrainy do wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa Unii Europejskiej, w tym objęcia kraju klauzulą wzajemnej pomocy zawartą w artykule 42.7 Traktatu o UE. Przepis ten zobowiązuje państwa członkowskie do udzielenia pomocy i wsparcia krajowi UE, który padł ofiarą zbrojnej napaści. Merz określa to jako formę „gwarancji bezpieczeństwa” dla Ukrainy. Jednocześnie zaznaczono, że rozwiązanie nie działałoby wstecz i nie obejmowałoby wcześniejszych wydarzeń związanych z wojną.
Bez zmiany traktatów unijnych
Według niemieckiego kanclerza realizacja takiego modelu byłaby możliwa bez konieczności formalnej zmiany traktatów unijnych. Merz uważa, że wystarczyłoby osiągnięcie „silnego politycznego porozumienia” pomiędzy państwami członkowskimi UE.
List do władz Unii Europejskiej
Datowany na 18 maja list został skierowany do:
- przewodniczącej Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen,
- przewodniczącego Rady Europejskiej António Costa,
- oraz prezydenta Cypru Nikos Christodoulidis, którego kraj sprawuje obecnie prezydencję w Radzie UE.
Negocjacje akcesyjne trwają od 2024 roku
Unia Europejska oficjalnie rozpoczęła negocjacje akcesyjne z Ukrainą w czerwcu 2024 roku. Propozycja Merza – jak podkreślono – nie ma zastąpić pełnego członkostwa Ukrainy w UE, lecz stworzyć pomost między obecnym statusem kraju a przyszłą pełnoprawną integracją z Unią Europejską.
Możliwe polityczne konsekwencje
Pomysł niemieckiego kanclerza może wywołać szeroką debatę w Europie. Zwolennicy mogą postrzegać go jako sposób na szybsze polityczne związanie Ukrainy z UE. Krytycy mogą jednak wskazywać, że stworzenie specjalnego modelu „członkostwa light” mogłoby doprowadzić do powstania nowej kategorii państw częściowo zintegrowanych z Unią bez pełnych praw członkowskich.
źródło: bild.de
