Wuppertal wydał pozwolenie na budowę wyjątkowego projektu
W niemieckim Wuppertalu powstanie pierwszy w kraju cmentarz muzułmański prowadzony przez społeczności islamskie. Po latach przygotowań i licznych problemach projekt otrzymał oficjalne pozwolenie na budowę. Nowa nekropolia powstanie w dzielnicy Varresbeck przy ulicy Krummacher Straße, bezpośrednio obok istniejących już cmentarzy żydowskiego i chrześcijańskiego.
Uroczyste przekazanie pozwolenia odbyło się w ratuszu w dzielnicy Barmen. W wydarzeniu uczestniczyli przedstawiciele władz miasta oraz członkowie stowarzyszenia Muslimische Friedhöfe Wuppertal, zrzeszającego kilka muzułmańskich wspólnot z miasta. Według władz Wuppertal projekt ma wyjątkowy charakter nie tylko ze względu na swoją funkcję, ale także symbolikę sąsiedztwa trzech religii.
„To dla nas wyjątkowy dzień”
Przedstawiciele stowarzyszenia nie kryli wzruszenia po otrzymaniu zgody na realizację inwestycji. – To dla nas naprawdę wyjątkowy dzień. Wytrwałość się opłaciła – powiedział Samir Bouaissa, przewodniczący stowarzyszenia Muslimische Friedhöfe Wuppertal. Z kolei Mohamed Abodahab z zarządu organizacji podkreślił ogromną ulgę po zakończeniu wieloletnich starań. – Kamień spadł mi z serca. To ogromny kamień milowy dla całego projektu – zaznaczył.
Jak przyznali przedstawiciele stowarzyszenia, od momentu pojawienia się pierwszego pomysłu w 2008 roku projekt przechodził przez wiele trudnych etapów. – Wielokrotnie musieliśmy się nawzajem pocieszać – mówił Bouaissa. Mimo licznych przeszkód organizatorzy konsekwentnie kontynuowali działania, aby stworzyć pierwszy w Niemczech cmentarz prowadzony przez muzułmańskie wspólnoty religijne.
Kluczowa była zmiana prawa w Nadrenii Północnej-Westfalii
Jedną z największych przeszkód okazały się przepisy prawne. Wcześniej muzułmańskie stowarzyszenia nie mogły formalnie prowadzić cmentarzy. Do zmiany prawa doprowadzono między innymi dzięki zaangażowaniu ówczesnego burmistrza Wuppertal Petera Junga. W 2014 roku zmieniono ustawę pogrzebową obowiązującą w Nadrenii Północnej-Westfalii, co umożliwiło tworzenie takich miejsc przez organizacje muzułmańskie.
Rok później oficjalnie powstało stowarzyszenie odpowiedzialne za projekt. Następnie rozpoczęły się poszukiwania odpowiedniego terenu. W 2020 roku podpisano umowę kupna działki z Kościołem ewangelickim. Cały teren został pierwotnie przeznaczony pod cmentarz już w 1902 roku. Kościół nie wykorzystał jednak całej powierzchni na potrzeby nekropolii chrześcijańskiej. Część obszaru przekazano wcześniej społeczności żydowskiej, która otworzyła tam swój cmentarz w 2008 roku. Pozostała część działki stanie się teraz cmentarzem muzułmańskim.
Powódź i zapadlisko niemal zatrzymały inwestycję
Realizacja projektu została poważnie zagrożona po katastrofalnej powodzi stulecia w 2021 roku. Przez teren przepływa niewielki strumień, który podczas ulewnych deszczy gwałtownie wezbrał. Doszło również do powstania zapadliska ziemi. Samir Bouaissa określił tamtą sytuację mianem „supergau”, czyli katastrofy najgorszego możliwego scenariusza. Po powodzi wszystkie prace planistyczne zostały wstrzymane. Konieczne było dokładne zbadanie źródła problemu i ustalenie, jak zapobiec podobnym zniszczeniom w przyszłości.
Teren badali również speleolodzy
Miasto oraz organizatorzy projektu współpracowali przy analizach z Wupperverbandem, czyli regionalnym związkiem zajmującym się gospodarką wodną. Badano między innymi podziemne pustki i jaskinie powstałe pod terenem przyszłego cmentarza. Do prac zaangażowano nawet speleologa.
Ostatecznie ustalono, że część obszaru nie może zostać wykorzystana pod groby, jednak inne fragmenty uznano za bezpieczne. Niektóre podziemne przestrzenie mają dodatkowo pełnić funkcję naturalnych zbiorników retencyjnych dla nadmiaru wody.
Na końcu działki zaplanowano także specjalne zagłębienie retencyjne. Kolejne miesiące zajęły ekspertyzy dotyczące ochrony gatunków oraz badań gruntu. Dopiero w 2025 roku możliwe było formalne złożenie wniosku budowlanego. Teraz inwestycja otrzymała ostateczną zgodę.
Władze: to coś więcej niż zwykła decyzja administracyjna
Nadburmistrz Wuppertal Miriam Scherff podkreśliła podczas uroczystości, że wydanie pozwolenia ma wymiar symboliczny. – To coś więcej niż zwykła decyzja administracyjna – powiedziała. Według niej nowy cmentarz stanowi „kolejny element procesu zakorzeniania się ludzi” w mieście. Samir Bouaissa zwrócił uwagę na znaczenie takich miejsc dla muzułmańskich mieszkańców Niemiec. – Ojczyzna jest tam, gdzie pochowani są przodkowie – podkreślił.
Jak poinformowano, w przeprowadzonych ankietach wielu muzułmanów wyrażało potrzebę stworzenia miejsca umożliwiającego pochówki zgodne z islamską tradycją. Annette Berg, odpowiedzialna w mieście za integrację, stwierdziła natomiast, że Wuppertal wysyła w ten sposób sygnał, iż jest „domem dla wielu ludzi”.
Cmentarz ma przypominać park
Planowany teren ma około 20 tysięcy metrów kwadratowych i znajduje się pomiędzy cmentarzem żydowskim a zabudowaniami przy Krummacher Straße i Bodelschwinghweg. Obecnie jest to zaniedbany teren porośnięty wysoką trawą, krzewami i jeżynami. Docelowo obszar zostanie przekształcony w tarasowy cmentarz z miejscem dla około tysiąca grobów.
Za projekt zagospodarowania odpowiada architekt krajobrazu Erdem Duman. – Cmentarz ma mieć charakter parku – wyjaśnił. Jak podkreślił, większość istniejących drzew zostanie zachowana, a dodatkowo posadzone zostaną nowe pojedyncze drzewa ozdobne. Od strony zabudowań mieszkalnych przewidziano żywopłot oraz szybko rosnące drzewa mające oddzielać teren nekropolii od domów. Projekt uwzględnia również pomysły studentów oraz sugestie mieszkańców zgłaszane podczas konsultacji społecznych. Groby będą zgodne z tradycją muzułmańską – przewidziano jedynie proste nagrobki, a reszta przestrzeni pozostanie częścią zielonego krajobrazu.
Powstanie także „plac spotkań” trzech religii
Przy wejściu na teren nekropolii planowany jest specjalny „plac spotkań”, z którego będzie można dostać się na wszystkie trzy sąsiadujące cmentarze: muzułmański, żydowski i chrześcijański. W tym miejscu mają pojawić się również informacje dotyczące zwyczajów pogrzebowych wszystkich trzech religii. Miasto zamierza ubiegać się o dofinansowanie tego projektu ze środków NRW-Heimatmuseum.
Pierwsze pochówki możliwe w 2027 roku
Obecne pozwolenie obejmuje pierwszy etap inwestycji o powierzchni około 15 tysięcy metrów kwadratowych. Pierwsze wbicie łopaty planowane jest na wrzesień tego roku. Jeżeli prace przebiegną zgodnie z planem, pierwsze pochówki mogłyby odbyć się już wiosną 2027 roku. Równolegle rozpoczną się przygotowania do drugiego etapu inwestycji obejmującego dodatkowe 5 tysięcy metrów kwadratowych oraz budowę „placu spotkań”.
źródło: wz.de
