Politycy SPD, Zielonych i Lewicy w Niemczech opowiadają się za umożliwieniem uchodźcom z Syrii tymczasowych wyjazdów do kraju pochodzenia bez ryzyka utraty statusu ochronnego. Propozycje te, określane jako tzw. „Go-and-see” (wyjazdy „zobacz i oceń”), wywołują ostrą krytykę ze strony CDU/CSU oraz AfD.
„Go-and-see”: powrót do Syrii bez utraty ochrony?
Pod pojęciem „Erkundungsreisen” (wyjazdy rozpoznawcze) politycy SPD, Zielonych i Lewicy chcą umożliwić Syryjczykom posiadającym ochronę w Niemczech czasowe podróże do kraju pochodzenia.
Celem takich wyjazdów miałoby być:
- sprawdzenie sytuacji w Syrii na miejscu,
- ocena możliwości ewentualnego powrotu,
- uzyskanie własnego obrazu warunków życia i bezpieczeństwa.
Jednocześnie postulowane jest, aby takie podróże nie skutkowały automatyczną utratą statusu ochronnego.
SPD: możliwość oceny sytuacji i wsparcie odbudowy
Sebastian Fiedler (SPD), rzecznik ds. polityki wewnętrznej frakcji SPD w Bundestagu, w rozmowie z „Frankfurter Allgemeine Zeitung” stwierdził, że takie rozwiązanie mogłoby pomóc osobom objętym ochroną lepiej ocenić realne perspektywy powrotu.
Według niego:
- wyjazdy mogłyby ułatwić podjęcie decyzji o powrocie,
- mogłyby również wspierać proces odbudowy Syrii.
Zieloni i Lewica: brak konsekwencji dla statusu
Filiz Polat (Zieloni) poparła ideę umożliwienia takich podróży niezależnie od rodzaju statusu pobytowego, pod warunkiem, że nie będą one prowadziły do negatywnych konsekwencji dla uchodźców.
Z kolei Clara Bünger (Lewica) również opowiedziała się za powrotem koncepcji „Go-and-see” dla osób objętych ochroną.
Obecne prawo i problem statusu ochronnego
Zgodnie z obowiązującymi przepisami w Niemczech:
- podróż do kraju pochodzenia przez osobę objętą ochroną może skutkować wszczęciem procedury jej cofnięcia,
- oznacza to, że taki wyjazd może zostać uznany za przesłankę do utraty statusu uchodźcy.
Dane Federalnego Urzędu ds. Migracji i Uchodźców (BAMF) pokazują, że:
- w 2025 roku wszczęto 2 593 procedury związane z czasowymi wyjazdami do Syrii,
- w pierwszym kwartale bieżącego roku dodano kolejne 708 przypadków,
- brak jednak statystyk dotyczących faktycznego cofnięcia statusu ochronnego.
Krytyka z CDU/CSU i AfD
Propozycje spotkały się z ostrą reakcją opozycji.
Alexander Throm (CDU/CSU) podkreślił, że jeśli ktoś może bezpiecznie podróżować do kraju pochodzenia, to nie spełnia już warunków ochrony – w takim przypadku naturalną konsekwencją powinno być odebranie statusu.
Podobne stanowisko wyraził Gottfried Curio (AfD), również krytykując propozycje jako sprzeczne z logiką systemu azylowego.
Spór o fundamenty prawa azylowego
Debata dotyczy podstawowej zasady prawa azylowego w Niemczech:
- ochrona przysługuje osobom, które nie mogą bezpiecznie wrócić do kraju pochodzenia,
- jeśli powrót jest możliwy, status ochronny może zostać zakwestionowany.
Krytycy propozycji twierdzą, że „Go-and-see” może osłabiać tę zasadę, podczas gdy zwolennicy uważają je za narzędzie ułatwiające dobrowolne powroty i lepszą ocenę sytuacji w kraju pochodzenia.
Spór polityczny bez szybkiego rozwiązania
Temat wyjazdów „zobacz i oceń” stał się kolejnym punktem sporu w niemieckiej polityce migracyjnej. Z jednej strony pojawia się argument pragmatyzmu i indywidualnej oceny sytuacji, z drugiej – obawa o rozmycie zasad systemu azylowego.
Na razie nie zapadły żadne decyzje legislacyjne, a propozycje pozostają na etapie politycznej debaty.
źródło: n-tv.de
