Jednym z istotnych elementów polityki migracyjnej w Niemczech od czasu otwarcia granic w 2015 roku jest kwestia tzw. nieletnich uchodźców bez opieki (UMA). Koszty ich utrzymania są bardzo wysokie. Już w 2017 roku wynosiły około 5250 euro miesięcznie na osobę, a obecnie – według różnych szacunków – sięgają około 80-85 tysięcy euro rocznie.
Wątpliwości wokół ustalania wieku
Kluczowym problemem pozostaje kwestia weryfikacji wieku tych osób. W wielu przypadkach opiera się ona głównie na oświadczeniach samych zainteresowanych, a badania medyczne przeprowadzane są rzadko i zazwyczaj wymagają zgody danej osoby.
Już w 2018 roku zwracano uwagę, że takie podejście może budzić wątpliwości, ponieważ decyzje podejmowane są często mimo istniejących niejasności, a organy państwowe nie zawsze podejmują działania w celu ich wyjaśnienia.
Przykłady z innych krajów i wcześniejsze działania w Niemczech
W niektórych państwach europejskich, takich jak Dania czy Wielka Brytania, w przypadku wątpliwości standardem są badania medyczne. W Wielkiej Brytanii w pierwszej połowie 2024 roku spośród 2736 przebadanych osób aż 1317 (48%) uznano za dorosłe.
Podobne działania podejmowano czasowo również w Niemczech – między innymi w Saarland w latach 2016–2018. Wówczas wśród 537 przebadanych osób około 35% zostało zakwalifikowanych jako dorośli. Obecnie jednak takie procedury są stosowane rzadziej.
Struktura demograficzna i dodatkowe wątpliwości
Zdecydowaną większość tej grupy stanowią mężczyźni – około 90%. Może to rodzić pytania o rzeczywiste motywy przyjazdu, choć kwestia ta nie jest szerzej analizowana w oficjalnych danych.
Brak danych o przestępczości
Kolejnym problemem jest brak szczegółowych danych dotyczących przestępczości wśród nieletnich uchodźców bez opieki. Statystyki policyjne obejmują wprawdzie dane o podejrzanych według wieku i pochodzenia, jednak nie uwzględniają informacji, czy dana osoba była nieletnia i jednocześnie pozbawiona opieki.
W praktyce oznacza to, że nie da się dokładnie określić skali zjawiska. W 2024 roku odnotowano ponad 21 tysięcy nieletnich migrantów jako podejrzanych o przestępstwa, jednak brak jest danych, ilu z nich należało do grupy UMA.
Głośne przypadki i reakcje polityczne
W debacie publicznej pojawiają się także pojedyncze, nagłośnione przypadki przestępstw, w których sprawcami mieli być młodzi uchodźcy. W takich sytuacjach często pojawiają się wątpliwości dotyczące ich rzeczywistego wieku.
W przeszłości pojawiały się postulaty wprowadzenia obowiązkowych badań wieku, jednak nie zostały one wdrożone na szeroką skalę.
Ograniczone możliwości deportacji
Zgodnie z obowiązującymi przepisami, deportacja nieletnich – zwłaszcza bez opieki – jest bardzo trudna. W praktyce nawet w przypadku poważnych przestępstw takie działania są rzadko realizowane.
Dodatkowym problemem jest brak skutecznych działań mających na celu ustalenie tożsamości i odnalezienie rodzin tych osób w krajach pochodzenia.
źródło: nius.de
