Osoba poszukiwana w Niemczech na podstawie nakazu aresztowania może nadal otrzymywać państwowe świadczenie socjalne. CDU domaga się szybkiej zmiany przepisów i ostro krytykuje minister pracy Bärbel Bas z SPD. Problemem jest m.in. brak wymiany informacji między policją a urzędami Jobcenter. Rząd zapowiada nowe przepisy, ale mają one zostać wprowadzone dopiero do końca 2026 roku.
W Niemczech ponownie rozgorzała dyskusja dotycząca wypłacania świadczeń socjalnych osobom poszukiwanym przez wymiar sprawiedliwości. Sam fakt wydania nakazu aresztowania nie powoduje bowiem automatycznie utraty prawa do świadczenia wypłacanego przez Jobcenter.
Potwierdzała to już wcześniej niemiecka Bundesregierung. Obowiązujące przepisy dotyczące świadczeń pozostają zasadniczo w mocy również po wydaniu nakazu aresztowania. Inaczej wygląda sytuacja m.in. wtedy, gdy dana osoba przestaje być dostępna dla Jobcenter i nie spełnia ustawowych wymogów dotyczących dostępności.
Od 1 lipca 2026 roku dotychczasowe Bürgergeld zostało formalnie zastąpione przez Grundsicherungsgeld, czyli nowe świadczenie podstawowe dla osób poszukujących pracy.
CDU ostro krytykuje minister pracy
Wiceszef frakcji parlamentarnej CDU/CSU Günter Krings ostro skrytykował minister pracy Bärbel Bas (SPD). Zarzuca jej, że zapowiadany plan walki z nadużyciami świadczeń socjalnych wciąż nie został przedstawiony.
– Reszta świata może już tylko łapać się za głowę – powiedział Krings w rozmowie z „Rheinische Post”.
Polityk CDU stwierdził, że jest „przerażony” tempem działań resortu pracy.
Jego zdaniem osoba, która rzeczywiście ukrywa się przed państwem i jest poszukiwana na podstawie nakazu aresztowania, nie powinna jednocześnie otrzymywać pieniędzy od państwa.
CDU i SPD chciały zakończyć takie wypłaty
Problem miał zostać rozwiązany już wcześniej. Partie tworzące niemiecki rząd – CDU/CSU i SPD – uzgodniły około dwóch miesięcy temu działania mające zapobiec wypłacaniu świadczeń osobom ukrywającym się przed wymiarem sprawiedliwości.
Według Kringsa minister Bas miała przedstawić odpowiedni plan już w lipcu.
– Nic z tego się nie wydarzyło – skrytykował polityk CDU.
Jednym z głównych problemów jest obecnie przepływ informacji między poszczególnymi instytucjami państwowymi.
Jobcenter często nie wie o nakazie aresztowania
Urzędy Jobcenter odpowiedzialne za wypłatę świadczenia często nie otrzymują informacji o tym, że wobec konkretnego świadczeniobiorcy został wydany nakaz aresztowania.
W efekcie może dojść do sytuacji, w której policja poszukuje danej osoby, a Jobcenter nadal przelewa jej świadczenie.
Rząd chce umożliwić odpowiednim urzędom wymianę takich informacji. Jednocześnie nowe rozwiązania muszą uwzględniać niemieckie przepisy dotyczące ochrony danych osobowych.
Ponad 148 tys. osób z otwartymi nakazami aresztowania
Skala zjawiska jest duża, choć nie oznacza to, że wszystkie poszukiwane osoby pobierają świadczenia.
Według danych niemieckiego rządu na dzień 1 lipca 2026 roku w policyjnym systemie figurowało 170 667 aktywnych wpisów dotyczących krajowych nakazów aresztowania. Dotyczyły one łącznie 148 311 osób – wobec niektórych wydano bowiem więcej niż jeden nakaz.
Nie wiadomo jednak, ile spośród tych osób rzeczywiście pobiera Grundsicherungsgeld. Niemieckie władze nie prowadzą obecnie odpowiedniej statystyki, dlatego nie można również wiarygodnie określić, ile kosztuje to podatników.
Warto przy tym zaznaczyć, że nakaz aresztowania nie oznacza automatycznie, iż dana osoba jest skazanym przestępcą ukrywającym się przed policją. Nakazy mogą być wydawane z różnych powodów, m.in. w związku z niestawieniem się przed sądem czy niewykonaniem określonych obowiązków.
Ministerstwo: nowe przepisy do końca 2026 roku
Ministerstwo pracy tłumaczy, że pracuje nad rozwiązaniem problemu wspólnie z Federalnym Ministerstwem Spraw Wewnętrznych kierowanym przez Alexandra Dobrindta (CSU).
Resort nie jest jednak obecnie w stanie wskazać konkretnego terminu, w którym plan przeciwdziałania nadużyciom świadczeń zostanie przedstawiony niemieckiemu rządowi.
Rzecznik ministerstwa zapewnił, że wejście w życie odpowiednich zmian prawnych jest nadal planowane do końca 2026 roku.
Do tego czasu sam fakt istnienia nakazu aresztowania nadal nie będzie automatycznie oznaczał utraty prawa do Grundsicherungsgeld.
Źródło: Junge Freiheit / Rheinische Post / Bundestag / Bundesagentur für Arbeit
