Debata o politycznej poprawności w służbach mundurowych
W Niemczech ponownie rozgorzała dyskusja na temat politycznej poprawności, różnorodności i walki z dyskryminacją w instytucjach publicznych. Powodem są informacje dotyczące wewnętrznego poradnika berlińskiej policji, który ma pomagać funkcjonariuszom w stosowaniu tzw. języka wrażliwego na dyskryminację. Dokument, opracowany pod koniec 2022 roku, zawiera zalecenia dotyczące sposobu komunikacji z obywatelami oraz używania określonych pojęć związanych m.in. z rasizmem, pochodzeniem etnicznym, migracją i tożsamością płciową. Jego treść budzi jednak kontrowersje i wywołuje spory dotyczące granic politycznej poprawności w pracy policji.
Impulsem była dyskusja w Wielkiej Brytanii
Temat ponownie znalazł się w centrum zainteresowania opinii publicznej po głośnej debacie w Wielkiej Brytanii dotyczącej działań tamtejszej policji. Po zabójstwie Brytyjczyka Henry’ego Nowaka pojawiły się pytania o możliwe przypadki nierównego traktowania przez służby. Dodatkowe emocje wzbudziły informacje o wewnętrznych materiałach szkoleniowych brytyjskiej policji, które według krytyków miały sugerować odmienne podejście do różnych grup społecznych. W tym kontekście uwagę zwrócono również na rozwiązania stosowane w Niemczech, a szczególnie w Berlinie.
29-stronicowy poradnik dla funkcjonariuszy
Pod koniec 2022 roku Policja Berlina opublikowała wewnętrzny dokument zatytułowany „Zalecenia dotyczące języka wrażliwego na dyskryminację”. Liczący 29 stron poradnik został przedstawiony jako pomoc dla pracowników i funkcjonariuszy administracji policyjnej. Jego celem miało być promowanie komunikacji uwzględniającej perspektywę osób, które mogą doświadczać dyskryminacji. Autorzy dokumentu podkreślają, że osoby chcące komunikować się w sposób niedyskryminujący powinny szczególnie w przypadku tematów obciążonych stereotypami używać określeń preferowanych przez samych zainteresowanych. W poradniku można przeczytać, że w razie wątpliwości należy pytać dane osoby o preferowane określenia, korzystać z ich samoidentyfikacji, analizować własny język oraz zwracać uwagę na potencjalnie dyskryminujące sformułowania.
Rozdział o „białości” wywołał największe kontrowersje
Najwięcej dyskusji wzbudza fragment zatytułowany „Biali i białość”. Według autorów dokumentu pojęcia takie jak „białość” czy „czarność” nie odnoszą się do biologii ani rzeczywistego koloru skóry, lecz mają charakter społeczny i polityczny. W poradniku wskazano, że „białość” jest nieuświadomioną koncepcją tożsamości, która wpływa na sposób postrzegania siebie przez osoby białe oraz na ich zachowania społeczne. Według dokumentu ma ona również wiązać się z określoną pozycją uprzywilejowaną w społeczeństwie. Autorzy odwołują się przy tym do nurtów badań nad rasizmem rozwijanych od lat 80. XX wieku w krajach anglojęzycznych. Wskazują, że refleksja nad „białością” koncentruje się na analizie struktur społecznych oraz mechanizmów, które mogą sprzyjać utrwalaniu nierówności.
Krytycy wskazują na wpływy ideologii DEI
Przeciwnicy takich rozwiązań twierdzą, że podobne koncepcje wywodzą się z nurtów związanych z polityką DEI (Diversity, Equity and Inclusion – różnorodność, równość i inkluzywność), które szczególnie silnie rozwinęły się w Stanach Zjednoczonych po protestach ruchu Black Lives Matter. Krytycy zwracają uwagę również na źródła wykorzystane przy opracowywaniu części materiałów. Według nich niektóre odwołania prowadzą do publikacji aktywistów społecznych, a nie do klasycznych opracowań naukowych. Spór dotyczy przede wszystkim pytania, czy podobne treści powinny stanowić element obowiązkowego szkolenia funkcjonariuszy policji.
Zalecenia dotyczące migrantów i języka płci
Poradnik zawiera także wskazówki dotyczące innych pojęć używanych przez funkcjonariuszy. Przykładowo zaleca się unikanie określenia „osoba ubiegająca się o azyl” w tradycyjnym znaczeniu administracyjnym („Asylbewerber”), a zamiast tego stosowanie sformułowań takich jak „osoba poszukująca azylu” lub „osoba starająca się o ochronę”. Dokument porusza również kwestie związane z tożsamością płciową. W przypadku osób nieidentyfikujących się jednoznacznie z płcią męską lub żeńską funkcjonariuszom zaleca się stosowanie neutralnych form grzecznościowych, jeśli dana osoba sobie tego życzy. Jako przykład podano neutralne przywitanie poprzez użycie imienia i nazwiska bez wskazywania płci.
Tematy różnorodności obecne w szkoleniu policji
Policja Berlina potwierdza, że zagadnienia związane z kompetencjami międzykulturowymi, różnorodnością, przeciwdziałaniem dyskryminacji oraz profilowaniem rasowym są częścią programu szkolenia funkcjonariuszy. Tematy te pojawiają się zarówno podczas edukacji przyszłych policjantów, jak i w ramach późniejszych szkoleń zawodowych. Ponadto berlińska policja uczestniczy w projektach badawczych oraz działaniach mających analizować przypadki dyskryminacji i rasizmu w codziennej pracy służb.
Spór o przyszłość niemieckiej policji
Debata wokół poradnika pokazuje, jak mocno podzielone są opinie na temat roli polityki różnorodności w instytucjach państwowych. Zwolennicy takich szkoleń argumentują, że pomagają one lepiej rozumieć różnorodne grupy społeczne i ograniczać ryzyko dyskryminacji. Krytycy natomiast obawiają się nadmiernej ideologizacji służb mundurowych i wprowadzania do ich działalności kontrowersyjnych teorii społecznych. Niezależnie od ocen, dokument berlińskiej policji stał się kolejnym elementem szerszej europejskiej dyskusji o granicach politycznej poprawności, różnorodności i sposobie funkcjonowania współczesnych instytucji publicznych.
źródło: n-tv.de
