Więcej >>

    Praca w Niemczech

    Niemcy: Wszystko na temat okresu wypowiedzenia umowy o pracę!

    Praca w Niemczech

    Niezależnie od tego, czy pracownik sam chce odejść z firmy, czy zostaje zwolniony, w obu przypadkach obowiązują w Niemczech stosowne okresy wypowiedzenia stosunku pracy.

    W USA zasada „hire & fire” jest powszechną praktyką, pracownika można zatrudnić w krótkim czasie, a jednocześnie szybko się go pozbyć. W Niemczech zwolnienia są traktowane inaczej. Wyjątkiem jest rozwiązanie stosunku pracy bez wypowiedzenia: tu nie ma konieczności oczekiwania na to, aż drogi pracodawcy i pracownika się rozejdą.

    Okres wypowiedzenia umowy o pracę w Niemczech zależy od okresu zatrudnienia

    Co do zasady, jeżeli pracownik został w Niemczech zwolniony przez pracodawcę, okres wypowiedzenia jest uzależniony od długości okresu zatrudnienia tegoż pracownika w danym przedsiębiorstwie.

    Jednak pracownicy powinni być świadomi najważniejszych kwestii dotyczących okresów wypowiedzenia nie tylko w przypadku wypowiedzenia umowy przez pracodawcę. Nawet jeśli sami chcą zakończyć swój stosunek pracy – niezależnie od tego, czy zaakceptowali nową ofertę zatrudnienia, czy obecna praca jest dla nich niesatysfakcjonująca, czy też po prostu chcą coś zmienić w swoim życiu zawodowym – istnieją pewne aspekty związane z wypowiedzeniem umowy o pracę w Niemczech, które należy mieć na uwadze.

    Ile wynosi ustawowy okres wypowiedzenia umowy o pracę w Niemczech?

    Ustawowy okres wypowiedzenia stosunku pracy wynosi w Niemczech cztery tygodnie do 15. lub do końca miesiąca kalendarzowego. Im dłużej pracownik jest zatrudniony przez pracodawcę, tym dłuższe są okresy wypowiedzenia. Jednak według Alexandra Brederecka, prawnika specjalizującego się w prawie pracy, wydłużenie okresów wypowiedzenia stosownie do stażu pracy osoby zatrudnionej w danym zakładzie odnosi się tylko do pracodawcy. „Niemniej jednak, w umowie o pracę można uzgodnić zastosowanie wydłużonych okresów wypowiedzenia także w odniesieniu do pracownika.”

    Ustawowe okresy wypowiedzenia obowiązujące pracodawców*

    Czas trwania zatrudnieniaOkres wypowiedzenia
    Od 0 do 6 miesięcy (okres próbny)2 tygodnie
    Od 7 miesięcy do 2 lat4 tygodnie do 15. lub do końca miesiąca kalendarzowego
    2 lata1 miesiąc do końca miesiąca kalendarzowego
    5 lat2 miesiące do końca miesiąca kalendarzowego
    8 lat3 miesiące do końca miesiąca kalendarzowego
    10 lat4 miesiące do końca miesiąca kalendarzowego
    12 lat5 miesięcy do końca miesiąca kalendarzowego
    15 lat6 miesięcy do końca miesiąca kalendarzowego
    20 lat7 miesięcy do końca miesiąca kalendarzowego

    *§ 622 ust. 3 niemieckiego kodeksu cywilnego (Bürgerliches Gesetzbuch, BGB)

    Przykład:

    Aby pracownik mógł opuścić swoje dotychczasowe miejsce pracy w wybranym przez siebie czasie, ważne jest, aby złożył wypowiedzenie w określonym dniu. Załóżmy, że jest to koniec miesiąca, pracownik pracuje w firmie od sześciu lat i chce odejść z pracy w dniu 30 września. W tym przypadku pracodawca musi otrzymać wypowiedzenie umowy najpóźniej 31 lipca, ponieważ zgodnie z przepisami prawa okres wypowiedzenia po pięciu latach zatrudnienia w danej firmie wynosi dwa miesiące. W związku z tym trwa on od 1 sierpnia do 30 września.

    Jednak okresy te mogą również opierać się na indywidualnych ustaleniach i różnić się od tych wynikających z przepisów prawnych. W związku z tym konieczne jest przeanalizowanie umowy o pracę lub układu zbiorowego pracy mającego zastosowanie do danego stosunku pracy. Okresów wypowiedzenia określonych w kodeksie pracy nie można jednak skrócić, a jedynie je wydłużyć. Ponadto, pracodawca nie może dla siebie ustanowić krótszego okresu wypowiedzenia niż dla pracownika.

    Jaki jest okres wypowiedzenia podczas okresu próbnego w Niemczech?

    Wyjątek od wyżej opisanych zasad ma zastosowanie wobec umowy zatrudnienia na okres próbny. W czasie jej trwania pracownik lub pracodawca może wypowiedzieć umowę w ciągu dwóch tygodni – niezależnie od daty złożenia wypowiedzenia. Po upływie sześciu miesięcy zaczyna się naliczać staż pracy w danej firmie.

    Jakie przepisy mają zastosowanie wobec umów o pracę na czas określony?

    Jeśli stosunek pracy i tak jest ograniczony w czasie, wówczas nie ma możliwości jego wypowiedzenia w zwykłym trybie. Po wygaśnięciu umowy o pracę automatycznie uznaje się ją za rozwiązaną. Pracodawca i pracownik mogą jednak wypowiedzieć umowę w trybie nadzwyczajnym przed upływem terminu jej obowiązywania.

    Jakie zasady obowiązują w odniesieniu do układu zbiorowego pracy w Niemczech?

    Jeżeli umowa o pracę, ustawodawstwo lub układ zbiorowy pracy przewidują różne okresy wypowiedzenia, wówczas zastosowanie ma ten, który jest korzystniejszy dla pracownika. Ekspert w dziedzinie prawa pracy Alexander Bredereck wyjaśnia, że „jeśli pracownik zostaje zwolniony przez swojego szefa, wówczas może skorzystać z najdłuższego przysługującego mu okresu wypowiedzenia.” Natomiast „jeśli to pracownik chce odejść z firmy, może wybrać najkorzystniejszy dla siebie okres wypowiedzenia.” Jeśli jednak w umowie o pracę został uzgodniony dłuższy okres, to wówczas ten ostatni ma zastosowanie. Niemniej jednak, warto w takim przypadku sprawdzić, czy ustalenia te są skuteczne pod względem prawnym.

    Kiedy wypowiedzenie umowy o pracę uznaje się w Niemczech za złożone?

    Wypowiedzenie umowy o pracę musi być sporządzone w formie pisemnej. Jest ono uznawane za złożone dopiero wtedy, gdy pismo dotrze do osoby, której wypowiada się umowę. Zwykle wypowiedzenie musi dotrzeć do odbiorcy w określonym terminie – np. na koniec miesiąca. W przeciwnym wypadku okres wypowiedzenia rozpocznie swój bieg dopiero w kolejnym miesiącu.

    Jeżeli pracodawca lub pracownik osobiście wręczy wypowiedzenie, okres ten rozpoczyna się od momentu przekazania pisma. W przypadku przesłania pocztą, staje się ono skuteczne dopiero wtedy, gdy adresat jest w stanie się z nim zapoznać. Jak zaznacza Alexander Bredereck, „otrzymanie wypowiedzenia nie może zostać udaremnione – na przykład poprzez umyślne nieodebranie pisma o wypowiedzeniu.”

    Prawnik podkreśla, że dzień otrzymania zawiadomienia jest ważny nie tylko dla rozpoczęcia biegu terminu wypowiedzenia, ale również dla ewentualnego wniesienia powództwa o ochronę przed wypowiedzeniem (niem. Kündigungsschutzklage). Pracownik ma na to bowiem zaledwie trzy tygodnie.

    Czy ma zastosowanie data podana w oświadczeniu o rozwiązaniu umowy?

    Data podana w oświadczeniu o wypowiedzeniu umowy o pracę nie ma znaczenia dla okresu wypowiedzenia. Wskazuje ona tylko dzień, w którym sporządzono pismo. Początek okresu wypowiedzenia zależy od sformułowań zawartych w umowie o pracę oraz od daty otrzymania wypowiedzenia. Dlatego też nie jest ważne to, jaka data widnieje na wypowiedzeniu, a jedynie to, aby zostało ono doręczone w odpowiednim terminie.

    Co się dzieje w przypadku, gdy odbiorca nie zauważy listu z wypowiedzeniem w swojej skrzynce pocztowej?

    Generalnie przyjmuje się fakt zapoznania się odbiorcy z korespondencją pocztową w ciągu jednego dnia. Jeśli jednak pracownik otrzyma wypowiedzenie w sobotni wieczór około godziny 23:00, zakłada się, że dotrze ono do niego dopiero w poniedziałek rano. Jest to uzasadnione tym, że odbiorca nie musi oczekiwać nadejścia korespondencji w okresie od soboty wieczorem do poniedziałku rano, a zatem nie musi też wtedy sprawdzać swojej skrzynki pocztowej.

    Co dzieje się w przypadku, gdy pracownik przebywa na urlopie w momencie nadejścia wypowiedzenia?

    Przypuśćmy, że pracownik jest na urlopie i nie opróżnia swojej skrzynki pocztowej, a otrzymał wypowiedzenie o rozwiązaniu stosunku pracy. W takim przypadku orzecznictwo zakłada, że skrzynka pocztowa jest w tym czasie regularnie opróżniana – nawet podczas nieobecności pracownika – np. przez sąsiadów lub krewnych. Jeżeli jednak z powodu urlopu pracownik nie dotrzyma terminu na wniesienie powództwa o ochronę przed wypowiedzeniem, może ubiegać się o zezwolenie na jego wniesienie w późniejszym terminie.

    Jakie są konsekwencje niezachowania okresu wypowiedzenia przez pracownika w Niemczech?

    Według Alexandra Brederecka, jeśli pracownik nie przestrzega okresu wypowiedzenia, to musi zapłacić karę, pod warunkiem, że tak uzgodniono w umowie o pracę. „Wysokość kary nie może przekroczyć jednego miesięcznego wynagrodzenia brutto”, mówi prawnik. Jeśli umowa o pracę nie przewiduje kary za tego typu naruszenie umowy, ale pracownik odchodzi z firmy wcześniej niż po upływie uzgodnionego okresu wypowiedzenia, pracodawca może żądać odszkodowania. Jednak w praktyce jest to trudne do wyegzekwowania. Jak mówi specjalista od prawa pracy, który od 22 lat zajmuje się głównie sprawami związanymi z ochroną przed wypowiedzeniem: „Jeszcze nie spotkałem się z przyznaniem odszkodowania, o które ubiegał się pracodawca.”

    Jak opuścić w Niemczech firmę przed końcem okresu wypowiedzenia?

    Jeśli pracownik postanowił odejść, musi pracować do końca okresu wypowiedzenia. Dopiero wtedy kończy się stosunek pracy. Jeśli jednak pracownik chce odejść z pracy jeszcze przed upływem tego okresu – na przykład dlatego, że otrzymał nową posadę, którą może objąć w każdej chwili – istnieje możliwość wcześniejszego odejścia z aktualnego stanowiska, a mianowicie w drodze umowy rozwiązującej stosunek pracy.

    W tym przypadku ważne jest jednak, aby zgodził się na to zarówno pracownik, jak i pracodawca. Wynika to z faktu, że w przeciwieństwie do wypowiedzenia, umowa rozwiązująca określony stosunek prawny nie jest wypowiedzeniem stosunku pracy przez jedną ze stron. W odróżnieniu od wypowiedzenia, takie porozumienie nie jest obwarowane okresami wypowiedzenia i może oznaczać praktycznie natychmiastowe rozwiązanie stosunku pracy.

    Jednak umowa rozwiązująca stosunek pracy nie musi być inicjowana wyłącznie przez pracownika; taka propozycja może paść również ze strony przedsiębiorstwa. W przypadku wyrażenia zgody na podpisanie umowy rozwiązującej stosunek pracy pracownik traci jednak prawo do zasiłku dla bezrobotnych przez okres do dwunastu tygodni po zakończeniu stosunku pracy, o ile pracownik „przyczynia się do swojego bezrobocia nie mając ku temu istotnych powodów”.

    Oto podsumowanie najważniejszych kwestii związanych z wypowiedzeniem umowy o pracę w Niemczech:

    • Ustawowy okres wypowiedzenia wynosi cztery tygodnie do 15. lub do końca miesiąca kalendarzowego.
    • W okresie próbnym umowa o pracę w Niemczech może zostać rozwiązana w ciągu dwóch tygodni.
    • Umowy o pracę na czas określony nie przewidują rozwiązania stosunku pracy w trybie zwykłym.
    • Oświadczenie o wypowiedzeniu umowy jest uznawane za złożone, gdy pismo dotrze do osoby, z którą rozwiązuje się stosunek pracy.
    • Nie jest istotne to, jaką datą opatrzone jest pismo o wypowiedzeniu, a jedynie to, czy wypowiedzenie zostało złożone w stosownym terminie.
    • Jeśli pracownik naruszy przepisy dotyczące okresu wypowiedzenia, musi zapłacić karę umowną, o ile została ona przewidziana w umowie o pracę.
    • Istnieje możliwość wcześniejszego opuszczenia firmy w drodze podpisania umowy rozwiązującej stosunek pracy.

    Wszelkie treści publikowane na stronie są chronione zgodnie z przepisami niemieckiego prawa autorskiego, Urheberrechtsgesetz (§ 52 ff UrhG).

    Nasza redakcja poleca

    ILS – Institut für Lernsysteme – zamów bezpłatny katalog z wszystkimi kursami oferowanymi przez ILS i zdobądź dodatkowe kwalifikacje na wybranym przez siebie kierunku! Np. 12-miesięczny kurs na opiekuna/-ki osób starszych (Altenbetreuung – Betreuungskraft), język niemiecki w zawodzie (Deutsch im Beruf), programista JAVA (Geprüfte/r Programmierer/in (ILS) – Java), kosmetyczka (Geprüfte/r Kosmetiker/in) i wiele innych!

    4 KOMENTARZE

    Obserwuj
    Powiadom o
    guest
    4 komentarzy
    najstarszy
    najnowszy najpopularniejszy
    Inline Feedbacks
    View all comments
    Arkadiusz

    Ciekawi mnie co się dzieje w przypadku gdy w zawartej umowie o pracę jest zapis określający okres wypowiedzenia np 4 miesiące. Czy nadal ma tu zastowowanie przytoczona w aktykule tabela , czy zapis w umowie?

    Tomasz

    zapis w umowie, bo jest korzystniejszy dla pracownika niż przepisy kodeksowe

    Jacek

    kolego tylko tabela i na nia sie powoloj !!!

    Anna

    To teraz zagadka z wyższej półki. Mój mąż podpisał umowę o pracę z okresem czasu próbnego 4 tygodnie, po upływie tego czasu, umowa na czas nieokreślony. Po czym po 4 miesiącach pracy dostaje wypowiedzenie z 7-dniowym czasem wypowiedzenia, przy czym owe 7 dni obejmują czas w którym jest na urlopie. Tak więc w czwartek 29.11 idzie do pracy, informują go o siedmiodniowym wypowiedzeniu (gdzie urlop ma wypisany na 02.11) a czas zakończenia umowy opisują na dzień 08.11… Co tu nie gra???? Sprawa poszła do sądu. Ktoś ma jakieś prognozy?

    Last edited 14 dni temu by Anna
    4
    0
    Co o tym myślisz? Skomentuj!x
    ()
    x